ضرورت اجرای گابیون بندی در محورهای کوهستانی گیلان
اجرای گابیون بندی در جادههای کوهستانی و روستایی گیلان، یک راهکار مهندسی اثبات‌شده برای مهار رانش زمین، تثبیت ترانشه‌های خاکی و جلوگیری از ریزش سنگ در مناطق پربارش است. با توجه به شرایط اقلیمی ویژه استان گیلان، رطوبت دائمی خاک و بارندگیهای شدید، سازه‌های بتنی صلب به دلیل عدم امکان زهکشی و فشار هیدرواستاتیکی بالا دچار ترک‌خوردگی و تخریب می‌شوند، در حالی که سازه‌های گابیونی به دلیل نفوذپذیری طبیعی و انعطاف‌پذیری بالا، بهترین عملکرد را در این شرایط اقلیمی از خود نشان می‌دهند. در پروژه های اجرایی تیم سلمان مقصودی در مناطق کوهپایه‌ای و روستایی استان، استفاده از قلوه‌سنگ‌های رودخانه‌ای بومی همراه با توری‌های گالوانیزه با ضخامت استاندارد، پایداری بلندمدت جاده‌ها را تضمین می‌کند.
چالش‌های اقلیمی و زمین‌شناسی گیلان در راهسازی
جادههای روستایی و کوهستانی گیلان نظیر مسیرهای منتهی به ارتفاعات ماسوله، دیلمان و اشکورات، همواره با چالش‌هایی چون بارش‌های سیل‌آسا، رانش‌های فصلی و فرسایش شدید خاک مواجه هستند. در عمل مشاهده شده که دیوارهای حائل سنتی یا بتنی در این مناطق به دلیل عدم زهکشی مناسب و اشباع شدن خاک پشت دیوار، پس از چند فصل بارندگی دچار شکم‌دادگی و واژگونی می‌شوند. گابیونها یا همان قفس‌های توری پر از سنگ، به دلیل ساختار متخلخلی که دارند، اجازه تجمع آب را در پشت سازه نمی‌دهند و فشار آب زیرزمینی به طور طبیعی تخلیه می‌شود. در اجرای این سازهها توسط گروه سلمان مقصودی، نوع بافت شبکه توری و قطر مفتول‌ها بر اساس شیب ترانشه و میزان تنش‌های مکانیکی منطقه محاسبه و پیاده‌سازی می‌شود.
مزایای فنی و اقتصادی گابیون بندی نسبت به سازه‌های بتنی
انتخاب مصالح در پروژه‌های راهسازی مناطق شمالی باید بر اساس دسترسی محلی و اقلیم منطقه انجام شود. سنگ‌های قلوه‌ای رودخانه‌ای که به فراوانی در بستر رودخانه‌های گیلان یافت می‌شوند، بهترین گزینه برای پر کردن سبدهای گابیونی هستند و هزینه‌های حمل‌ونقل را به شدت کاهش می‌دهند. از سوی دیگر، انعطاف‌پذیری شبکه مفتولی گاوبون باعث می‌شود که در صورت نشست‌های جزئی بستر جاده یا زمین‌لرزه‌های خفیف، سازه بدون شکستگی جابه‌جا شود و فرم خود را حفظ کند. این در حالی است که سازه‌های بتنی صلب در برابر کوچک‌ترین نشست پی، دچار گسیختگی ساختاری می‌شوند. سرعت اجرای بالا، عدم نیاز به تجهیزات سنگین بتنریزی در مسیرهای صعبالعبور روستایی و هماهنگی کامل با بافت سرسبز طبیعت گیلان از دیگر مزایای بارز این سیستم است.
مراحل اجرایی و استانداردسازی در پروژه‌های سلمان مقصودی
اجرای اصولی گابیون بندی نیازمند رعایت دقیق پارامترهای مهندسی ژئوتکنیک است. در گام نخست، بستر زمین‌شناسی مسیر بازدید شده و پس از خاک‌برداری و تسطیح پی، لایه ژئوتکستایل برای جلوگیری از شسته شدن ذرات ریزدانه خاک زیرین پهن می‌شود. سپس سبدهای گابیونی که از مفتولهای فولادی با پوشش گالوانیزه گرم (جهت مقاومت در برابر رطوبت بالای گیلان) ساخته شده‌اند، در جای خود مستقر و با دقت با قلوه‌سنگ‌های معدنی و رودخانه‌ای پر می‌شوند. چینش سنگ‌ها به گونه‌ای انجام می‌گیرد که فضای خالی به حداقل رسیده و در نمای کار سنگ‌های خوش‌فرم قرار گیرند. در نهایت، مهاربندی داخلی سبدها با سیم‌های پشت‌بند و بست زدن دقیق درب‌ها، سازه را به یکپارچگی کامل می‌رساند تا در برابر ضربات سنگ‌های ریزشی و جریان‌های سیلابی رودخانه‌ای مقاوم باشد.
