برای تخریب ساختمان روش های متعددی وجود دارد که بستگی به شرایط محیطی ساختمان و سازه ها مجاور ، سیستم ساخت سازه ، تجهیزات و ماشین آلات در دسترس بودجه شما و از همه مهم تر نظر کاشناس دارد از جمله روش های تخریب ساختمان ها میتوان به مواردی نظیر، تخریب به روش دستی، تخریب با دخالت ماشینآلات، تخریب به روش انفجاری، تخریب با خردکننده بازوبلند هیدرولیکی، تخریب با استفاده از مواد غیرانفجاری، برش با اره و استفاده از گوی تخریب، میتوان اشاره کرد.
تخریب ساختمان به روش دستی
تخریب به روش دستی نسبت به دیگر روش های تخریب ساختمان به دلیل دخالت نیرویی انسانی هزینه و بودجه کمتری نیاز دارد که علت آنرا در پایین تر مطرح خواهیم کرد و هچنین تخریب به صورت دستی دردسر های خودش را نسبت به دیگر روش ها دارد از جمله سرو کله زدن با کارگر و حتا ممکن است که ریسک خطر زیاد جانی کارگر را تهدید کند در تخریب به روش دستی کارگر با یک خطا میتواند هم امنیت جانی خود را از دست بدهد و هم میتواند خسارت های سنگینی به پروژه تخریب آن سازه وارد کند. اما باز این روش خاصیت های خوب خودش را دارد در این روش تخریب چون با دخالت نیروی انسانی انجام میشود کار بصورت آرم و پیوسته کارگران با هدایت مهندسین آن پروژه از سمت بالای ساختمان شروع و تاکف زمین تخریب توسط کارگر ها انجام میشود و ممکن است بسیاری از مصالح ساختمانی باز یافت شوند که اگر دقیق تر بخواهیم توضیح دهیم در روش تخریب دستی، روش اجرا به این صورت است که از بالاترین طبقه شروع شده و متناسب با مسیر بارگذاری یعنی ابتدا کفها، سپس تیرهای فرعی، تیرهای اصلی، ستونها و دیوارهای برشی و نهایتا فونداسیون برچیده میشود.برای کاهش اثرات زیست محیطی و کاهش هزینه تخریب پروژه این روش گزینه خوبی برای شما میباشد . و توجه کنید که این روش بیشتر در سازه ها و ساختمان های قدیمی جواب گیر است و در ساختمان های جدید و چند طبقه تخریب به این روش در بعضی شرایط ممکن نیست که در پائین تر بیشتر به آن خواهیم پرداخت.
تخریب با دخالت ماشین آلات
یکی از روش های تخریب ساختمان تخریب توسط ماشین آلات است در این روش از ماشینآلات برای تخریب سازه کمک گرفته میشود. برای ساختمانهای میانمرتبه و بلندمرتبه در صورت استفاده از ماشین هیدرولیکی با بازوی کوتاه بیشتر استفاده میشود، باید ایستگاههای مختلف در طبقات مختلف زده شده و ماشینآلات به بالاترین طبقه منتقل گردند و کار خود به بهترین نحو انجام دهند. عموما از جرثقیلهای ماشینی متحرک برای انتقال ماشینآلات استفاده میشود. برای جابهجایی بین طبقهای ماشینآلات نیز میتوان از همین جرثقیلها کمک گرفت یا با زدن رمپهایی، رفتوآمد ماشینآلات را تا حدی ممکن امکانپذیر نمود. شیب این رمپها باید توسط شرکت تولیدکننده ماشینآلات تعیین شده و نباید از نسبت ۱.۷۵ به ۱ بیشتر لحاظ گردد اگر به این ها توجه نکنیم باعث میشود تا در طی پروژه تخریب به مشکله جدی بر بخوریم .باید استحکام کف طبقات برای بار ناشی از وزن ماشینآلات و بار ناشی از کارکردن آنها بررسی شود. در صورتی که کفها ظرفیت باربری لازم را نداشته باشند، از سازههای موقت نظیر شمعگذاری در زیر طبقه در دست تخریب استفاده میکنیم تا استحکام موردنیاز تامین گردد و ابزار های تخریب بتوانند به آنجا رفت و آمد کنند. پس از تایید مهندس محاسب میتوان ماشینآلات را به طبقه موردنظر منتقل کرد. باید توجه داشت که با علامتهایی (مثل نوارهای هشدار یا رنگکردن) بر روی کف طبقه در دست تخریب، محدوده شمعگذاری زیر آن مشخص شود تا ماشینآلات در خارج از محدوده فعالیت نکنند که توجه نکردن به این کار در تخریب سازه های که کف طبقات آنها به اندازه کافی مستحکم نیست باعث میشود تا یک خطر جدی برای تمام کارکنان آنجا باشد پس با علامت گزاری درست در محدوده شمع گزاری کار خود را برنامه ریزی کنید و بهتر است حتما با چند مهندس حرفه ای و با تجربه مشاوره نموده وسپس شروع به کار آن پروژه بکنید.
تخریب با ماشین بازوبلند هیدرولیکی
ماشین بازوبلند هیدرولیکی مشابه عملکردی مشابه ماشین روش قبلی دارد ولی به خاطر بازوبلند آن، عملیات تخریب از بیرون سازه انجام شده و نیازی به زدن ایستگاه در طبقات مختلف و ایجاد استحکام برای کف طبقات ندارد و کار برای شما راحت تر میکند. همین تفاوت باعث افزایش سرعت و کاهش هزینه عملیات تخریب در این روش در مقایسه با دیگر روش های تخریب ساختمان شده است.از این ماشین برای تخریب سازههای ناایمن و مخروبه هم میتوان استفاده کرد. بازوی بلند این ماشین، امکان دسترسی به طبقات بالاتر را براحتی فراهم میکند.برای استفاده از این روش تخریب باید محدودهای در اطراف سازه در دست تخریب به عنوان منطقه ایمن در برابر سقوط آوارها درنظر گرفته شود. حداقل فضای آزاد بین ماشین و ساختمان را برابر نصف ارتفاع ساختمان منظور میکنند. این روش بیشتر در پروژه های صنعتی و تخریب در دور از شهر قابل دسترس است تخریب به این روش در بیشتر شرایط به دلیل تنگ بودن کوچه ها و شلوغ بودن از نظر ساختمانی در مناطق شهری امکان پذیر نیست شما میتوانید با برسی و تحلیل شرایط به انتخاب روش تخریب پروژه خود تصمیم بگیرید ولی قبل از هرکار توصیه میکنیم حتما با کارشناسان و مهندسین با تجربه این حوضه مشاوره کنید.
تخریب با استفاده از گوی تخریب
روش گوی تخریب از جمله پرکابردی ترین روش های تخریب ساختمان در ایران است از قدیمیترین روشهای تخریب بنا میباشد و تخریب های زیادی به این روش انجام میشد که امروزه بدلیل ظهور ماشینهای هیدرولیکی کمتر از آن استفاده میشود و دیگر مورد توجه قرار ندارد و استفاده کمتری نسبت به قبل از این روش میشود. در این روش یک گوی فولادی با وزن بیشتر از ۶ تن از یک بازوی متصل به جرثقیل یا هر ماشین سنگین دیگری آویزان شده است و با اعمال ضربه به سازه موردنظر، تخریب صورت میگیرد. . در این روش معمولا برای تخریب سازههای بتنی یا مصالح بنایی از آن استفاده میشودو گزینه ای خوبی برای این سازه ها میباشد.
این گوی ابتدا شکل کروی داشت اما با پیشرفت علم ایجاد تغییراتی در ظاهر فیزیکی صورت گرفت و به صورت گلابی شکل که تاحدی سر آن بریده شده، درآمده است. این تغییرشکل باعث میشود که گوی پس از تخریب سقف و دیوار، راحتتر به مکان اولیه خود بازگردد و داخل مصالح تخریب شده، گیر نکند و مهندسین را دیگر خود نکند و آنها بتوانند به تمرکز کامل به کار خود ادامه داده و پرژه را به اتمام برساند.روش تخریب به صورت انفجاری
یکی از تخصصیترین روشهای تخریب بنا، تخریب به شیوه انفجاری است. این روش در مقایسه با سایر روش های تخریب ساختمان ، به دانش، تجربه، برنامهریزی و محاسبات بیشتری نیاز دارد و باید حتما از یک متخصص با تجربه و حرفه ای در این زمینه مشورت و کمک گرفت البته . در اصل باید کامل تخریب به شیوه انفجار را به متخصص آن سپرد.
بدلیل اثرگذاری انفجار بر روی سازهها و محوطه مجاور، حتما باید قبل از شروع عملیات، امکان استفاده از این روش در محل پروژه موردنظر به درستی ارزیابی شود و اگر حتا کمی به آن بی توجهی شود ممکن است خسارت بسیار جبران ناپذیری را داشته باشد . این روش تخریب، گرد و خاک زیادی تولید میکند و بسته به حجم سازه در دست تخریب، ممکن است در بازه زمانی چند ماهه پاکسازی منطقه از اثرات تخریب انجام باشد. همچنین میزان آلودگی صوتی آن زیاد بوده و باید شعاع زیادی (درحدود ۲.۵ برابر ارتفاع ساختمان) به عنوان منطقه ممنوعه و محافظت شده از سکنه خالی گردد. و حتما این نکته را در نظر داشته باشید که باید همچنان در رابطه با خالی کردن اطراف ساختمان مشاورت انجام دهید و اگر نتوانیم این محاسبه را به صورت دقیق نتوانیم انجام دهیم ممکن است خسارت آن جبران ناپذیر باشد. در این روش، معمولا قبل از انجام عملیات تخریب با انفجار، پیشتضعیف سازه طبق نظر کارشناس انجام میشود. عملیات پیشتضعیف به منظور اطمینان از تخریب اصولی سازه در اثر انفجار با استفاده بسیار کم مصرف از مواد منفجره و کم ترین میزان ارتعاش و آلودگی زیستمحیطی میباشد و همچنین این کار باعث کاهش هزینه مصرف تخریب ومیشود و همچنان در اقتصاد کشور بسیار سود آور بوده است . پیشتضعیف سازه شامل ضعیف یا باریک کردن تکیهگاهها با کارهایی نظیر برش و برچیدن قسمتی از اجزای سازهای مانند دیوارهای برشی یا ستونها میباشد. باید توجه داشت که پایداری سازه پس از انجام عملیات پیشتضعیف همچنان پابرجا باشد و تا عمیلیات تخریب به درستی و کامل انجام گیرد.یکی از جدید ترین انواع روش های تخریب با روش (Tecorrep)
این روش جدید که سیستم بازتولید زیستمحیطی تایسی(Tecorep) نامیده میشود، توسط یک یک شرکت ژاپنی به نام تیسی انجام شده است و امروزه بسیار مورد استفاده قرار میگیرید .
روش کار بدین صورت است که ابتدا یک قاب فولادی در بالاترین قسمت ساختمان قرار میگیرد. در این سیستم سقف طبقه برداشته نمیشود و از پخش گرد و غبار جلوگیری میکند. قاب فولادی نیز از اطراف محدوده تخریب را کاملا پوشش میدهد. سقف توسط ۱۵ جک به ارتقاع ۲۰ متر که بر روی تیرهای ۲ طبقه پایین تر قرار میگیرد، نگه داشته میشود. تمام ستونها و تیرهای و المان های دو طبقه زیر سقف تخریب میگردد و سپس سقف توسط جکها پایین آورده میشود. توجه داشته باشید این روش تخریب بسیار تر و تمیز انجام میشود بصورتی که از بیرون هیچ نشانی از تخریب مشاهده نخواهد شد و تنها مشاهده میشود که ساختمان در حال کوتاه شدن است. واین گار همچنان از بالا ترین طبقه شروع شده و تا آخرین طبقه ادامه پیدا میکند. این روش یکی از پرکاربرد ترین روش های تخریب ساختمان های بلند طبقه و برج میباشد.