جوجه کشی بخش اساسی چرخه پرورش طیور است و به همین خاطر از اهمیت ویژهای برخوردار است. با پیشرفت علم و افزایش تقاضا دستگاههایی به بازار عرضه شدند تا پروسهی جوجهکشی را سرعت ببخشند. طرز کار دستگاه جوجه کشی و توانایی تکثیر گلهای توسط آن، باعث برتری این روش نسبت به روش سنتی شد. در روش سنتی، پرورشدهندگان تنها در مقاطع مشخصی از سال میتوانستند عمل جوجه کشی از مرغ را انجام دهند. بنابراین اغلب افراد به استفاده از دستگاههای جوجه کشی روی آوردند.
ماشین جوجه کشی چگونه کار میکند؟
همانطور که میدانید، در فرآیند طبیعی جوجه کشی، مرغ مادر به صورت غریزی روی تخمها میخوابد و حرارت و رطوبت مورد نیاز تخمها را فراهم میکند. مرغ کرچ، برای جلوگیری از چسبیدن نطفه به پوسته تخم، در فواصل زمانی مشخصی به چرخاندن تخمها اقدام میکند و همچنین تهویه محیط برای رشد نطفهها را نیز به صورت فطری انجام میدهد. اما در جوجه کشی مصنوعی، همه اقداماتی که مرغ مادر به صورت فطری انجام میدهد، بایستی توسط دستگاهها انجام شود.
یک دستگاه جوجه کشی استاندارد فعالیتهای زیر را انجام میدهد:
- تامین حرارت لازم برای جوجه کشی
- تامین رطوبت مورد نیاز
- سنجش لحظهای دما و رطوبت داخل دستگاه
- چرخاندن تخمهای نطفه دار به صورت اتوماتیک و در فواصل زمانی مشخص
- تنظیم هوای داخل دستگاه به صورت یکنواخت
- وارد کردن اکسیژن تازه به داخل دستگاه با تهویه مناسب
دستگاه جوجه کشی چگونه دما محفظه را تنظیم میکند؟
همانطور که خدمتتان عرض کردیم دما و رطوبت دو فاکتور مهم در طرز کار دستگاه جوجه کشی است. حرارت دمای داخل دستگاه جوجه کشی با روشهای مختلفی تامین میشود. یکی از روشهای تامین گرما استفاده از لامپ حبابی است. اما رطوبت داخل دستگاه باعث کاهش عمر مفید لامپ میشود. همین امر باعث شده است تا استفاده از المنتهای حرارتی جایگزین لامپهای حبابی شود. در دستگاههایی که مجهز به المنت حرارتی هستند، دمای درون دستگاه جوجه کشی، مکررا به وسیله ترموستاتهای تعبیه شده کنترل میشود و به همین خاطر احتمال سوختن دستگاه نیز کاهش مییابد. اما این دستگاهها قیمت بالاتری نسبت به نمونههای دیگر دارند. حرارت لازم برای فرآیند جوجه کشی ۳۵ -۴۰ درجه سانتیگراد میباشد ولی بهترین دما برای رشد نطفهها، دمای ۳۸ درجه است. اگر دمای دستگاه کمتر از ۳۵ درجه باشد، جوجهها چند روزی دیرتر از تخم بیرون میآیند و در صورتی که دمای دستگاه بیشتر از ۴۰ درجه باشد، جوجهها زودتر از تخم بیرون میآیند و دمای زیاد باعث افزایش تلفات جوجهها میشود.
سیستم تنظیم رطوبت ماشین جوجه کشی چگونه کار میکند؟
تامین رطوبت داخل دستگاه با روشهای گوناگونی انجام میشود. ابتداییترین روش قرار دادن کاسه آب در داخل دستگاه است که این روش بخاطر عدم کنترل بر میزان رطوبت توصیه نمیشود. اغلب دستگاههای امروزی دارای سیستم مه پاش و بخار مرطوب هستند. پوسته تخم مرغ دارای منافذی جهت اکسیژن رسانی به نطفه است و به همین خاطر رطوبت داخل دستگاه تاثیر زیادی در رشد نطفه دارد. خشکی محیط و کمبود رطوبت باعث تبخیر آب درون تخم از طریق منافذ میشود و این امر باعث میشود که جوجه به صورت نارس از تخم بیرون بیاید. رطوبت زیاد داخل دستگاه نیز به گونه دیگری برای تخم مشکلساز میشود. مرطوب بودن بیش از حد محیط داخلی باعث دیر بیرون آمدن جوجه از داخل تخم خواهد شد. عموما میزان رطوبت لازم برای رشد جوجههای داخل تخم، در ۱۸ روز اول ۶۰ درصد است و این میزان در ۳ روز آخر به ۷۵ درصد افزایش مییابد.
تهویه هوا چه تاثیری در طرز کار دستگاه جوجه کشی دارد؟
تهویه هوا در فرایند جوجه کشی از اهمیت بالایی برخوردار است و تهویه نادرست، تلفات زیادی را به دنبال خواهد داشت. اهمیت دستگاه تهویه در روزهای اولیه جوجه کشی به دلیل کوچک بودن تخمها زیاد حس نمیشود و سیستم تهویه در این ایام با سرعت کمتری کار میکند. اما با گذشت چند روز و افزایش نیاز اکسیژن رسانی به تخمها، این سیستم با سرعت بیشتری کار میکند. این سیستم اجازه نمیدهد تا میزان کربن دی اکسید داخل دستگاه، از ۳ درصد بیشتر شود. بروز اختلال در کارکرد سیستم تهویه و رسیدن میزان کربن دی اکسید محیط به ۵ درصد، باعث مرگ تمامی جوجهها خواهد شد.