آلومینیوم یکی از پرکاربردترین فلزات مهندسی در جهان است که به دلیل ویژگیهایی مانند وزن کم ، مقاومت به خوردگی مناسب ، هدایت حرارتی و هدایت الکتریکی مطلوب ، قابلیت شکلدهی بالا و قابلیت بازیافت ، جایگاه ویژهای در صنایع مختلف دارد .
الومینیوم فلزی است با عدد اتمی ۱۳ و چگالی حدود ۲.۷ گرم بر سانتیمتر مکعب که در مقایسه با بسیاری از فلزات مانند فولاد ، وزن بسیار کمتری دارد و به همین دلیل در صنایع و تجهیزاتی که وزن پایین ، دارای اهمیت و عامل مهمی است کاربرد دارد .
اگر چه آلومینیوم خالص دارای مقاومت به خوردگی و رسانای خوبی است، اما استحکام مکانیکی پایینتری نسبت به فولاد دارد. به همین دلیل ، برای افزایش خواص مکانیکی و بهبود عملکرد صنعتی ، از ترکیب آن با عناصر دیگر نظیر سیلیسیم، مس، منیزیم، منگنز، روی و نیکل و دیگر عناصر استفاده میشود که منجر به تشکیل آلیاژهای مختلف آلومینیوم میگردد. هر عنصر آلیاژی، ویژگی خاصی را به آلومینیوم اضافه میکند که در اینده به ان میپردازیم .
آلیاژهای آلومینیوم به طور کلی به دو گروه اصلی تقسیم میشوند:
۱. آلیاژهای کارپذیر (Wrought Alloys)
این آلیاژها از طریق فرآیندهایی مانند نورد، اکستروژن، فورج و کشش به شکل نهایی درمیآیند و در صنایع هوافضا، ساختمان، حملونقل و تجهیزات صنعتی کاربرد گسترده دارند.
۲. آلیاژهای ریختگی (Casting Alloys)
این گروه برای فرآیندهای ریختهگری، از جمله دایکاست، ریختهگری ماسهای و ریجید طراحی شدهاند و به دلیل سیالیت مناسب مذاب و قابلیت پرکردن قالب، در تولید انبوه قطعات صنعتی و خودرویی استفاده میشوند.
کاربرد آلومینیوم و آلیاژهای آن بسیار گسترده و صنایع متعددی را در بر میگیرد:
صنعت خودرو: بلوک موتور، گیربکس، رینگ، پوستهها و قطعات سبکوزن
صنایع هوافضا: بدنه هواپیما و قطعات سازهای سبک و مقاوم
ساختمان: درب و پنجره، نما، سازههای سبک
صنایع برق: کابلها، هادیها و تجهیزات انتقال انرژی
صنایع بستهبندی: قوطی نوشیدنی، فویل و بستهبندی مواد غذایی
صنایع ریختهگری و دایکاست: تولید قطعات پیچیده با دقت بالا و تیراژ زیاد
امروزه به دلیل اهمیت کاهش وزن، صرفهجویی در مصرف انرژی و قابلیت بازیافت بالا، استفاده از آلیاژهای آلومینیوم به طور چشمگیری در حال افزایش است و این فلز به یکی از مواد استراتژیک در توسعه فناوریهای نوین تبدیل شده است.