اکستراکتور چیست؟
اکستراکتور (Extractor) یا دستگاه عسل گیر یکی از تجهیزات کارآمدی است که توسط زنبورداران برای استخراج عسل از کندوها مورداستفاده قرار میگیرد. این دستگاه با استفاده از نیرو گریزازمرکز عسلهای موجود در موم کندوها را از قاب جدا خواهد کرد. Extractor یک بشکه یا ظرف پلاستیکی یا فولادی ضدزنگ بوده که تعدادی قاب کندو را در خود جای خواهد داد. سپس میتواند با چرخاندن این قابها، تمامی عسل موجود درون موم را استخراج کند.
عسل خارج شده از موم به دیوارههای این دستگاه برخورد کرده و کمکم به سمت پایین سرازیر میشود. پس از این مرحله میتوان عسل را برای فیلترکردن آماده و سپس به ظروف موردنظر منتقل کرد. به کمک استفاده از دستگاه Extractor هیچ آسیبی به قاب کندو وارد نمیشود و زنبورها میتوانند مجدداً از آن برای تولید عسل استفاده کنند. زمانی که عسل برای نگهداری درون کندوها آماده میشود، زنبورها یکلایه نازک موم را بر روی سلولهای عسل میپوشانند که قبل از ورود به این دستگاه باید آن را بردارید.
آشنایی با تاریخچه استفاده از اکستراکتور
دستگاههای استخراج عسل در تابستان 1865 توسط فرانتس هروشکا، افسر سابق ارتش اتریش که در آن زمان زنبورداری ایتالیایی بود، اختراع شد. هنوز بهصورت دقیق تاریخ ساخت اکستراکتور مشخص نشده است؛ اما فرانتس هروشکا در تاریخ 1 ژانویه 1865 در مقالهای از روش قدیمی خردکردن برای استخراج عسل نامبرده است. در سپتامبر 1865 او در یک کنفرانس زنبورداری، اختراع جدید خودش را اعلام میکند: یک دستگاه سانتریفیوژ برای استخراج عسل!
این دستگاه که امروزه بهعنوان یکی از تجهیزات زنبورداری شناخته میشود، اولینبار در وین اتریش تولید شد. نسخه ابتدایی این دستگاه استخراجکننده یک جعبه حلبی ساده بود که به یک سیم با قیفی در پایین آن متصل شده است. این قیف سپس به درون شیشهای که برای جمعآوری عسل قرار داده شده است، بسته شده بود. این دستگاه استخراجکننده در ابتدا بسیار کند بود و نیاز به تلاش زیادی برای استخراج عسل داشت.
معرفی انواع دستگاههای اکستراکتور
استخراجکنندههای دستی
این مدل از عسل گیرها دارای یک میله دستی در بالای خود بوده که برای چرخاندن قابهای عسل مورداستفاده قرار میگیرد. از مهمترین مزایای این مدل از عسل گیرها میتوان به قیمت مقرونبهصرفه آنها اشاره کرد که بدون نیاز به منبع تغذیه، استخراج عسل را برای شما راحتتر خواهد کرد. این دستگاه برای زنبورداران مبتدی که کمتر از 10 کندو عسل دارند، گزینهای مناسب خواهد بود.
استخراجکنندههای برقی
این مدل از عسل گیرها دارای یک موتور الکتریکی برای چرخاندن دستگاه استخراجکننده هستند. از مهمترین مزایای استفاده از استخراجکنندههای برقی میتوان بهراحتی و سرعت بالای استخراج عسل اشاره کرد؛ ازاینرو آن دسته از زنبوردارانی که کندوهای زیادی دارند میتوانند از این استخراجکنندهها استفاده کنند.
دستگاههای اکستراکتور بسته به نوع کارکردشان نیز به دو مدل مماسی و یا شعاعی دستهبندی خواهند شد:
استخراجکننده مماسی
استخراجکنندههای عسل از نوع مماسی، رایجترین دستگاههای عسل گیر بوده و مناسب افرادی است که کندوهای کمتری دارند. این دستگاهها به نحوی طراحی شدهاند که قابهای کندو را در محفظه داخلی خود نگهداری کرده و عسل را تنها از قسمت بیرونی قاب استخراج میکنند؛ بنابراین اگر میخواهید عسل قسمت پشتی را نیز خارج کنید، نیاز است تا دستگاهها را متوقف کرده و سپس قاب را برگردانید.
استخراجکنندههای شعاعی
یکی دیگر از انواع دستگاههای اکستراکتور، دستگاه عسل گیر شعاعی هستند. محفظه این دستگاهها بهنوعی طراحی شده است که قابهای کندو درون آنها قرار میگیرند و میتوانند با چرخش خود، عسل موجود در هر دو طرف قاب را خارج کنند. از مهمترین مزایای استفاده از این دستگاهها این است که میتوانید در یکزمان عسل موجود در دو طرف قاب را تخلیه کنید.
نحوه استفاده از دستگاههای اکستراکتور
یکی از مهمترین مزایای دستگاههای اکستراکتور این است که کارکردن با آنها بسیار ساده خواهد بود و شما بهسرعت میتوانید از آنها استفاده کنید. در ابتدا نیاز است تا قابهای کندو را از کندو خارج کرده و موم نازک موجود بر روی آنها را جدا کنید.
حال کافی است تا قابها را درون شیارهایی که در محفظههای این دستگاهها تعبیه شده است، قرار دهید. اکنون زمان آن رسیده است تا دستگاه را به چرخش درآورده و عسل موجود بر روی قابها را خارج کنید. به یاد داشته باشید که اگر از استخراجکننده مماسی استفاده میکنید، نیاز است تا قاب را برگردانید و هر دو طرف آن را از عسل خالی کنید. بعدازاین مرحله عسل برای مرحله فیلترکردن و انتقال به ظروف آماده خواهد بود.
نکات مهم در زمان خرید دستگاه استخراجکننده عسل
اندازه دستگاه اکستراکتور
اندازه دستگاه استخراجکننده عسل از قاب کندو رابطه مستقیمی با تعداد و حجم کندوها خواهد داشت. طبیعی است که هرچه تعداد کندوهای عسل شما بیشتر باشد، به دستگاههای بزرگتر و قدرتمندتری احتیاج پیدا خواهید کرد.
هزینه اکستراکتور
به یاد داشته باشید که برای خرید هرکدام از این دستگاههای عسل گیر نیاز است تا هزینهای را پرداخت کنید. بهصورت معمولی دستگاههای اکستراکتور بزرگتر، گرانتر از دستگاههای معمولی و کوچکتر هستند.
فضا اشغال شده توسط اکستراکتور
شما همچنین باید به این نکته توجه داشته باشید که به محلی برای نگهداری این دستگاهها نیاز پیدا خواهید کرد. هرچه دستگاه شما کوچکتر و جمع و جورتر باشد، به فضای کمتری نیاز پیدا میکنید. طبیعی است که استخراجکنندههای بزرگتر، فضای بیشتری را اشغال خواهند کرد.
زمان
شما همچنین باید بدانید که چهقدر زمان برای استخراج عسل از قاب کندوها در اختیار دارید. دستگاههای عسل گیر بزرگتر میتوانند قابهای کندو بیشتری را در خود جای دهند و ازاینرو فرایند برداشت عسل را تسریع میکنند.