ام دی اف چیست و چه کاربردهایی دارد؟
چند سالی میشود که انواع تخته فیبر MDF جای خود را در دکوراسیون منزل و وسایل چوبی ما، به خصوص در آشپزخانهها، باز کردهاند؛ به طوری که کمتر کسی را میتوان یافت که یک وسیله ساخته شده از ام دی اف یا ترکیبات آن را نداشته باشد. یکی از دلایلی که ام دی اف را تا این حد محبوب کرده است، قیمت مناسب و اقتصادی آن نسبت به متریال دیگر است. قابلیت شکل پذیری و فرآیند برشکاری سادهی آن نیز مزید بر علت است که بتوان هر وسیلهی چوبی در دکوراسیون خانه و آَشپزخانه را به وسیلهی آن ساخت.
ام دی اف چگونه ساخته میشود؟
MDF سرواژهی عبارت Medium Density Fiberboard به معنای تخته فیبر با چگالی یا دانسیته متوسط است. در فرایند تولید امدیاف، خردهها و ضایعات چوب طبیعی ابتدا تمیز شده و سپس در دستگاه مخصوصی کاملا خرد و یکاندازه میشوند. پس از آن، به وسیلهی چسب رزین و مواد ترکیبی دیگر، با حرارت و دمای بالا، به صورت مخلوطی خمیریمانند و یکدست در میآیند. سپس، مخلوطی که به مایع کیک شبیه است، در دستگاه فشرده و پرس میشود تا پس از سرد شدن به صورت تخته فیبر در آید. تخته فیبر به دست آمده که اینک ام دی اف خام نام دارد، در اندازههای دلخواه برش میخورد و در نهایت بستهبندی میشود.
با توجه به فرایندی که در تولید تخته فیبر ام دی اف خام ذکر شد، این محصول میتواند در قطرهای مختلفی از نازک تا ضخیم، قابل انعطاف، مقاوم در برابر نفوذ حشرات و حتی ضد آب نیز تولید شود. بدیهی است برای تولید هر کدام از مواردی که ذکر شد، موادی که در مرحلهی خمیری شدن ام دی اف به آن اضافه میشود متفاوت بوده و باعث میشوند ساختار و ویژگیهای تخته فیبر نهایی با نمونهی معمولی آن متفاوت باشد.
تاریخچه ام دی اف
تاریخچه تولید ام دی اف عمر چندان درازی ندارد و تقریبا بیش از ۵۰ سال است که صنعت MDF به تولید انبوه رسیده است. اولین کارخانه تولید MDF در جهان، در سال ۱۹۶۵ در شهر دپوزیت نیویورک به بهرهبرداری رسید. مسیر رشد و توسعه ام دی اف به سرعت در جهان گسترش یافت و به حدی موفق بوده است که در ساخت مصنوعات چوبی و محصولات جانبی دکوراسیون، از جمله کابینت آشپزخانه و کمد دیواری و … گوی سبقت را از سایر متریال ربوده است.
تاریخچه تولید تخته فیبر ساده در ایران، به دههی ۱۳۴۰ بر میگردد که اولین کارخانههای تولید آن در بندرانزلی و بابلسر به بهره برداری و تولید انبوه دست یافتند. اما اولین کارخانه تولید ام دی اف به شکلی که امروزه میشناسیم، در سال ۱۳۸۳ به تولید و بهرهبرداری رسید. تا پیش از این تاریخ، MDF از کشورهای خارجی به داخل وارد میشد که با گسترش تولید داخل، تقریبا نیاز به واردات این محصول به طور چشمگیری کاهش پیدا کرد.
کشورهای تولید کننده ام دی اف
با توجه به فراگیر بودن متریال ام دی اف در زندگی امروز، این محصول تقریبا در تمام دنیا ساخته و تولید میشود. در این میان، کشورهایی هستند که قادر به ساخت محصولات باکیفیتتری هستند و تولیدات برتر خود را به کشورهای دیگر نیز صادر میکنند.
ترکیه، چین، روسیه، تایلند، برزیل، لهستان از برترین تولید کنندگان و صادرکنندگان تخته فیبر ام دی اف در دنیا هستند. با نگاهی به اسامی و لیست این کشورها بر میآید که کشورهای ذکر شده به لحاظ موقعیت جغرافیایی در صنعت چوب، منابع جنگلی و درختانی که سریع رشد میکنند، پیشگام هستند. به همین دلیل با سرعت بیشتری میتوانند مقدار چوبی که برای ساخت تخته فیبر استفاده میکنند جایگزین کنند. قابل به ذکر است به غیر از ضایعات چوب و خردههای آن، از درختان سریعالرشد که از نظر چگالی و بافت چوب ضعیفتر هستند در ساخت تخته فیبر ام دی اف استفاده میشود.
فرق امدیاف و نئوپان
تخته فیبر امدیاف از نظر ساختار بسیار به نئوپان شبیه است اما از نظر تکنولوژی ساخت و مقاومت بسیار قویتر از نئوپان میباشد. اولین فرقی که ام دی اف و نئوپان با یکدیگر دارند، تفاوت ظاهری آن دو است. در واقع، نئوپان از تکهها و خردههای چوب و ضایعات آن که بزرگتر است، تشکیل شده است و این در حالی است که در پروسه ساخت MDF ضایعات و خردههای چوب به شکل بسیار ریزتری هستند و با مواد مستحکمتری ترکیب و تا حد ممکن فشرده میشوند. یکسان و یکاندازه بودن مواد در روند تولید MDF باعث میشود این محصول مقاومت بسیار بیشتری نسبت به نئوپان داشته باشد؛ به طوری که خواص آن دو به کلی با هم متفاوت شده است.
ام دی اف مقاومت بیشتری نسبت به نئوپان دارد و این در حالی است که وزن MDF از نئوپان به مراتب کمتر و سبکتر است. ورق نئوپان در برابر بار سنگین به راحتی خم میشود و در اصطلاح شکم میاندازد و به آسانی هم میشکند، همچنین در برابر رطوبت و آب به شدت آسیبپذیر است. اما MDF در برابر رطوبت مقاومت بهتری دارد و دوام و مقاومت آن در برابر وزن بالا و فشار بیشتر از نئوپان است. از نظر زیبایی نیز ورق ام دیاف حتی به شکل خام آن، ظاهر زیباتر و یکدستتری نسبت به نئوپان دارد و سطح آن کاملا صاف و صیقلی است. طول عمر و دوام فیبر MDF مسالهی دیگری است که آن را نسبت به نئوپان ارجحیت داده و باعث شده گزینهی مناسبتری باشد.
ویژگیهای ام دی اف
آنچه باعث شده این محصول در طی ۵۰ سالی که از پیدایش آن میگذرد تا این حد در زندگی ما فراگیر باشد، ویژگیهای ام دی اف است. MDF محصولی با ویژگیها و قابلیتهای باورنکردنی است به طوری که کمتر محصولی را میتوان جایگزین آن کرد.
* ورق ام دی اف در برابر انتقال صدا و حرارت، مقاوم است.
* در برابر رطوبت مقاومت نسبی و محدودی دارد که البته نمونههای کاملا مقاوم آن نیز هست.
* ام دی اف در برابر خط و خش مقاومت نسبی دارد.
* مقاومت آن در برابر فشار و ضربه تا حد زیادی بالا است.
* قیمت اقتصادی و مقرون به صرفهی آن، بزرگترین برگ برندهی این محصول در مقابل چوب طبیعی و سایر متریال است.
* پروسه ساخت و تولید آن آسان است؛ به طوری که این محصول به آسانی میتواند جوابگوی نیاز بازار باشد.
* خاصیت برشپذیری و انعطافپذیری آن در ساخت لوازم و مصنوعات چوبی بسیار بالا است.
* تقریبا هر محصول چوبی را میتوان با ام دی اف ساخت.
* ورق ام دی اف در تمام قسمتها از چگالی یکسان و سطح صاف و متراکم ساخت شده است که باعث میشود مقاومت آن در همهی قسمتها یک اندازه باشد.
کاربردهای ام دی اف
ام دی اف اشکال مختلفی دارد که هر کدام کاربردهای متفاوتی در صنایع دارند. تقریبا هر آنچه به وسیلهی چوب طبیعی ساخته میشد، با این متریال نیز قابلیت ساخت دارد. یکی از متداولترین کاربردهای ام دی اف، ساخت کابینت آشپزخانه و یونیت کابینت است که به راستی انقلاب بزرگی در صنعت کابینت و کمد دیواری به وجود آورده است. همان طور که احتمالا میدانید، اسکلت و بدنهی اکثر مدل های کابینت آشپزخانه از ورق ام دی اف سفید صابونی یا رنگی ساخته شده است.
به غیر از کاربرد در آشپزخانه و کابینتها، از ورق ام دی اف در دکور و دیزاین فروشگاهها، در ساخت انواع لوازم چوبی مانند میز، سرویس خواب، بوفه و دکوریجات استفاده میشود. حتی از نمونههای دیگر آن با خصوصیات خاص، در ساخت پارکت و کفپوش و نمای ساختمانها نیز استفاده میشود. خصوصیات قابل توجه MDF باعث شده این محصول نقش پررنگی در زندگی امروز ما داشته باشد و ساخت بسیاری از مصنوعات زندگی ما وابسته به آن باشد.