موتورسیکلت از سر هم کردن اجزای کوچک و بزرگی ساخته شده است. برخی این اجزا در ظاهر قابل دیدن هستند و برخی دیگر قسمت های فنی موتورسیکلت می باشند که برای حرکت موتورسیکلت تعبیه شده اند و قابل دیدن نیستند و در داخل بدنه قرار دارند. شمع موتورسیکلت از قطعات مهم می باشد که جرقه ایجاد می کند و در نتیجه پیستون ها حرکت می کنند.
شمع موتورسیکلت چیست؟
موتورسیکلت برای روشن شدن و حرکت کردن نیازمند انفجار می باشد تا انرژی خود را آزاد کند. انرژی ای که آزاد می شود پیستون ها را به حرکت وا می دارد و ایجاد کننده حرکت خطی می باشد. برای انجام این انفجار به جرقه شمع ها نیاز است. شمع موتورسیکلت از ۷ قسمت تشکیل می شود که شامل عایق سرامیکی یا چینی، بدنه شمع، پایه اتصال، الکترود منفی، الکترود مثبت، گپ یا فاصله بین دو الکترو و ترمینال می باشد که هر کدام وظایف مهمی را بر عهده دارند و با همکاری یکدیگر جرقه ایجاد کرده و موتور را به حرکت در می آورند.
با استفاده از کوئل اعمال ولتاژ صورت می گیرد و موجب جرقه زنی می شود. شمع موتورسیکلت ممکن است دچار خرابی شود که در این صورت موتورسیکلت قادر به حرکت نمی باشد. شمع بر روی سیلندر قرار داده می شود و با برق، سوخت و هوا تماس دارد. انجین موتور با عملکرد شمع رابطه مستقیمی دارد و به کار کرد انجین کمک خواهد کرد.
این قطعه کوچک به استارت زدن و روشن شدن موتور را تنظیم خواهد کرد. در صورتی خراب شدن شمع از ظاهر آن می توان به خرابی آن پی برد. اگر شمع موتورسیکلت خراب شود، مصرف سوخت آن افزایش میابد و همچنین منجر به تولید آلاینده خواهد شد.
استهلاک قطعات نیز در اثر خرابی شمع رخ خواهد داد. شمع بعد از طی مسافتی باید تعویض گردد تا کارایی و عملکرد وسیله نقلیه شما خوب باشد. در موتورسیکلت ها این مسافت بین ۸ الی ۴۰ هزار کیلومتر می باشد که این مسافت بسته به حجم سیلندر، رده و کلاس آن متفاوت می باشد. اگر در زمان مناسب شمع موتورسیکلت تعویض نشود ممکن است خسارت های دیگر را ایجاد کند.
تعویض شمع
همانطور که گفته شد شمع ها باید بعد از مسافتی تعویض گردند. همچنین در صورتی که سیستم جرقه زنی با مشکل مواجه شود (شکستگی یا زنگ زدگی)باید آن را تعویض نمود.به طور کلی سیستم جرقه زنی هر ۵ سال یکبار باید تعویض گردد.برای بازدید خرابی یا زنگ زدگی شمع ها ابتدا باید موتور را خاموش کرد و برق قطع شود. سپس شمع موتورسیکلت را با آچار مخصوص از سیلندر جدا کرده و در هنگام خنک بودن موتور شمع را در جای خود قرار دهید.
علائم خرابی شمع موتورسیکلت
هر چقدر از موتورسیکلت به درستی استفاده شود شمع ها دچار خرابی نمی شوند ولی اگر استفاده درست صورت نگیرد شمع خراب خواهد شد.
🛵 احتراق ناقص در موتور
در زمان درست باید استارت زد تا موتور دچار خرابی نشود. زود یا دیر شدن استارت زدن در روند عملکرد موتور اختلال ایجاد می کند. به طور کلی تا بنزین به محفظه احتراق برسد کمی زمان می برد و استارت زدن به موقع موجب روشن شدن موتورسیکلت می شود.
لازم به ذکر است دیر یا زود زدن استارت موتور موجب تجمع گاز در محفظه احتراق خواهد شد و فشار زیاد به محفظه وارد می کند و در صورت خروج گاز به شمع ها آسیب وارد می شود.
🛵 قدرت کم
در صورت پایین بودن قدرت موتور، نیروی کمتری تولید می شود و در نتیجه منجر به خرابی شمع موتورسیکلت می شود. اگر موتور قدرت کمی داشته باشد کاربراتور قادر نیست به محفظه احتراق سرعت وارد کند. در صورت پیچ خوردگی و خم شدن شمع ها باید کاربراتور و شمع ها تعویض شوند.
همچنین از دیگر علل خرابی شمع ها می توان به موارد زیر اشاره داشت.
🛵 خروج بوی گاز از اگزوز
کاهش گاز موتور پس از طی مسافتی کوتاه
🛵 شنیدن صدای انفجار
به طور کلی علت خرابی شمع موتورسیکلت دشوار می باشد و علائم های مشابه با اختلالات دیگر دارد. هر موتور سیکلت به تعداد سیلندرهایی که دارد دارای شمع می باشد و هر چقدر موتورسیکلت بزرگتر باشد سیلندر و شمع آن نیز بیشتر است.
آیا شمع موتور کثیف می شود؟
شمع موتورسیکلت ممکن است کثیف شود و در عملکرد صحیح وسیله نقلیه اختلال ایجاد کند. از جمله این اختلالات می توان به مصرف سوخت بالای موتورسیکلت، عدم شتاب گیری موتور و … اشاره داشت.
علائم کثیفی شمع موتورسیکلت عبارتند از :
🛵 عدم شتاب گیری مناسب:
برخی مواقع متوجه کاهش شتاب و سرعت موتورسیکلت خود در سرعت متعادل و روان می شوید که در اثر کثیفی و گرفتگی شمع رخ می دهد
🛵 خفه شدن ناگهانی موتور:
وقتی در شمع ها جرقه به صورت نادرست زده شود موتورسیکلت دچار خفگی می شود. این خفه شدن ناگهانی با بوی بنزین همراه می باشد. به طور کلی در این مواقع محفظه با گاز پر خواهد شد ولی احتراق انجام نمی شود و کاربراتور یا انژکتور نمی توانند عملکرد خوبی را ارائه دهند و در نتیجه برای حرکت پیستون ها نیرویی وارد نمی شود و در نتیجه سوخت حبس می شود و فرآیند حرکت صورت نمی گیرد.
🛵 بوی گاز دادن اگزوز موتور و خارج شدن گازهای مصرفی به صورت خام:
ممکن است در اگزوز بوی شدید گاز را متوجه شوید یا به صورت خام گاز مصرفی موتور از اگزوزها خارج شوند که در این مواقع مشکل از شمع موتورسیکلت می باشد و جرقه در آن به خوبی صورت نمی گیرد. این عمل موجب محبوس شدن گاز در محفظه احتراق می شود و به صورت خام از لوله اگزوز خارج شده و صدایی شبیه به ترکیدن و انفجار را ایجاد می کند.
خروج مایع از لوله اگزوز، که اطمینان حاصل کردید آب نیست را متوجه شدید باید شمع موتور را چک کرد.
شمع ها دچار خرابی و کثیفی می شوند و در اثر این مشکل مصرف سوخت آن افزایش میابد و همچنین صدای ناهنجاری تولید می کنند. در صورت خرابی شمع ها بهتر است آن ها را تعویض نمود طول عمر مفید هر شمع موتورسیکلت پنج سال می باشد.