صنعت چاپ
اسم چاپ از واژه مغولی «چهاپ» به معنای فشردن سطحی بر سطح دیگر، گرفته شده است.
صنعت نشر و چاپ با چاپ روی کاغذ شناخته می شود؛ اما درواقع این صنعت شامل موسساتی است که فرآیند چاپ هر گونه متن و تصویر روی کاغذ، پارچه، فلز، شیشه و… را انجام می دهند. مانند:
چاپ کتاب
چاپ روی انواع لوازم التحریر
پارچه ها و لباس های چاپی
محصولات تبلیغاتی
بسته بندی ها
برچسب ها
بخش بزرگی از صنعت پرکاربرد چاپ، مربوط به چاپ صنعتی و چاپ سفارشی برای شرکت ها و کمپانی ها است.
هرگونه روش چاپ که مربوط به فرآیند تولید یک محصول است، چاپ صنعتی نام دارد.
چاپ سفارشی نیز شامل چاپ برای رسانه های تبلیغاتی، نشریات، بروشورهای اطلاع رسانی، کتابچه های راهنمای کارکنان، تقویم های سفارشی، نامه ها، سربرگ ها و… است.
تاریخچه صنعت چاپ در ایران و جهان
حوزه چاپ از قرن ها پیش برای ثبت اطلاعات و برقراری ارتباط استفاده می شد.اولین آثار چاپی به قرن ها پیش از میلاد (آثار حکاکی شده روی سنگ ها، گل ها و فلزات) باز می گردند.
در دوران کلاسیک، بردگان به صورت دستی چندین هزار نسخه از یک نوشته را روی طومار پوستی یا پاپیروس می نوشتند.در آغاز عصر حاضر، چاپ روی پارچه و پاپیروس رواج یافت.
بعدها و در سال 105 میلادی، کاغذ در چین اختراع شد و چاپ با بلوک های چوبی (زیلوگرافی: Xylography) رونق گرفت.
در قرن دوازدهم و با ظهور دانشگاه ها، تولید و فروش کتاب به عنوان یک تجارت شکل گرفت.در این قرن، تغییرات محسوسی در چاپ رخ داد. آن زمان بود که چاپ با روش لیتوگرافی (lithography) اختراع شد. یوهانس گوتنبرگ آلمانی (Johannes Gutenberg) به عنوان پدر صنعت چاپ و نشر شناخته می شود. چاپ به شکل امروزی را گوتنبرگ با اختراع چاپ توسط حروف متحرک، در دهه 1440 پایه ریزی کرد. در سال 1814 اولین ماشین چاپ بخار اختراع شد.
انواع چاپ و کاربرد آن ها
لیتوگرافی (Lithography)
پرکاربردترین فرآیند چاپ است.در این روش از صفحات فلزی صاف به نام زینک استفاده می شود که معمولا در دستگاه چاپ افست کاربرد دارند؛ بنابراین به آن روش افست لیتوگرافی نیز می گویند.افست لیتوگرافی معمولا برای چاپ روی هر سطحی از انتشارات (چاپ کتاب و…) و تبلیغات تا چاپ روی سطوح ناهموار (بوم، پارچه، چوب) کاربرد دارد.
فلکسوگرافی (Flexography)
این روش نسخه مدرن روش لترپرس (letterpress) است.در فلکسوگرافی از صفحات چاپی لاستیکی استفاده می شود.سرعت پرس فلکسوگرافی به دلیل استفاده از جوهرهای زود خشک شونده، بسیار بالا است.از این رو کاربرد این روش، مخصوصا برای چاپ الگوهای پیوسته و وسیع مانند پلاستیک های خرید، بسته بندی، کاغذ دیواری و… زیاد است.
چاپ دیجیتال (Digital Printing)
یکی از روش های مدرن صنعت چاپ است که از انواع تکنیک ها (چاپ جوهرافشان، لیزر و…) استفاده می کند.چاپ دیجیتال برای همه مصارف چاپی در تیراژ پایین استفاده می شود.
به همین دلیل در مشاغل کوچک بسیار محبوب است.
چاپ فرمت بزرگ (Large Format Printing)
از این روش برای چاپ بر روی حداکثر عرض رول، استفاده می شود.چاپ فرمت بزرگ در رسانه های تبلیغاتی و مشاغلی که نیاز به چاپ های بزرگ دارند،مثل بیلبوردها، نقاشی های دیواری و… بسیار کاربرد دارد.
چاپ با اشعه فرابنفش (LED UV Printing)
این روش چاپ به وسیله اشعه فرابنفش انجام می گیرد و کیفیت بسیار بالایی دارد.کاربرد این روش در چاپ بروشورها، مجلات و لوازم التحریر است.
مراحل چاپ
پیش چاپ (Prepress): فرآیندهای آماده سازی مواد برای چاپ
فرآیند چاپ (Printing Process): تولید محصول چاپی در اتاق پرس
پس از چاپ (Postprocessor Finishing): تکمیل کردن، صحافی و آماده سازی محصول چاپی برای توزیع