چوب گردو از خانواده راش سانان بوده و بیشتر در ژاپن، چین، آمریکا و فرانسه کشت میشود اما یکی از معروفترین انواع درخت گردو در ایران رشد میکند. درخت گردو ایرانی ابتدا در ایران سپس به خاورمیانه، یونان، روم، انگلیس و آمریکا برده شد.
درخت گردو در آب و هوای معتدل پراکنش خوبی دارد. درخت گردو ایرانی در مناطق شمال ایران، مغان، درگز، فارس، ارومیه و همدان به خوبی رشد میکند.
انواع رنگ چوب گردو
بسیاری تصور میکنند که چوب گردو به رنگ شکلاتی تیره یا قهوهای است این در حالی است که تنها رنگ چوب گردوی بومی آمریکای شمالی قهوهای تیره است. انواع دیگر چوب گردو در طیفهای رنگی قهوهای روشن، قهوهای متمایل به بنفش، قهوهای متمایل به قرمز و خاکستری موجود است. از لایه بیرونی درخت گردو برای تولید چوب سبکتر و از لایههای میانی برای تولید چوب سنگینتر با رنگ تیره استفاده میشود.
برخلاف چوب گیلاس، بلوط و افرا که با افزایش سن رنگ آن تیره میشود، چوب گردو به مرور زمان روشنتر میشود اما خبر خوب این است که این روند را با پرداخت مجدد و استفاده از روغن جلای مناسب میتوان تا حد زیادی کنترل کرد و رنگ عسلی ملایمی به چوب داد.
علت تغییر رنگ چوب گردو
علل مختلفی میتواند باعث تغییر رنگ چوب شود که مهمترین آن قرار گرفتن در معرض نور خورشید است. هم چنین برخی تولیدکنندگان چوب از بخار برای خشک کردن چوب استفاده میکنند که این کار باعث میشود رنگ چوب به خاکستری تغییر رنگ دهد.
بروسن یا لپ به گرههای بزرگ و کوچک یا غدههای درخت گفته میشود که در مورد چوب گردو باعث ایجاد زیبایی منحصر به فرد و نقش و نگار بسیار زیبا میشود و ارزش فراوانی در صنعت چوب دارد. بروسن در اثر رشد روی درخت ایجاد شده و مقداری برآمده بوده و شبیه زگیل است. نقش یا گره بروسن در اثر تقسیم غیرطبیعی سلولهای رشد ایجاد میشود.
نقش بروسن در بافت چوب گردو مانند یک الگوی مدور و سفت به نظر میرسد. چوب گردو الگوی بافتی منحصر به فردی داشته که این الگو در حالت بینابینی الگوی بافتی متمایز بلوط و الگوی بافتی یکنواخت افرا قرار دارد.
چوب گردو سخت است یا نرم؟
برای پاسخ به این سوال ابتدا باید با معنی چوب سخت و نرم آشنا شوید. برخی به اشتباه بر این باورند که واژه سختی یا نرمی نشان دهنده میزان مقاومت چوب در برابر ضربه یا صدمه است؛ این در حالی است که چوب سخت به چوب درختان پهن برگ مانند گیلاس، گردو، بلوط و افرا و چوب نرم به چوب درختان سوزنی برگ مانند سرو، کاج و صنوبر اطلاق میشود.
چوب سخت به آرامی می سوزد و ذغال آن با دوام است مانند گردو، بلوط، ساج، توس و ماهگونی. اما آتشی که از چوب نرم تولید می شود حرارت زیادی دارد و البته عمر کوتاهی هم دارد مانند چوب سرو، صنوبر، سدر، کاج اروپایی و چوب سیاه کاج.
معمولا سازه چوبی ساخته شده از چوب نرم، ارزان تر از چوب سخت است.
میزان سختی چوب گردو
برای تعیین میزان سختی و دوام چوب از آزمایشی به نام ژانکا استفاده میکنند. در این آزمایش توپی فولادی روی بلوک قرار داده و آنقدر به آن نیرو وارد میکنند تا نصف توپ در آن فرو رود. این نیرو برحسب پوند محاسبه میشود. بر طبق این آزمایش میزان سختی گردو برابر 11010 پوند است در حالی که میزان سختی چوب گیلاس 9950 پوند است.
این چوب بسیار مقاوم است اما این به این معنا نیست که در برابر عوامل محیطی مانند رطوبت و گرما مقاوم است. بنابراین نبایدد از این چوب در محیطهای باز استفاده کرد؛ زیرا به سرعت میپوسد.
ویژگی چوب گردو
- نقش و نگار زیبا
- دوام و پایداری در برابر ضربه
- قابلیت جلا و پرداخت
- تنوع رنگی
- در دسترس بودن گونههای مختلف
- امکان رنده و اره آسان
- مقاوم در برابر فرسایش و ساییدگی
- ریز بافت با الیاف یکدست
- قابلیت چسب خوری و میخ خوری
- صیقل پذیری
- شکل و فرم پذیری بالا
- وزن کم
- رنگ و بافت خاص