تجهیزات و لوازم ریخته گری

کوره ذوب ریخته گری کوره های ذوب از نظر کاربرد به سه گروه پیش گرم، ذوب و نگهدارنده و از نظر مصرف انرژی به دو دسته سوخت فسیلی و گرمایش الکتریکی طبقه بندی می شوند. مورد نیاز فلز، مقیاس، نیازهای تولیدی و نوع آلیاژ انتخاب می شود. اما شاید آن چه برای بسیاری از تولیدکنندگان ایده آل است، انعطاف پذیری کوره در شرایط مختلف است. در ادامه مهم ترین کوره های مورد استفاده در واحدهای ریخته گری را معرفی می کنیم. کوره بوته ای یا زمینی این کوره ها از زمان قدیم در صنعت ريخته گری رواج داشته اند. تولید آسان، ارزان قيمت بودن و سهولت كار با این کوره از دلایل محبوبیت آن است. این کوره به عنوان کوره های کمک ذوب در کارخانه های بزرگ و متوسط ریخته گری ارزش خود را حفظ کرده است. برای ذوب با ظرفیت های کم و راندمان پایین و تنوع بالا در نوع فلز، کوره بوته ای انتخاب مناسبی به نظر می رسد.

کوره کوپل این نوع از کوره ها انتخاب بسیار مناسبی برای ریخته گری چدن محسوب می شوند. کوره کوپل از لوازم ریخته گری با مکانیزم عملکرد ساده است و عمدتا برای ذوب قراضه های چدنی به کار می رود. این نوع کوره در اندازه های متنوع و با قدرت ذوب بین ١٠٠ کیلوگرم تا چند ده تن چدن وجود دارد.

کوره روباده یا تشعشعی این کوره ها که بعضا با نام شعله ای نیز شناخته می شوند، شرایط تماس مستقيم میان محصول احتراق و مواد شارژ را فراهم می کنند. یعنی حرارت از هر سه طريق انتقال، هدايت و تشعشع به مذاب می رسد. به عبارتی شعله به صورت جریانی از روی سطح شارژ حرکت کرده و در اثر تشعشع شعله، شارژ ذوب می‌ شود. این کوره ها امکان تهیه مذاب با مقادیر زیادی دارند و در مقایسه با نوع بوته ای از راندمان حرارتی بیشتری برخوردارند.

كوره زيمنس مارتين در کوره زیمنس مارتین گرمای لازم برای ذوب مواد اولیه ریخته گری توسط گاز و یا سوخت های جامد مانند ذغال سنگ و یا سوخت های مایع تامین می گردد. سوخت در دو چمبر احتراق که در دو طرف این کوره تعبیه شده اند، مشتعل می شود، سپس از طریق مشعل هایی به کوره اصلی زیمنس مارتین وارد می شود. قراضه فولاد و چدن خام متداول ترین شارژهای این کوره هستند.

بوته مذاب منظور از بوته ریخته گری، ظروف و یا مخازن نسوزی است که برای گرمایش مواد و عمدتا ذوب فلزاتی مانند آلومینیوم، مس، آهن و برنج استفاده می شود. جنس این محصولات از گرافیت یا سیلیکون کاربید و شکل آن ها معمولا استوانه ای، بشکه ای و یا مخروطی است. این لوازم ریخته گری مقاومت حرارتی تا دمای 3500 درجه سلسیوس دارند و در مقابل شوک حرارتی نیز کاملا مقاوم هستند. انتخاب بوته مناسب به پارامترهایی نظیر جنس ماده ذوب شونده، مقدار آن و فرایند ریخته گری بستگی دارد. معمولا نیاز این کالا در کشور ما از طریق واردات تامین می شود.

پاتیل مذاب پاتیل نیز مانند بوته ظرفی با پوشش نسوز است که برای انتقال فلز مذاب از کوره به قالب استفاده می شود. می دانیم که در ریخته‌گری پس از مستحکم شدن قالب ماسه ای و رسیدن دمای پیش ‌گرم به حد لازم، نوبت به مرحله بارریزی است. تخلیه مذاب از کوره یا پاتیل در قالب را بارریزی یا مذاب ‌ریزی می ‌نامند. قالب ریخته گری قالب یکی از لوازم ریخته گری مهم است که فلز گداخته و مذاب درون آن ریخته شده و پس انجماد قطعه فلزی از قالب جدا می شود. پیش از شروع فرآیند ریخته گری، باید قالب مطلوب و متناسب با شکل قطعه تولیدی ساخته شود. قالب های موقت به قالب های ماسه ای، سرامیکی و یا گچی که پس از پایان فرآیند ریخته گری دیگر قابل استفاده نباشند، قالب موقت می گویند. برای ساخت این گونه قالب ها از ماسه، چسب، آب و دیگر مواد افزودنی استفاده می شود. با این قالب ها می توان تمام آلیاژهای آهنی و غیرآهنی را تولید کرد. قالب های دائمی برای ریخته گری قطعات چدنی می توان از قالب های دائمی استفاده کرد. با استفاده از این قالب ها می توان چندین بار عملیات ریخته گری را انجام داد. جنس این قالب ها معمولا از آلومینیوم، چدن خاکستری و فولاد با پوشش گرافیتی است.