فرایند رول فرمینگ چیست؟
رول فرمینگ یک فرایند بسیار پرکاربرد ولی درعین حال ناشناخته و گمنام است. درواقع می توان اذعان نمود که توصیف کردن و توضیح دادن فرایند رول فرمینگ کار ساده ای نیست؛ اما در یک حالت کلی می توان اذعان نمود که شکل دادن نوار ورق های فلزی در امتداد مستقیم، طولی، موازی خطوط خمش به وسیله چند جفت نورد کانتور شده بدون تغییر ضخامت در دمای اتاق را فرایند رول فرمینگ گویند.
🔻 انواع روش های رول فرمینگ ورق 🔻
به منظور حاصل آمدن یک محصول کارا و کاربردی همواره در هر فرایندی شاهد رویه های مختلفی به منظور حاصل آمدن خروجی بوده ایم. در همین راستا نیز روش های رول فرمینگ ورق ها به شکل های مختلفی وجود دارند که با توجه به همین مسئله نیز می توان انواع روش های رول فرمینگ را شامل موارد زیر دانست: " روش رول فرمینگ سرد "
در یک نگاه کلی تر می توان مطرح کرد که ورق هایی که از طریق نورد گرم با حداقل ضخامت تولید می شوند معمولاً روی آن ها پس از اسید شویی، عمل کاهش ضخامت و یا تغییر شکل از طریق فرایند نورد سرد انجام می پذیرد. درواقع می توان گفت که کاربرد نورد سرد کاهش ضخامت با دقت ابعادی موردنظر ورق های فولادی می باشد. همچنین در این فرایند رول فرمینگ سرد می توان به صاف کردن ورق ها در طول عملیات نیز اشاره کرد بدین صورت که از این طریق غلتکی که شامل دودسته غلتک با قطر کم است انحنا ورق را که در فرایند قبل به وجود آمده را برطرف می نماید و با بیرون آمدن از غلتک صاف می شود. در حقیقت هدف از رول فرمینگ سرد کاهش ضخامت ورق تحت فشار بسیار بالا می باشد که معمولاً در دمای اتاق و حداکثر تا ۲۰۰ درجه سانتی گراد انجام می گردد. در این روش سرد، برای موفقیت آمیز بودن فرآیند مواردی چون خصوصیات دستگاه رول فرمینگ ورق، مهارت طراح ابزار، کیفیت و عملکرد ابزار طراحی شده، مهارت اپراتور، نحوه استقرار ابزار و میزان شکل پذیری نوار ورق تأثیرگذار است. کاربرد این فرایند در صنایع ورق کاری بسیار متنوع است به نحوی که محدوده ای از قطعات با دقت پایین تا قطعات حساس و دقیق را پوشش می دهد. " روش رول فرمینگ گرم "
کاربرد روش گرم برای فرم دهی ورق های باضخامت بالا می باشد. به طورکلی در این روش دمای ورق های فلزی را به حد خیلی زیادی بالا می برند تا به فرم دهی ورق های ضخیم کمک کنند. نورد گرم نسبت به نورد سرد طرفداران کمتری دارد و محصولات تولیدشده با این روش مصارف کاربردی محدودی دارند. محصولاتی همچون تیرآهن، نبشی یا ورق های فرم دهی شده ضخیم مثل پلیت ها به روش نورد گرم رول فرمینگ می شوند. انجام عملیات رول فرمینگ ورق به روش نورد گرم نیاز به دقت فراوان در تنظیم دمای موردنظر دارد چنانکه تغییر دما، کم وزیاد شدن حرارت ممکن است منجر به نابودی محصولات شود. به همین علت است که فقط تعداد معدودی از کارخانه ها از روش نورد گرم استفاده می کنند.
🔻 مزایای استفاده از روش رول فرمینگ 🔻
فرایند رول فرمینگ ازجمله رویه های کارا به منظور خمش و شکل دهی به انواع ورق ها می باشد. با توجه به همین مسئله نیز می توان مزایای چنین رویه ای را شامل موارد زیر دانست که به شرح زیر می باشد: • هر نوع ورقه ای و از هر نوع جنسی قابلیت شکل پذیری به روش های رول فرمینگ را دارد • استحکام و قوام محصولات خروجی از چنین رویه ای قابل اعتماد و کارا است • طی این فرایند می تواند حجم بالایی از محصولات را با هزینه کم تهیه نمود • فرایند رول فرمینگ هیچ گونه محدودیتی روی اندازه های ورق های قابل شکل دهی قرار نمی دهد. • به طورکلی تولید به روش رول فرمینگ با سرعت بالاتر و بدون نیاز به اپراتور مستقیم انجام می پذیرد.
🔻 انواع ماشین آلات فرمینگ 🔻
ماشین آلات مورداستفاده در فرایند فرمینگ نیز دارای انواع مختلفی با توجه به کاربری آن می باشد که در این بخش به معرفی تک تک این ماشین آلات می پردازیم: - دستگاه فرمینگ سینوسی
به طورکلی ابعاد دستگاه فرمینگ سینوسی خط کامل عرض ۱ متر و ۷۰ سانتیمتر و طول آن ۸ متر همراه با دنده زنجیر ۱۰۰ میلی متر و قابل حمل با تریلی می باشد. این نوع از سیستم ها دارای ۱۱ دروازه با قالب قطر ۱۸۰ میلی متر و قدرت موتور ۵۰ دور در دقیقه می باشد. - دستگاه فرمینگ ذوزنقه
ابعاد دستگاه طول ۱۰ متر و عرض آن ۱ متر ۷۰ سانتیمتر همراه با دنده زنجیر ۱۰۰ میلی متر که به آسانی قابل حمل با تریلی می باشد. این نوع از سیستم ها دارای شفت اصلی ترانس ۷۵ میلی متر بوده و همراه با دو دینام گیربکس شفت ۷۵ میلی متر و باقدرت موتور ۵۰ دور است. - دستگاه فرمینگ شادولاین
دستگاه فرمینگ شادولاین دارای ۱۱ دروازه همراه با شفت اصلی ترانس ۷۵ و قدرت موتور ۵۰ دور می باشد. این نوع از سیستم ها همراه با یک دینام گیربکس شفت ۷۵ میلی متری دارای دو دنده دوقلو کف ۱۷۰ میلی متر عمق ۳۰ میلی متر همراه با دنده زنجیر ۱۰۰ میلی متر می باشد و ازجمله دستگاه هایی بهینه در این فرایند به حساب می آیند. - دستگاه فرمینگ عرشه فولادی
دستگاه فرمینگ عرشه فولادی دارای ۲۶ دروازه همراه با شفت اصلی، ترانس ۹۰ میلی متر و دارای ۲ دینام گیربکس دنده زنجیر ۱۲۰۰ میلی متر است. دستگاه فرمینگ عرشه فولادی دارای طول ۱۵ متر بوده و عرض دستگاه ۱ متر ۷۰ سانتیمتر می باشد. ضمناً این دستگاه مورد تائید دستگاه نظارت شهرداری می باشد و از ورق رول باضخامت %۸۰ و تا ضخامت ۱/۲۵ میلی متر است. - فرمینگ سینوسی ریز
فرمینگ سینوسی ریز دارای ۲۲ دروازه طولی همراه شفت ۶۵ میلی متر ترانس با نزدیک ۹۵۰ قالب به طول ۱۳ متر و عرض ۱ متر ۵۰ سانتیمتر است. همچنین لازم به ذکر است که قدرت موتور این دستگاه ۴۰ دور در دقیقه بوداست. این دستگاه فرمینگ بسیار حساس بوده و چنانچه ورق رول عرض یک متر را بخواهید فرمینگ کنید، با ۱۸ دروازه می توان طراحی را انجام داد. البته لازم به ذکر است که دو لب آخر ورق به صورت پایین درآمده و فقط ورق رول عرض یک متر را می توان فرمینگ دنده ریز انجام داد.