بعد از نصب ابتدا می بایست سپتیک تانک با آب پر شود . سپس جریان ورودی فاضلاب وارد قسمت اول مخزن سپتیک می شود. با ورود فاضلاب به این بخش ، ذرات جامد در این قسمت به دلیل وزن بیشتر در کف ته نشین می شوتد. روغن وچربی موجود در فاضلاب نیز به دلیل داشتن چگالی کمتر روی سطح شناور می شوند . انباشته شدن مواد جامد در کف سپتیک تانک توده ای از لجن را که حاوی میکرو ارگانیزم ها و باکتری های فعال می باشد ایجاد می کند. فعالیت این باکتری ها باعث تجزیه مواد آلی آلاینده در لجن می شود. این فرآیند باعث تصفیه بیولوژیکی فاضلاب می گردد. این فرآیند تجزیه ضمن کاهش حجم لجن داخل مخزن باعث تولید مقدار زیادی بیوگاز که عمدتا شامل متان و سولفور دی اکسید می شود. این گازها نیز توسط لوله تخلیه گاز از مخزن خارج می شوند.
تصفیه بی هوازی
نکته قابل توجه در سپتیک تانک تصفیه بی هوازی فاضلاب می باشد . مواد موجود در مخزن سپتیک توسط پوسته سختی معروف به پتوی لجن پوشانده می شود. این پتو به عنوان یک مهر و موم هوا عمل می کند و هوا را از فاضلاب دور می کند. این کمبود هوا به تجزیه فاضلاب توسط باکتری های موجود در سیستم سپتیک کمک بسیار زیادی می کند.
زلال سازی
پس از تصفیه بی هوازی ، فاضلاب از بخش اول مخزن سپتیک از طریق مسیر ارتباطی موجود در دیوار جداکننده ، وارد بخش دوم مخزن می شود. در این مرحله در صورتی که ذرات جامد و چربی ریز باقی مانده باشند، ته نشین و شناور می شوند . پس از این مرحله ، فاضلاب که عملیات زلال سازی نیز روی آن انجام شده از مخزن سپتیک توسط لوله خروجی خارج می شود. نکته مهم در این نوع تصفیه این است که فاضلاب خروجی از سیستم سپتیک هنوز هم حاوی میکروب و انگل است.
تخلیه لجن
لجن انباشته شده در کف مخزن سپتیک به مرور افزایش پیدا می کند تا جایی که مسیر عبور آب از بخش اول به دوم را تحت تاثیر قرار می دهد. در این مرحله لازم است تا لجن توسط پمپ های لجن کش و از طریق دریچه های دسترسی موجود در قسمت فوقانی مخزن سپتیک خارج شود. نکته مهم در این مرحله این است که مقدار اندکی از لجن می بایست در کف مخزن باقی بماند. این کار باعث می شود تا میکرو ارگانیسم ها و باکتری های تجزیه کننده در مخزن سپتیک باقی بمانند. بدین ترتیب پس از تخلیه لجن ، عملیات تصفیه بیولوژیکی بلافاصله راه اندازی خواهد شد.
عملیات تخلیه مخزن سپتیک به طور معمول سالانه یکبار انجام می شود تا عملیات تصفیه به درستی انجام شود. با این حال ، ممکن است این کار با توجه به شرایط خاص به دلیل سرریز شدن یا انسداد لوله ها در بازه های کوتاه تری انجام شود.
به منظور تشخیص لزوم انجام عملیات تخلیه، قسمت های داخلی مخزن سپتیک باید بازرسی شوند. این قسمت ها عبارت اند از :
پتوی لجن ( ممکن است پتوی زباله در بخش اول مخزن سپتیک بیش از اندازه ضخیم شود و لوله ورودی را مسدود کند)
لوله های ورودی یا خروجی (زیرا ممکن است توسط مواد جامد مسدود شوند)
لجن ( ممکن است در اثر انباشته شدن بیش از حد لجن ، ورودی بخش اول مخزن سپتیک به بخش دوم مسدود شود)
قسمت زیرین مخزن ، پهلوها یا لبه های مخزن (ممکن است یک یا چند مورد از آنها شکسته یا شکسته شده باشد. به عنوان مثال ، حرکت وسایل نقلیه از روی مخازن سپتیک احتمالاً به لبه ها و پهلوها آسیب می رساند.)
نکات اجرایی در عملیات تخلیه سپتیک تانک
تخلیه لجن خارج شده از مخزن سپتیک می بایست در محلی دور از مناطق مسکونی انجام شود. همچنین محل تخلیه باید طوری مشخص شود که لجن ، منابع آب سطحی و یا زیر سطحی را تحت تاثیر قرار ندهد.
پس از تخلیه لجن ، سطح تخلیه حتما باید با خاک پوشانده شود.
کاهش دادن ضخامت پتوی لجن در صورت افزایش ضخامت تا نزدیکی لوله ورودی.
پس از تخلیه مخزن سپتیک و قبل از راه اندازی مجدد ، می بایست سپتیک تانک با آب پر شود.
عیب یابی سپتیک تانک
در صورت وجود نشانه هایی مبنی بر درست کار نکردن مخزن سپتیک ، باید فورا نسبت به عیب یابی و رفع آن اقدام کرد.
برخی از علائم رایج مبنی بر عدم کارکرد صحیح سپتیک تانک عبارتند از:
فاضلاب در خروجی های خود از مبدا مانند سینک و … به کندی تخلیه می شود
فاضلاب به خروجی های سیستم تخلیه مبدا مانند سینک ، کف شور و … برمی گردد.
مناطق مرطوب و اشباع در بالای مخزن سپتیک دیده می شود.
بوی نامطبوع قوی در نزدیکی مخزن سپتیک وجود دارد.
چمن اطراف مخزن بسیار سبز است و به خوبی در حال رشد است.
همچنین در برخی از مناطق که سپتیک تانک در شبکه زهکشی قرار دارد می بایست حین تست مخزن سپتیک ، شبکه زهکشی نیز به منظور چک کردن خروج فاضلاب از مخزن سپتیک بررسی شود.