کاغذ دیواری یا والپیپر (به انگلیسی: Wallpaper) پوشش تزیینی است که برای پوشش دادن سطوح دیوارهای داخلی در ادارات، خانهها و دیگر ساختمانها استفاده میشود؛ کاغذ دیواری یکی از جنبههای طراحی داخلی بهشمار میآید. این نوع پوشش بیشتر به صورت رول یا به صورت متری فروخته میشود و با چسباندن روی دیوار مورد استفاده قرار میگیرد. کاغذ دیواریها میتوانند ساده (به صورت نقاشی) یا به صورت بافتهشده (مانند آنگلیپتا) یا با الگوهای گرافیکی ساخته شده باشند. روشهای چاپ کاغذ دیواری شامل چاپ سطحی، چاپ بهوسیله حکاکی، چاپ سیلک ابریشمی، چاپ به صورت دیجیتالی یا چاپ به وسیله ماشین چاپ چرخشی است.
کاغذ دیواری از منسوج نبافته (نان وون)
مواد تشکیل دهندهٔ کاغذ دیواری غیر بافته شده از مخلوط الیاف فیبر سلولوزی بلند و الیاف نساجی در دستگاه کاغذ تولید شده است. این شبکه به وسیلهٔ مواد آکرلیک تقویت شده و به کمک رنگدانهها یک نوع تاری ایجاد میکنند. افزودنیهای خاص هم جهت ایجاد رطوبت، استحکام و قدرت جذب مورد استفاده قرار میگیرند. غیر بافته شدهها موادی را ایجاد کردند که از لحاظ ابعاد و اندازه تغییر شکل نمیدهد؛ بنابراین رطوبت مانند چسبی عمل میکند که بتوان کاغذ را بر روی دیوار نصب نمود. این تکنیک بسیار در وقت نصاب صرفه جویی نموده و نصاب دیگر نیازی به دوباره چسب زدن کاغذ و منتظر ماندن برای تکهٔ بعدی حین نصب ندارد.
کاغذهای غیر بافته شده نصب بسیار آسانی دارند و دوباره نیز قابل استفاده میباشند. زیرا حالت خود را به خاطر مواد چسبندهای که در پشت کاغذ هست از دست نمیدهند، مواقعی که نیاز به برداشتن کاغذ جهت انجام برخی امور مانند تعمیر سیستم تأسیسات و برق که پشت کاغذ در دیوار تعبیه شدهاند است، میتوان کاغذ را از دیوار جدا نموده و دوباره نصب نمود.
کاغذ با روکش وینیل
این کاغذ دیواری مادهای کاغذی دارد که بر روی آن رویه ی طرح دار با نمونه ی وینیل آکرلیک یا پلی وینیل کلراد (پی وی سی) اسپری یا روکش شده است. این نمونه از از کاغذها در دستهٔ کاغذهای با قابلیت شستشو و ضد لک طبقهبندی میشوند و برای اکثر فضاها قابل استفاده میباشند. این نمونه از نمونه ی ساده ی آن بسیار در برابر چربی و رطوبت مقاوم تر است و حتی برای استفاده در آشپزخانه ها نیز مناسب است.
کاغذ با وینیل سخت و جامد
این نوع از کاغذ دیواریها یک لایهٔ کاغذی لمینیت شده توسط یک روکش وینیلی جامد پوشش میدهد. این نمونه کاغذها از آنجاییکه سطح طرح دار آنها روکش وینیلی بسیار قوی دارند کاملاً مقاوم هستند. این کاغذها هم در دستهبندی کاغذهای قابل شستشو و قابل کنده شدن قرار میگیرند. کاغذی با روکش وینیل جامد یا سخت در بسیاری از محیطهای خانه که ممکن است رطوبت و چربی و لکه بگیرد، قابل استفاده میباشد. اما جهت استفاده در کارگاه ها و انباریها و محیط هایی که تماس فیزیکی با کاغذ ایجاد میشود مناسب نمیباشند.
جدا کردن کاغذ دیواری
آب: آسانترین روش کندن کاغذ دیواری، پاشیدن آب بر روی آن است. آب از درون منفذهای کاغذ دیواری به چسب پشت آن نفوذ میکند و آن را از بین میبرد. با از بین رفتن قدرت چسبندگی چسب پشت کاغذ دیواری، به راحتی میتوان کاغذ دیواری را از دیوار جدا کرد. البته کاغذ دیواریهایی که به این روش به راحتی از دیوار جدا میشوند باید به اصطلاح قابل جداسازی (Peelable) باشند که بسیاری از کاغذ دیواریهای مدرن این ویژگی را دارند.
مواد شیمیایی: مواد شیمیایی مخصوص کندن کاغذ دیواری را میتوان از فروشگاههای رنگ و ابزار فروشی تهیه کرد. برای جدا کردن کاغذ دیواری باید ابتدا ماده شیمیایی را که معمولاً به صورت پودر است با مقداری آب گرم و سرکه مخلوط کرد و سپس محلول بدست آمده را با استفاده از اسپری بر روی دیوار پاشید. بعد از آنکه محلول بدست آمده چسب دیوار را در خود حل کرد، لبههای کاغذ دیواری به راحتی با کمک کاردک یا چاقو کنده میشود.
بخار آب: یکی دیگر از موادی که برای از بین بردن چسب کاغذ دیواری و جدا کردن کاغذ دیواری از دیوار استفاده میشود، بخار آب است. برای این منظور از دستگاه بخارکننده چسب کاغذ دیواری استفاده میشود که با برق کار میکند. این دستگاه شامل یک مخزن آب است و با روشن شدن، آب درون آن بخار میشود و میتوان با دسته مخزن بخار را بر روی کاغذ دیواری پاشید. بخار آب چسب پشت کاغذ دیواری را حل میکند و به کاغذ دیواری اجازه میدهد تا به راحتی از دیوار جدا شود. در استفاده از بخار آب باید دقت کافی به عمل بیاید تا به پوشش خشک دیوار زیر کاغذ دیواری آسیبی وارد نشود.
انواع کاربردهای کاغذ دیواری
امروزه کاغذ دیواری به دلیل طرحها و مدلهای متنوع و طیف رنگی بسیار گسترده، کاربردهای بسیاری دارد که برخی از مهمترین کاربریهای آن عبارتند از:
کاغذ دیواری اتاق پذیرایی و مهمان
کاغذ دیواری اتاق خواب
کاغذ دیواری اتاق کودک
یکی دیگر از کاربریهایی که میزان استفاده آن نیز روزبه روز رو به افزایش است، استفاده به عنوان کاغذ دیواری پشت تلویزیون، ال سی دی و ال ای دی میباشد که نمایی بسیار زیبا به آن میدهد.
استفاده از کاغذ دیواری بعد از دوران تکفیر هنری هشتم از سوی کلیسای کاتولیک بسیار رایج شد، زیرا این امر موجب قطع روابط سایر کشورها با انگلستان و در نتیجه جلوگیری از صدور فرشینه به آن کشور شد. از آنجا که انگلستان خود در تولید فرشینه مهارتی نداشت، اشراف و نجیب زادگان به کاغذ دیواری روی آوردند. در دوران حکومت الیور کرامول تولید کاغذ دیواری از سوی دولت مذهبی عملی بیهوده بهشمار آمد و متوقف شد اما با بازگشت چارلز دوم دوباره متمولین متقاضی کاغذ دیواری شدند. حکومت کرامول، فرهنگی کسالت بار را بر مردم تحمیل کرده بود، از این رو پس از مرگش مردم به خرید وسایل خانگی رفاهی که در دوران وی ممنوع شده بود روی آوردند. در اواسط قرن هجده بریتانیا به اولین تولیدکننده و صادرکننده کاغذ دیواری در اروپا تبدیل شده بود. در اوائل قرن نوزدهم با توسعه چاپ توسط نیروی بخار، تولیدکنندگان کاغذ دیواری در انگلستان موفق به تولید انبوه آن شدند که این امر به کاهش قیمت و در نتیجه قابل خرید شدن آن توسط طبقه متوسط انجامید.
در آن زمان کاغذ دیواری به عنوان وسیلهای ارزان و مؤثر جهت روح بخشیدن به اتاقهای تاریک و تنگ طبقه کارگر از محبوبیت ویژهای برخوردار شد. با شروع قرن بیستم کاغذ دیواری یکی از رایجترین اقلام مورد استفاده در منازل دنیای غرب گردید. ورود این محصول به ایران به دوران حکومت ناصرالدین شاه قاجار بازمیگردد. وی که علاقهای خاص به شیوههای معماری و هنر مغرب زمین داشت، در زمان نوسازی کاخ گلستان با پوشاندن دیوارهای آن کاخ توسط کاغذ دیواریهای وارداتی از زمره نخستین افرادی شد که باب ورود این محصول به ایران را گشودند.