زرشک چیست؟
زرشک به انگلیسی barberry، گیاهی از گونه زرشکیان، با نام علمی Berberis vulgari فرم درختچهای دارد و با ارتفاع متوسط ۴ متر، دارای ساقههای خاردار است. چوب ساقه آن به رنگ قهوهای یا زرد با گلهای زردرنگ و برگهای بیضی با دندانههای ارهای شکل است.
میوه گیاه زرشک که استفاده دارویی و خوراکی دارد گوشتی، بیضی شکل، کوچک، با رنگ قرمز و مزه ترش است. علاوهبر میوه زرشک، از پوست، ریشه، ساقه و برگ گل این گیاه هم در طب سنتی استفاده زیادی میکنند. زرشکپلو یکی از محبوبترین رسپیهای ایرانی است که ایرانیان از خواص خوشمزه این دانههای ترش در آشپزی بهترین استفاده را میکنند.
طبع زرشک چیست؟
طبع این گیاه سرد و خشک است و افرادی که طبع سرد و خشک دارند (سوداویها) بهتر است کمتر آن را مصرف کنند. برعکس افرادی که طبع گرم و تر (دموی) دارند بهتر است برای تصفیه خون از این گیاه استفاده کنند. طبع زرشک برای افراد صفراوی و بلغمی چندان مناسب نیست. زعفران و مغزهایی مثل خلال بادام و پسته بهعنوان مصلح زرشک عمل میکنند و نمونه آن را میتوان در مرصع پلو ایرانی مشاهده کرد که ترکیب زرشک، زعفران و مغزها است.
خواص و فواید زرشک
زرشک خواص فراوانی برای بدن دارد و بهخاطر وجود آنتیاکسیدان برای تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری و درمان سرماخوردگی و درمان کم خونی در بارداری مفید است. در ادامه به برخی از خواص و فواید این گیاه میپردازیم. اگر در مورد خواص این گیاه و درمان مشکل خود سوالی دارید، بهتر است با دکتر طب سنتی مشورت کنید.
خواص زرشک سیاه چیست؟
زرشک سیاه سرشار از پتاسیم است که به بازکردن عروق خونی کمک کرده و از بروز بیماریهای قلبی عروقی و گرفتگی ماهیچه قلب جلوگیری میکند. افرادی که نارسایی قلبی دارند بهتر است روزانه سه فنجان آب زرشک یا شربت زرشک کوهی میل کنند. این کار باعث تقویت قلب شده و به درمان نارساییهای قلبی کمک میکند.
خواص زرشک و فشار خون
آنتی اکسیدان و پلیفنول موجود در زرشک باعث بهبود جریان خون، پایین آوردن سریع فشار خون و رفع اختلالات خونی میشود. بههمین دلیل طب سنتی بر مصرف زرشک در بیماران مبتلا به بیماری فشار خون تاکید دارد. کمی زرشک پاک شده را با آب جوش ترکیب کنید و اجازه دهید که مثل چای ۱۵ دقیقه دم بکشد و سپس میل کنید تا تاثیر زرشک بر فشار خون را احساس کنید.
خواص زرشک برای غلظت خون
مصرف زرشک، بهخصوص زرشک پفکی باعث کاهش غلظت خون در افراد مبتلا به بیماریهای قلبی عروقی میشود و از ایجاد لخته خون جلوگیری میکند. آب زرشک بهترین رقیقکننده خون است که با کاهش غلظت خون باعث پایینآمدن فشارخون میشود.
البته اگر هدف از مصرف زرشک درمان سریع غلظت خون و کاهش آن است، باید بدون نمک مصرف شود. چرا که آب زرشک همراه با نمک، فشارخون را بالا میبرد. بیمارانی که فشارخون پایین دارند، میتوانند زرشک با نمک میل کنند و از خواص آب زرشک برای غلظت خون هم بهره ببرند. بهترین زمان مصرف آب زرشک برای غلظت خون قبل از صرف وعده غذای اصلی است. دمنوش عناب و زرشک برای غلظت خون نیز مفید است.
خواص زرشک قرمز برای کبد
از خواص زرشک قرمز برای کبد میتوان به تنظیم متابولیسم کبد اشاره کرد. مصرف زرشک قرمز باعث کاهش کلسترول و تصفیه خون میشود و آب زرشک برای پاکسازی کبد خوب است. بهعلاوه اینکه مصرف زرشک تازه یا آب زرشک گزینه خوبی برای درمان بیماریهای کبدی، کبد چرب و اختلالات کبدی است. مصرف این میوه همراه با ادویههای گرم مثل سنبلالطیب و زعفران باعث پاکسازی کبد میشود و از بروز بیماریهای کبدی جلوگیری میکند.
خواص زرشک قرمز خشک برای سرطان
مصرف زرشک نقش تاثیرگذاری در پیشگیری و درمان سرطان پستان در خانمها دارد؛ بهعلاوه اینکه آنتیاکسیدان و بربرین موجود در این گیاه از رشد سلولهای سرطان جلوگیری میکند. مصرف زرشک برای بیماران مبتلا به سرطان روده و دستگاه گوارش نیز مفید است.