قوطی فلزی چیست؟
ظروف بستهبندی فلزی به دو دسته قوطیهای فلزی و حلب تقسیمبندی میشوند. حلب در واقع ظروف چهارگوشی هستند که با استفاده از ورق حلبی و با ظرفیت بستهبندی 5 تا 17 کیلوگرم ساخته میشوند. قوطیهای فلزی اما در اشکال مختلف گرد یا چهارگوش ساخته شده که جنس آنها از ورق آلومینیوم و فولاد است و میتوانند حداکثر 5 کیلوگرم وزن را تحمل کنند. به طور کلی قوطیهای فلزی و حلبی در چندین دستهبندی مختلف نظیر قوطی فلزی معمولی، قوطی تحت فشار، درزدار (سه تکه) و بدون درز (کششی) تولید میشوند.
به طور کلی صنایع قوطیسازی، جزو صنایع پرزحمت و تخصصی به حساب آمده که مسائل بسیاری در کیفیت تولیدات آنها نقش دارد. قوطیهای فلزی در واقع نوعی ظروف ساخته شده از جنس فرد هستند که ورقه بیرونی آنها یک نوع ورق نرم و خاص فولاد قلع اندود شده با نام حلب تمام تخلیه است. همچنین لایه درونی این قوطیها، از یک نوع لاک مخصوص ساخته میشوند و قوطی فلزی را برای استفاده در صنایع حساس مانند صنعت مواد غذایی مناسب میکند. علاوه بر این لاک مخصوص، نوع جوش و شیوه اتصال اجزای قوطیهای فلزی به یکدیگر نیز اهمیت بالایی داشته و باید مورد توجه قرار گیرد.
انواع قوطیهای فلزی
قوطیهای فلزی بخش مهمی از صنعت بستهبندی محصولات را شامل شده و شکلها و فرمهای مختلفی دارند که نیاز اکثر صنایع را برطرف میکنند. از انواع قوطیهای فلزی بر اساس نحوه ساخت و قطعات میتوان به موارد زیر اشاره کرد؛
1. قوطی فلزی ساده
قوطیهای فلزی ساده یا معمولی در صنایع مختلف نظیر صنعت کنسروسازی، نوشابه، اسپری، قوطی رنگ و دیگر محصولات پزشکی و شیمیایی قابل استفاده خواهد بود. با وجود خطوط پیشرفته و استفاده از تکنولوژیهای به روز، سرعت ساخت قوطی افزایش یافته و به بیش از هزار قوطی فلزی در هر دقیقه رسیده است. نحوه ساخت چنین قوطیهایی در کارخانههای تولیدکننده با توجه به بازار هدف و نوع استفاده از قوطی تعیین شده و همین موارد، پوششهای داخلی درون قوطی را مشخص میکنند.
یک قوطی ساده و معمولی فلزی از سه بخش بدنه، صفحه بالایی و صفحه پایینی تشکیل میشود که بدنه در واقع یک ورق مستطیی است و دو قسمت بالایی و پایینی دایرهای شکل هستند. برای اتصال صفحهها به بدنه قوطی بدون هرگونه درز و کاملاً مماس با بدنه، باید از یک نوع خاص از جوش به وسیله حرارت و پودر استفاده کرد. این اقدام در صنایع غذایی اهمیت بسیار بیشتری داشته زیرا اگر به درستی انجام نگیرد، میتوان موجب آلودگی محتویات درون قوطی شود.
2. قوطی دو تکه فلزی (کششی)
قوطیهای فلزی دو تکه استوانه ای، اغلب بر اثر عملیات نورد شدن ورق شکل گرفته و کف و بدنه آنها از یک جنس و ورق ساخته میشوند. مراحل تولید یک قوطی فلزی دو تکه شامل موارد زیر میشود؛
لاک اندود کردن درون قوطی دو تکه فلزی
برش ورقههای مصرفی برای بدنه به صورت زیگزاگ یا ساده و متناسب با طرح نهایی قوطی
قرار دادن ورقههای برش خورده در داخل دستگاه کشش و تولید یک قوطی با لبههای برگردان
3. قوطی سه تکه فلزی (درز دار)
قوطی سه تکه فلزی با یک درز بیشتر از قوطی دو تکه ساخته شده که این درز به روشهای مختلفی جوش میخورد. همین امر موجب شده تا این قوطیها در چند دسته مختلف نظیر قوطی با بدنه درز جوش الکتریکی، قوطی با بدنه درز جوش لیزری و قوطی با بدنه درز جوش لحیمی تقسیمبندی شوند. مراحل تولید یک قوطی سه تکه شامل موارد زیر میشود:
پوشاندن سطح ورق داخلی با لاک مخصوص
برش قطعات بدنه قوطی درز دار با استفاده از قیچی دوبل
تولید بدنه قوطی سه تکه فلزی با استفاده از دستگاه مخصوص
پوشاندن درز با جوش داخل بدنه از طریق استفاده از لاک مخصوص
مونتاژ قطعات بدنه قوطی
در آخرین مرحله، در صورت نیاز میتوان سطح مقطع قوطی به صورت فرمهای مختلف درآورد.
انواع درب قوطی فلزی
یکی دیگر از مواردی که در ساخت انواع قوطی فلزی اهمیت زیادی دارد، درب این نوع قوطیها و نحوه اتصال آنها خواهد بود. درب قوطیهای فلزی باید با بدنه آنها متناسب بوده و همپوشانی داشته باشد تا مولکولهای هوا اجازه ورود به قوطی را نداشته باشند و از فساد مواد درون قوطی جلوگیری گردد. همانطور که گفته شد، قوطیها از سه بخش بدنه، صفحه بالا و صفحه پایین ساخته میشوند. درب قوطیها در دستهبندیهای زیر قرار میگیرد:
1. درب قوطی ساده
درب این قوطیهای در دار، اغلب توسط دربازکنهای دستی یا اتوماتیک باز شده و جزو قدیمیترین انواع قوطیهای فلزی ساخته شده، به حساب میآیند.
2. درب قوطی آسان بازشو
درب قوطیهای فلزی آسان بازشو، با استفاده از دستگیره نصب شده بر روی آنها با کشیدن به راحتی باز خواهد شد. این نوع قوطیها اغلب برای قوطی کنسرو و رب قابل استفاده است.
3. درب ترکیبی قوطی فلزی
برخی از قوطیهای فلزی موجود در بازار دارای دو درب هستند که یکی از دربها، فلزی بوده و به راحتی باز شده و درب دیگری به صورت یک درپوش پلاستیکی یا فلزی طراحی شده است.
