تجهیزات آبیاری قطره ای چه چیزهایی هستند؟
سیستم آبیاری قطره ای از مجموعه از ابزار و تجهیزات تشکیل شده که در مجموع یک سیستم واحد را شکل می دهند. سیستمی که به جهت آبیاری اصولی، منظم و راحت گیاهان طراحی و اجرا می شود. در ادامه انواع تجهیزات آبیاری قطره ای را معرفی کرده ایم:
۱- پمپ (ایستگاه پمپاژ)
از مهمترین لوازم آبیاری قطره ای برای باغات بسیار بزرگ، پمپ یا ایستگاه پمپاژ است. آب در پمپ ذخیره می شود و در زمان مناسب، وارد لوله ها و قطره چکان ها می شود. البته برای آبیاری قطره ای باغچه های کوچک و گلدان هایی که در آپارتمان ها استفاده می شوند، نیازی به پمپ نیست. حتی در زمین هایی که کمی بزرگ ترند، اما فشار آب معمولی کفایت می کند برای آبیاری قطره چکانی کفایت می کند، نیازی به پمپ نیست. اما در باغات بزرگ کشاورزی، حتما باید با توجه به فاکتورهایی مثل مساحت باغ، قطر لوله ها، تعداد قطره چکان ها و شیب زمین، پمپ مناسبی برای سیستم آبیاری قطره ای تهیه کرد.
۲- لوله های اصلی و فرعی (شلنگ آبیاری قطره ای)
لوله ها در سیستم قطره ای نقش اصلی را ایفا می کنند. آنها وظیفه رساندن آب به پای ریشه گیاهان را برعهده دارند. معمولا جنس لوله های اصلی از پلی اتیلن و جنس لوله های فرعی از پلی اتیلن یا نوار تیپ است. نوار تیپ لوله ای با دیواره نازک است و ساختار ساده ای دارد. ضخامت این نوار معمولا ۴ الی ۲۵ میلی متر (۰.۱-۰.۶ mm) است. نوارهای آبیاری ضخیم تر همان لوله های قطره چکاندار هستند و معمولا برای مصارف دائمی مانند آبیاری زیر سطحی استفاده می شوند، در حالی که نوارهای آبیاری نازک تر یک بار استفاده شده و بعد از مصرف دور انداخته می شوند. در مجموع قیمت لوله آبیاری قطره ای ارتباط مستقیمی با متریال به کار رفته در ساخت آنها دارد.
۳- قطره چکان ها (دریپر)
قطره چکان نیز از اجزاء اصلی سیستم آبیاری قطره است. این تجهیزات خود به دو نوع مختلف تقسیم بندی می شوند:
▪️قطره چکان های خود تنظیم؛ آب خروجی یکسانی را عبور می دهند تا در هر ساعت مقدار مشخصی آب به گیاه برسد. معمولا در یک ساعت می توانند ۲ تا ۸ لیتر آب به گیاه برسانند.
▪️قطره چکان های تنظیم شونده؛ می توانند بین ۲ تا ۶۰ لیتر در ساعت آب به گیاه برسانند.
در مورد قطره چکان ها باید دو نکته را در نظر داشت. اول اینکه در صورت استفاده از قطره چکان های خود تنظیم، معمولا از دو قطره چکان استفاده می شود تا در صورت گرفتگی یکی از آنها، قطره چکان دیگر بتواند آب مورد نیاز گیاه را تامین کند. و دوم اینکه فاصله قطره چکان از ساقه یگیاه یا تنه درخت باید حدود ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر باشد. این کار از رشد قارچ و باکتری در گیاه (که ناشی از رطوبت زیاد باشند) جلوگیری می کند.
۴- سیستم فیلتراسیون
این احتمال وجود دارد که بعد از مدتی فعالیت، شن و خاکریزه مسیر قطره چکان ها را مسدود کند. دقیقا در همینجا است که سیستم فیلترایسیون کاربرد دارد، زیرا فیلتر آبیاری قطره ای از مسدود شدن و گرفتگی قطره چکان ها جلوگیری می کنند.
۵- اتصالات
اتصال قطعات مختلف سیستم آبیاری قطره ای و نصب آنها به اتصالات و شیرآلات مختلفی نیاز دارد. شیرآلات آبیاری قطره ای بسیار متنوع اند و از نظر اندازه، در سایزهای ۱۲، ۱۶ و ۲۰ میلی متری قابل استفاده هستند. این اتصالات از لحاظ شکلی نیز متفاوت اند و به دسته های مختلفی مثل سه راهی و زانویی (رابط) تقسیم بندی می شوند.
۶- ابزار هوشمندسازی
یکی از مزایای سیستم آبیاری قطره ای، امکان هوشمندسازی آن است. تنها با اضافه کردن چند قطعه مثل تایمر آبیاری، شیرهای تایمردار، کنترل های برقی و مواردی از این دست، می توان بدون حضور در باغ یا منزل، در هر کجای دنیا گیاهان را آبیاری کرد. حتی سیستم های پیشرفته تری هم وجود دارند که با کمک سنسورهایشان، دما و رطوبت محیط را اندازه گیری کرده و سپس در مورد نیاز گیاهان به آبیاری تصمیم گیری می کنند.