پرلیت از گدازه های آتشفشانی تشکیل یافته است. زمانی که مواد آتشفشانی روی سطح زمین قرار می گیرند، به سرعت خنک و منجمد می گردند. بخشی از این گدازه ها دارای مقداری آب در ساختار خود هستند (حدود ۲ تا ۵ درصد). با سرد شدن این مواد دارای آب، ماده ای تیره و خاکستری ایجاد می شود که پیش ساخت پرلیت می باشد.
با حرارت دادن آن (دمایی بین ۴۰۰ تا ۱۳۰۰ درجه)، آب از بافت آن خارج می شود و ماده خاکستری رنگ (که شبیه به یک سنگ شیشه ای می باشد) آن تبدیل به سنگی سفید رنگ، سبک و با بافتی گرانولی می شود که به آن پرلیت می گویند. پرلیت از کلمه پرل به معنای مروارید گرفته شده است.
پرلیت از جنس سیلیکات است. در واقع زمانی پرلیت – perlite – را حرارت می دهند، سیلیکات موجود در ساختار آن نرم و آب داخلش بخار می گردد. به پرلیت پاپ کورن آتشفشانی هم می گویند چون فرایند تشکیل دانه های سفید رنگ و خروج بخار آن از آن، شبیه به ترکیدن دانه های ذرت است.
پرلیت چه ویژگی هایی دارد که آن را پرکاربرد نموده است؟
- پرلیت بسیار متخلخل و سبک است و قابلیت ذخیره مواد غذایی مناسب برای گیاهان در کشاورزی و پرورش گل و گیاه را دارد. ضمن اینکه خاصیت استریل دارد و عاری از میکروب، سموم و… است و از رشد آفت جلوگیری می کند.
- پرلیت دارای PH خنثی است و برای متعادل نمودن خاک بسیار مناسب است. همچنین پوسیده نمی شود و به مرور زمان حجم آن کاهش نمی یابد.
- پرلیت به دلیل کم وزن بودن در ساخت دیوارهای پیش ساخته و پارتیشن ها مورد استفاده قرار می گیرد.
- پرلیت سبک و ارزان است و برای عایق کردن ساختمان (عایق حرارت و صدا)، آن را با مصالح دیگر ترکیب می کنند.
- پرلیت غیر قابل احتراق و نسوز است.
- پرلیت مقاومت زیادی در برابر فشارهای بیرونی دارد.
- مقاومت بالا در مقابل رطوبت
- پرلیت به دلیل بازیافت و دفع آسان، بسیار سازگار با محیط زیست است.
از پرلیت چه استفاده هایی می شود؟
۱. در بخش های مختلف کشاورزی و پرورش گل و گیاه – همچنین امکان استفاده در کشت هیدروپونیک و کشت بدون خاک را دارد.
2. کاربرد در گلخانه ها
۳. در ساختمان سازی (تولید انواع مصالح) و تولید بتن – کمک به پایین آمدن وزن سازه ها
۴. در صنعت ریخته گری – متالوژی
۵. در فرایند فیلتراسیون در صنایع شیمیایی، دارویی و غذایی
6. به عنوان عایق – لوله های آب را با پرلیت عایق کاری می کنند تا صدای آب در جریان درون این لوله ها، کمتر به گوش برسد.
7. و همچنین استفاده برای سنگشور کردن انواع پارچه های جین
بلوک پرلیت چیست؟
بلوک پرلیت یک نوع از بلوکهای پیشساخته ساختمانی پوکهای است که بر پایه پوکههای معدنی ساخته میشود. بلوک پرلیت در دسته بلوک سبک قرار می گیرد که امروزه بسیار مورد توجه مهندسان برای دیوارچینی ساختمانی قرار گرفته است.
پرلیت (Perlite) یک ماده معدنی است که در فعل و انفعالات آتشفشانی و بر اثر سرد شدن سریع از ۴ تا ۲۰ برابر حجم اولیه ماده، بیشتر حجم پیدا کرده است. در طی فعالیتهای آتشفشانی آب موجود در ماده خام پرلیت به دام افتاده و بعد از داغ شدن، بهصورت انفجاری از ماده اولیه خارج شده و موجب فومی شکل شدن پرلیت میشود. ساختار فومی یا پوکهای پرلیت دلیل اصلی سبک بودن این ماده معدنی آتشفشانی است و به همین دلیل از مناسبترین مواد معدنی برای جایگزین شدن ماسه در ملات سیمانی و اضافه شدن در ملات مصالح ساختمانی و بهخصوص انواع بلوک است.
مشخصات فیزیکی پرلیت ساختمانی
- رنگ پرلیت خام در بسیاری موارد خاکستری، سیاه، سبز، قهوهای، و قرمز است.
- رنگ پرلیت منبسط شده در بیشتر مواقع سفید است.
- پرلیت از نظر جلا و بافت دارای جلای چرب و بافت شیشهای است.
- عموما میزان درصد آب در پرلیت 2-5 درصد است.
- دمای منبسط شدن و یا نقطه نرم شدن؛ 871-1093 درجه سانتیگراد است.
- سختی پرلیت 5.5 تا 7 موس ( شکننده و دارای خرد شوندگی بالا) است.
- رسانایی آن ضعیف است.
- وزن بسیار کم در حالت منبسط
وزن پرلیت ساختمانی
با توجه به آزمایشات محققین به این نتیجه رسیدهاند ترکیبات شیمیایی روی وزت مخصوص سنگها اثر میگذارد. سیلیکا بیشترین گستره و بزرگترین تاثیر را دارد و پس از آن اکسید آهن، آهک، منیزیم، پتاسیم و آب با افزایش وزن مخصوص درصد سیلیکا، پتاس و آب کاهش مییابد و درصد اکسیدهای آهن، آهک و منیزیم افزایش مییابد.
وزن مخصوص به میزان محتوی آب نیز بستگی دارد. شیشههایی با وزن مخصوص بالا شامل مقدار کمتری از آب هستند. آنهایی که وزن مخصوص پایینتری دارند محتوی آب بالاتری دارند.