واتر استاپ چیست؟
آب بند یا واتر استاپ (Waterstop) عنصری مورد استفاده در سازه های بتن است که برای جلوگیری از نفوذ مایعات (مخصوصا آب) در مفاصل و درزهای آن تعبیه میشود. در تولید واتراستاپ ها از مواد مختلف و گسترده ای استفاده می شود که هر کدام دارای ویژگی های خاص خود می باشند. بنا به نیازهای مورد نظر در هر سازه، جنس واتر استاپ مورد نظر انتخاب میشود.
نحوه عملکرد واتراستاپ ها
نحوه عملکرد و کاربرد واتراستاپ ها به این صورت است که آن ها طول مسیر جریان و حرکت آب و یا مایعات دیگر را طولانی می کند تا آب نتواند نفوذ کند. همه واتراستاپ ها معمولا دارای آج هستند که باعث چسبندگی و افزایش طول مسیر آب می شود. نوارهای آب بند کننده واتراستاپ باید دارای انعطاف پذیری زیاد بوده تا با ابعاد و حجم سازه های بتنی و با پیچیده شدن نوع مقاطع و شرایط اجرا تغییر شکل یافته و متناسب با ابعاد و اندازه های سازه از نظر ضخامت، پهنا، نوع آج ها و تغییرات حفره طراحی گردند. از جمله مهمترین ویژگی های کیفیتی واتراستاپ درصد ازدیاد طول، مقاومت کششی و سختی آن بوده که باید با الزامات استاندارد مطابقت داشته باشد و همچنین ماندگاری واتر استاپ در شرایط مختلف از جمله محیط های قلیایی حائز اهمیت است و باید مورد توجه قرار گیرد، در غیر این صورت واتراستاپ در محیط قلیائی بتن کیفیت خود را به سرعت از دست داده و دچار تغییر حالت گشته و منجر به نشت و بروز سایر مشکلات کیفی نظیر ترک خوردگی و نشست تکیه گاهی سازه می گردد.
مفاصل و محل هایی که در آن ها دو بتن مختلف در کنار هم قرار گرفته اند، بیش ترین ضعف را در برابر نفوذ آب و دیگر مایعات را دارا هستند. برای جلوگیری از وقوع آن، در تمامی مفاصل بتن ها بایستی از واتراستاپ استفاده شود. واتر استاپ عنصری مهم و تاثیر گذار در ضد آب بودن کل سازه و نگهداری از آن در برابر آب است.
انواع واتراستاپ ها در سازه های مختلف بتنی
1. واتراستاپ پی وی سی PVC
واتراستاپ های پی وی سی در فرم ها و سایزها مختلفی ساخته و عرضه می شوند. انتخاب واتراستاپ مناسب بستگی به نوع مفصل شما دارد، خصوصا این که مفصل متحرک است یا خیر. واتراستاپ پی وی سی با قرار گرفتن در مفاصل بتنی به عنوان یک میان پرده ی ضد آب از ورود هر گونه مایعات به داخل بتن جلوگیری می نماید.
2. واتراستاپ هیدروفیلی
واتراستاپ هیدروفیلی به منظور رفع نشت درزهای اجرایی و مقاطع قطع بتن ریزی است که واتراستاپ های هیدروفیلی با استفاده از پلیمرهای لاستیکی و پلیمر با خاصیت ارتجاعی بسیار بالا طراحی شده است.
3. واتراستاپ بنتونیتی نوار آب بند بنتونیتی یا واتراستاپ بنتونیتی محصولی است کارآمد و بر پایه سدیم بنتونیت فعال در ماتریس بوتیل رابر که خاصیت ارتجاعی بسیار بالایی با افزایش حجم نیز دارد. واتر استاپ بایستی با مواد خام که هیچ گونه عیب و نقص ندارند، ساخته شوند. انواع مختلفی از مواد وجود دارند که با توجه به نیازهای مختلف از آن ها در ساخت واتراستاپ استفاده می شود.
ویژگی های یک واتر استاپ استاندارد
اتوی واتراستاپ چیست؟
بهترین راه Overlap توسط جوش لب به لب توسط دستگاه مخصوص اتوی واتراستاپ می باشد به این صورت است که دو سر واتر استاپ را ذوب می کنند و به هم می چسبانند. (همان طور که در این تصاویر می بینید) نکته: باید دقت شود که اتوی واتر استاپ سری مانند تبر داشته باشد (همانند تصاویر) نکته: دقت کنید در خرید اتوی واتر استاپ که از جنس و کشور سازنده مناسبی تهیه گردد. نکته: دقت شود که واتر استاپ باید ذوب شود نه اینکه بسوزد. نکته: دقت شود که در هنگام ذوب گاز سمی متصاعد می شود و باید در فضای باز و از ماسک استفاده شود.
عوامل موثر در تعیین اشکال و ابعاد واتر استاپ ها
نوع و اندازه درز محل قرار گیری واتر استاپ ها در مقطع بتنی ضخامت قطعه بتنی که واتر استاپ ها در آن قرار دارند فشار هیدرواستاتیک درون سازه نکته 1: دو گوه انتهایی واتر استاپ ها نقش بسیار مهمی در جلوگیری از عبور آب دارد، چون گروه های وسطی که در کشش قرار می گیرند تخت می شوند ولی انتها هیچ تغییری نمی کند. نکته 2: واتر استاپ به هیچ وجه خم یا سوراخ نمی شود. این واتر استاپ ها را باید از بالا و پایین کاملا مهار شود. نکته 3: ساده ترین راه همپوشانی (Overlap) هرچقدر که Overlap زیاد باشد به خاطر آج ها دو سر کاملا بر هم منطبق نمی شوند.
ویژگی ها و مزایای واتر استاپ ها
۱. مقاومت در برابر PHهای قلیایی ۲. انعطاف پذیری بسیار بالایی دارند. ۳. در انواع شکل ها و اندازه ها موجود می باشند. ۴. طول عمر واتر استاپ چیزی در حدود عمر سازه است. ۵. به آسانی در دماهای ۱۰- و ۷۰+ درجه سانتی گراد نصب می شوند. ۶. مقاومت کششی بالای آن ها که از حد استاندارد نیز بالاتر می باشد.
دلیل استفاده از واتر استاپ چیست؟
به طور کلی دو نوع درز بتنی وجود دارد که محافظت نکردن از آن ها منجر به نفوذ مایعات به بتن و بروز مشکلات می شود و در نهایت عمر مفید ساختمان کاهش می یابد. درز اول، درز اجرایی نام دارد که در حین اجرا به دلیل سفت شدن بتن درون سازه های بتنی پدید می آید. درز دوم، درزهای انبساطی هستند که بعد از تکمیل ساخت، به دلیل انبساط یا انقباض حرارتی بتن و تنش های احتمالی مانند زلزله ایجاد می شوند.
نکات مهم در هنگام نصب واتراستاپ
در زمان هایی که بتن ریزی طولانی می شود بهتر است از واتر استاپ در برابر نور خورشید محافظت کنید. چون تابش نور کارایی آن را کاهش خواهد داد. نصب واتر استاپ باید طوری باشد که زمان بتن ریزی به هیچ عنوان جابجا نشود، از همین رو باید از گیره ها برای مهار کردن آن ها استفاده کنند. نصب استاندارد به گونه ای است که یک دوم عرض واتر استاپ در مرحله اول و باقی در مرحله دوم بتن ریزی قرار می گیرد. در نصب واتراستاپ های حفره دار دقت کنید که حفره دقیقا روی درز قرار گیرد در غیر این صورت هیچ اثری نخواهد داشت. از سوراخ کردن واتراستاپ بپرهیزید چون ایجاد حفره کارایی آن را کاهش داده و امکان نفوذ مایعات به بتن وجود دارد.
کاربردهای انواع واتر استاپ
انواع واتر استاپ در آب بندی و درزگیری سازه هایی آبی، زمینی و زیرزمینی به کار می رود. از کاربردهای آب بند پی وی سی می توان به استفاده در سدها، تصفیه خانه ها، کانال ها، تونل ها، کف سازی استخرها و زیرگذرها اشاره کرد. واتر استاپ های پی وی سی به انواع تخت (مناسب درزهای اجرایی)، حفره دار (مناسب درزهای انبساطی)، کفی (مناسب درزهای اجرایی و انبساطی کف) و دمبلی (مناسب درزهای اجرایی و انبساطی با قدرت کشسانی بالا) تقسیم می شوند. واتر استاپ هیدروفیلی در آب بندی لوله ها و سازه های بتنی که پیوسته در معرض آب هستند، استفاده می شود. همچنین بر روی سطوح صاف و ناهموار هم قابل اجراست. واتر استاپ بنتونیتی در تونل ها، استخرها، مخازن آب، فونداسیون ها، بتن های برش خورده و آب بندی داخل و بیرون لوله ها به کار می رود. همچنین انواع واتر استاپ از لحاظ محل قرارگیری در مقاطع سازه های بتنی به سه گروه میانی، کفی و روکار تقسیم می شوند.
مجموعه مهندسی امدادبتن، مجری ساخت و آب بندی استخر و مخازن صنعتی و بتنی و چسب های ساختمانی و تولید و فروش واتراستاپ و افزودنی های استاندارد بتن در اصفهان.
