سیستمهای سرمایشی به دستگاهها و فرآیندهایی گفته میشود که برای کاهش دما و ایجاد خنکی در یک محیط یا فضا مورد استفاده قرار میگیرند. این سیستمها با انتقال حرارت از یک مکان به مکان دیگر عمل میکنند و به طور کلی میتوان آنها را به دو دسته اصلی تقسیم کرد:
1. سیستمهای سرمایشی فعال:
سیستمهای فعال (مکانیکی) هوا را از طریق یک فن بر روی پد یا غشاء خیس به جریان درمیآورند. در ادامه چندین نمونه از سیستمهای سرمایش تبخیری فعال از جمله کولر آبی، کولر اسلینگر، هواشوی و نظایر آن معرفی و نحوه عملکرد آنها مقایسه شده است. پس از آن به بررسی سیستمهای سرمایش تبخیری مستقیم غیرفعال پرداخته شده است.
کولرهای گازی (اسپلیت و پنجرهای):
این سیستمها با استفاده از سیکل تبرید تراکمی، مبرد را در داخل کویلها به گردش درآورده و با تبخیر و میعان آن، هوا را خنک میکنند. کولرهای گازی پرکاربردترین نوع سیستم سرمایشی در منازل و ساختمانها هستند.
چیلرها:
چیلرها دستگاههای بزرگتری هستند که آب را خنک میکنند و از این آب خنک برای سرمایش فضاهای بزرگ مانند ساختمانهای تجاری، اداری و صنعتی استفاده میشود. چیلرها معمولاً در ترکیب با فنکویلها یا هواسازها کار میکنند.
پمپهای حرارتی:
این سیستمها میتوانند هم برای گرمایش و هم برای سرمایش استفاده شوند. در حالت سرمایش، پمپ حرارتی با انتقال حرارت از داخل ساختمان به بیرون، دمای محیط را کاهش میدهد.
سیستمهای تهویه مطبوع مرکزی
این سیستمها شامل یک واحد مرکزی (مانند چیلر یا پمپ حرارتی) و شبکهای از کانالهای هوا هستند که هوای خنک را به قسمتهای مختلف ساختمان منتقل میکنند.
کولرهای تبخیری (آبی):
این کولرها با تبخیر آب، هوا را خنک میکنند. کولرهای آبی به دلیل مصرف انرژی کمتر و قیمت پایینتر، در مناطق گرم و خشک محبوب هستند.
2. سیستمهای سرمایشی غیرفعال:
سیستمهای غیرفعال دارای فن نیستند و جریان هوا در آنها یا به صورت طبیعی و یا از طریق ترکیب با برخی سامانههای دیگر نظیر دودکش خورشیدی، بادگیر، دیوار تهویه شونده و ... تأمین میگردد. در این نوع سیستمها معمولاً بخش قابل توجهی از انرژی مورد نیاز، از منابع تجدیدپذیر تأمین میشود.
تهویه طبیعی:
با استفاده از جریان هوا، سایهبانها، طراحی مناسب ساختمان و استفاده از مصالح خنککننده، می توان به طور طبیعی دمای محیط را کاهش داد.
سایهبانها:
با ایجاد سایه، از تابش مستقیم نور خورشید به ساختمان جلوگیری میکنند و به خنک شدن آن کمک میکنند.
عایقکاری:
با استفاده از عایقهای حرارتی، از انتقال گرما به داخل ساختمان جلوگیری میشود و به حفظ دمای مطلوب کمک میکند.
نکاتی در مورد سیستمهای سرمایشی:
انتخاب سیستم مناسب: انتخاب سیستم سرمایشی مناسب به عوامل مختلفی مانند شرایط آب و هوایی، ابعاد فضا، میزان بودجه و ترجیحات شخصی بستگی دارد.
راندمان انرژی: هنگام انتخاب سیستم سرمایشی، به راندمان انرژی آن توجه کنید تا در مصرف برق صرفهجویی شود.
نگهداری و تعمیر: برای حفظ عملکرد بهینه سیستم سرمایشی، نگهداری و تعمیر منظم آن ضروری است.
