پله برقی در ساختمانهای مسکونی، تجاری و صنعتی کاربردهای گستردهای دارد. در مراکز خرید، فرودگاهها، ایستگاههای مترو، ادارات و هتلها معمولاً از پله برقی استفاده میشود. این سیستمها به افراد امکان میدهند به طور سریع و بدون زحمت بین طبقات حرکت کنند و برای افراد با محدودیت جسمی، از جمله افراد مسن و افراد دارای معلولیت، بسیار مفید هستند.
طراحی پله برقی مبحث بسیار مهمی است که در کیفیت کار و حتی طول عمر این محصول تاثیرگذار است. عوامل بسیاری در طراحی این المان مهم و کاربردی مورد توجه قرار می گیرند که در ادامه آنها را ذکر می کنیم. محاسبه شیب و طول واقعی پله برقی، تا حد زیادی بستگی فاکتورهای طراحی آن دارد. پس از بررسی فاکتورها و رساندن آنها به حد استاندارد، پله برقی طراحی می شود. سپس طرح مورد نظر اجرا شده و پله در محل نصب می گردد. پس از آن نیز فرایند کنترل کیفیت توسط کارشناسان مربوطه انجام می گردد. اگر طراحی با توجه به معیارها و استانداردهای موجود به درستی انجام شود، می توان انتظار عملکردی بهینه و مناسب را از آن داشت.
اجزای اصلی پله برقی
به طور کلی مهم ترین اجزای تشکیل دهنده پله برقی عبارتند از: 1- موتور الکتریکی که در زیر پله ها قرار دارد و انرژی لازم برای گردش چرخ دنده ها را تأمین می کند. 2- چهار چرخ دنده در زیر پله ها قرار دارند که دو تا از آن ها به صورت موازی در ناحیه بالای پله ها و دو مورد نیز در ناحیه پایین پله ها قرار دارند. 3- تسمه یا زنجیری به دور چرخ دنده ها قرار دارد که با گردش چرخ دنده، به حرکت در می آیند. این تسمه به طور هم زمان به پله ها نیز متصل است و با حرکت خود، پله ها را با سرعت معینی به حرکت در می آورد. 4- نوار لاستیکی که به عنوان هندریل (Handrail) شناخته می شود، جزء اجزای پله برقی به حساب می آید. در زمان سوار شدن به پله برقی افراد برای حفظ تعادل خود از این نوارها استفاده می کنند. هندریل ها هم با سرعت مشابه پله ها حرکت می کنند و انرژی مورد نیاز برای حرکت آن ها از طریق موتور الکتریکی تأمین می شود.
عوامل تاثیرگذار در طراحی پله برقی
-فاصله عمودی و افقی که باید کشیده شود – موقعیت – سایر زیرساختهای ساختمان – الگوهای ترافیکی – ظرفیت حمل – ملاحظات ایمنی – اولویتهای مربوط به زیبا شناسی
نکات قابل توجه در هنگام طراحی پله برقی
میزان تحمل وزن پله برقی در زمان پیک ترافیک استفاده کنندگان انتخاب محل قرار گیری پله برقی به گونه ای که افراد برای سوار و یا پیاده شدن دچار مشکل نگردند و دسترسی به پله برقی در ساختمان نزدیک و مناسب باشد. طراحی پله برقی باید متناسب با استحکام مکان مورد نظر و سازه باشد. در طراحی پله برقی به فاصله عمودی بین طبقات برای به دست آوردن شیب درست باید توجه گردد. پله برقی ها باید امکان رفت و آمد به صورت رفت و برگشت را داشته باشند. در طراحی پله برقی های جدید، معمولا از حسگرها و سنسورهایی استفاده می گردد که در زمان استفاده نشدن از آنها کار نکند، از این طریق در مصرف انرژی صرفه جویی می شود. وجود دکمه های قرمز رنگ در کنار پله برقی ها ضروری است تا در صورت بروز مشکل از این طریق بشود توقف اضطراری را فعال کرد.
مزایای پله برقی
فرقی که بین راه پله معمولی با پله برقی در ساختمان وجود دارد، سرعت جابجایی و رفاه و آسایش افراد است که می توانند بدون فعالیت جسمانی در طبقات جابجا شوند. پله برقی برای سرعت دادن به جابجایی افراد در بین طبقات ساختمان در کمال آرامش و بدون فوت وقت طراحی و تولید شده است. پله برقی ها می توانند به گونه ای برنامه ریزی شوند که در مراکز بزرگی همچون متروهای عظیم که از چندین پله برقی استفاده می گردد، به عنوان راهنمای ورود و خروج در مسیر های منظم قرار بگیرند و به گونه ای چیدمان گردند، که افراد بدون معطلی، مکان مورد نظرشان دسترسی پیدا کنند. نسبت به آسانسور فوت وقت ندارد و به صورت مستمر در حال جابجایی افراد است. از مزایای دیگر پله برقی می توان به این مورد که ظرفیت محدودی را همانند کابین آسانسور ندارد، اشاره کرد.
اجزای پله برقی
پله برقی وسیلهای است که برای جابجایی افراد بین طبقات مختلف ساختمان به کار میرود. این وسیله دارای قطعات و اجزای متعددی است که هر کدام وظیفه خاصی را برعهده دارند. اجزای اصلی یک پله برقی عبارتاند از:
اسکلت
اسکلت پله برقی به عنوان اولین جزء، بستر و چهارچوب اصلی را تشکیل میدهد که سایر اجزا بر روی آن نصب و مونتاژ میشوند. اسکلت باید بتواند وزن پلهها، موتور و سایر تجهیزات را تحمل کند.
پله
پلهها قطعه اصلی بعدی هستند که مسافران بر روی آنها قرار میگیرند. پلهها معمولا فلزی بوده و سطح آنها برای جلوگیری از لیز خوردن مسافران، ضدسایش میباشد.
نرده
نردهها به منظور ایمنی بیشتر مسافران در دو طرف پلهها نصب میشوند تا در صورت لزوم، افراد بتوانند از آنها به عنوان تکیه گاه و نگهدارنده استفاده کنند.
دستگیره
دستگیرهها نیز جهت گرفتن و اتکای بیشتر مسافران در کنار نرده و روی دیوار نصب میشوند.
نیروی محرک
اما مهمترین و اصلیترین جزء پله برقی، موتور پله برقی است که وظیفه حرکت دادن پلهها به بالا و پایین بر روی اسکلت را برعهده دارد. این موتور الکتریکی با توان بالا، گشتاور لازم را برای جابجایی پله ها و مسافران فراهم میکند.
سیستم ترمز
علاوه بر این، سیستم ترمز نیز بسیار حائز اهمیت است تا در صورت قطع برق یا هر مشکل دیگری، پلهها را متوقف کند و از وقوع حادثه جلوگیری نماید.
سایر اجزای مهم دیگر شامل:
تابلو فرمان حفاظتهای ایمنی وفنی سرعت پله برقی