hستارتر، یک موتور الکتریکی کوچک و البته قوی است که به بدنه موتور وصل میشود و فلایویل پیشرانه را میچرخاند. فلایویل که به انتهای میللنگ اتصال دارد و پیستونها که وظیفه مکش و تراکم هوا را در سیلندرها بر عهده دارند، توسط شاتون به میللنگ متصل هستند. در نتیجه با استارتزدن، فلایویل، میللنگ و در نهایت پیستونها شروع به کار میکنند و موتور خودرو روشن میشود.
البته همانطور که گفته شد، استارت خودرو از ابتدا تا به امروز در انواع مختلفی ساخته شده است که نمونه الکتریکی، رایجترین آنهاست. روزگاری، رایجترین روش برای روشنکردن موتور خودروها استفاده از هندلهای دستی بود.
تولید استارتر خودرو در تهران
اگر انتهای همه موتورهای درونسوز را در نظر بگیریم، به وسیلهای به نام فلایویل میرسیم. در واقع جلوی موتورها، پولی سر میللنگ است که تسمه تایم و تسمههای دیگر روی آن قرار میگیرد و انتهای موتور نیز فلایویل است. یکی از کارکردهای فلایویل یا همان چرخ طیار، قرارگرفتن دیسک و صفحه کلاچ در خودروهای با گیربکس دستی یا توربین در خودروهای با گیربکس اتوماتیک، روی آن و برقراری ارتباط برای انتقال قدرت است.
دورتادور فلایویل یک چرخدنده بزرگ قرار گرفته است که به آن دنده استارت گفته میشود. این دندانهها برای قرارگرفتن دنده سر استارت و چرخاندن آن و در نتیجه روشنکردن موتور کاربرد دارد. با روشنشدن موتور و رهاکردن سوییچ، جریان از روی استارت برداشته میشود و در نتیجه دندهاستارت یک پله به عقب برمیگردد. بهطور خلاصه میتوان گفت در خودروهایی که موتور در طول خودرو قرار دارد، استارت در انتهای موتور نصب میشود که ممکن است در یک سمت موتور قرار بگیرد، یا در بعضی از پیشرانهها، در وسط موتور و بالای آن نصب میشود. در پیشرانههایی که بهصورت عرضی قرار گرفتهاند، استارت معمولا در جلوی موتور قرار دارد و دسترسی به آن از بالای موتور بهراحتی انجام امکانپذیر است.
خرید استارتر خودرو
سیستم استارت خودرو چون روی پوسته موتور یا گیربکس بسته میشود، دارای طراحی خاص و منحصربهفردی برای انواع پیشرانههاست. هرچند میتوان با تعویض کله استارت در برخی موارد، یک استارتر ماشین را برای پیشرانه دیگری آماده کرد. هرچند میتوان نوع استارت یک پیشرانه را تعویض کرد؛ اما معمولا یک نوع استارتر خودرو را نمیتوان بهجای نوع دیگری نصب کرد، چرا که محل قرارگیری استارت خصوصا در پیشرانههای امروزی کاملا خاص و منحصربهفرد است. ضمن اینکه تعداد دندههای دندهاستارت نیز مهم است و کم یا زیاد بودن تعداد آنها نسبت به حالت استاندارد حتی به اندازه یک دنده، مانع از درگیری کامل دندهاستارت با فلایویل میشود و استارتزدن را با مشکلاتی همراه میکند.
انواع استارت خودرو
سیستم استارت خودرو از ابتدای پیدایش ماشین تا امروز، در انواع مختلفی ساخته شده است. هرچند که امروزه، استارتهای برقی بهطور کامل در صنعت خودروسازی استفاده میشود؛ اما در گذشته، مدلهای مختلفی از استارتها برای راهاندازی پیشرانهها استفاده شده است.
استارت برقی
رایجترین نوع استارت ماشین است که از دهه ۳۰ میلادی به بعد به شکل گسترده در خودروهای بنزینی و دیزلی استفاده میشود. جریان برق به استارت که در واقع یک موتور برقی است، منتقل میشود و این موتور برقی میتواند با مکانیزمی خاص خود، دنده فلایویل را به گردش در آورد. این موتور برقی در حدود ۱۰۰۰ دور در دقیقه گردش میکند که میتواند موتور را به ۱۰۰ دور در دقیقه برساند و باعث روشنشدن پیشرانه شود.
استارت پنوماتیکی
استارتهای پنوماتیکی قبل از روی کار آمدن استارتهای برقی بهشکل نسبتا گستردهای در خودروهای سنگین استفاده میشد و در خودروهای سواری نیز تا حدودی رواج داشت. در خودروهای سنگین به خاطر داشتن تانکهای باد برای سیستم ترمزگیری، از این فشار باد برای چرخش فلایویل نیز استفاده میشود. فشار بالای باد میتواند به محض آزادشدن، فلایویل را دوران دهد و منجر به روشنشدن موتور شود.
استارت هیدرولیکی
استارتهای هیدرولیکی در قدیم نیز وجود داشتهاند؛ اما نسل جدید آنها بهتازگی در حال رایج شدن برای پیشرانههای دیزلی، خصوصا با تعداد سیلندر بالا است. استارتهای هیدرولیکی، قدرت بیشتری از استارتهای برقی و بادی دارند و چون جریان برق در آنها وجود ندارد، مشکلاتی مثل اتصالات برقی و ضعف در استارتزدن در هوای سرد را ندارند. این استارتها در واقع یک هیدروموتور هستند که با جریان پرفشار هیدرولیک کار میکنند. این جریان میتواند با یک موتور برقی کوچک یا با یک اهرم دستی و پایی نیز تامین شود. ضمن اینکه سیستم این استارتها بهنوعی طراحی شده است که پیشرانه، فشار بالا را برای استارتهای بعدی شارژ میکند تا نیازی به تلاش راننده برای دفعات بعدی نباشد.
استارت اینرسی
استارتهای اینرسی برای موتورهای کوچک و کمحجم مناسب هستند. امتیاز این استارتها در این است که سیستم کاری آنها بهطور غیرمستقیم با فلایویل ارتباط دارد. به این معنی که ابتدا موتور برقی، دنده استارت را دوران میدهد. این دوران وقتی به حد مطلوب برسد، به سمت جلو حرکت میکند و با فلایویل درگیر میشود و آن را روشن میکند. امتیاز دیگر این سیستم، قطعشدن عملیات استارتزدن بهمحض روشنشدن موتور است
استارت از پیش درگیرشده
این نوع استارتها در خودروهای جدید امروزی در حال استفادهاند. یکی از مشکلات استارتهای برقی رایج، خرابی دندههای استارت و دندههای فلایویل به مرور زمان و به دلیل نوع ارتباط آنهاست. چرا که دندهاستارت با دور بالایی به سمت دنده فلایویل که ثابت است، حرکت میکند و بعد از درگیری با آن، از دندههای فلایویل بیرون کشیده میشود. این نوع درگیری باعث سایش دنده استارت و دنده فلایویل به تدریج میشود. اما در استارتهای از پیش درگیرشده بین دندهاستارت و دنده فلایویل، قبل از شروع به چرخش دنده استارت ارتباط به وجود میآید و سپس موتور برقی راه میافتد. این مکانیزم باعث میشود که عمر دنده استارت و دنده فلایویل بیشتر شود.
استارت خودروهای سنگین
خودروهای سنگین دارای استارتهای مختلفی از نظر بادی، هیدرولیکی و برقی هستند که امروزه دیگر فقط از استارتهای برقی و هیدرولیکی استفاده میشود. اما نکتهای که باید در خصوص استارت خودروهای سنگین و تجاری بدانیم این است که بعضی از خودروهای سنگین قدیمی دارای استارتهای ۱۲ ولت هستند؛ اما از چندین دهه گذشته، اکثر خودروهای سنگین از استارتهای ۲۴ ولت استفاده میکنند.
نحوه تعویض و نصب استارت
تعویض و نصب استارت کاری نسبتا حرفهای و تخصصی است. این قطعه خصوصا در پیشرانههایی که به شکل طولی نصب شدهاند، نیازمند داشتن چاله سرویس است و در پیشرانههایی که به شکل عرضی در خودرو نصب هستند، به خاطر شلوغی اطراف پیشرانه، نیازمند تبحر و مهارت است. فقط باید در نظر داشته باشیم که قبل از باز کردن هر قطعه برقی در خودرو حتما اتصالات باتری را از روی آن باز کنیم.
استارت خودرو اولین قطعهای است که برای روشن کردن ماشین به کار میرود. در نتیجه خرابی آن، بهخصوص در خودروهای با گیربکس اتوماتیک باعث میشود تا نتوان از خودرو استفاده کرد. استارتر ماشین از همان اولین خودرو جهان، یعنی بنز پتنت واگن وجود داشته است و تا امروز انواع مختلفی از آن روی خودروهای گوناگون نصب شده است.