تأسیسات ساختمان، به عنوان قلب تپنده یک ساختمان بوده و یک نیاز اولیه و حیاتی محسوب می‌شود. کلیه امکانات هر ساختمان، اعم از امکانات سرمایشی و گرمایشی، برقی، روشنایی، صوتی و تصویری، آب و فاضلاب، بهداشتی تا کوچکترین اعضاء مانند انواع ترموستات در راستای تأمین آسایش ساکنان آن است. همه این امکانات در سایه خدمات تأسیسات ساختمانی قابل دستیابی است.کلمه تأسیسات ساختمانی نخستین بار زمانی مطرح شد که مفاهیمی مانند تهویه مطبوع، سیستم‌های گرمایشی، لوله‌کشی و آبرسانی، نگهداری مواد غذایی، دفع فاضلاب، ایمنی، و موارد مشابه برای بشر اهمیت یافت.
تأسیسات ساختمانی یعنی استفاده مناسب از تمام امکانات تأسیساتی و مهندسی‌های مکانیک، برق، عمران، و معماری، با این هدف که سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی، تهویه مطبوع، آب و برق، گاز، فاضلاب، ارتباط داخلی و بیرونی ساختمان، و حمل‌ونقل، به بهترین نحو ممکن نصب و راه‌اندازی شده و به فعالیت بپردازند.
تأسیسات برقی
تأسیسات برقی (الکتریکی) عبارت است از طراحی و اجرای سیم‌کشی برق و تلفن ساختمان‌های مسکونی و صنعتی.تأسیسات الکتریکی عبارتند از سیستم روشنایی، تلفن، آنتن مرکزی، و سیستم اعلام حریق که همگی با برق کار می‌کنند. برق مورد نیاز نیز توسط شرکت برق (توانیر) تأمین می‌شود. در واقع تأسیسات برقی ساختمان‌ها، برق مورد نیاز گرمایش، روشنایی، و تجهیزات برقی داخل ساختمان را تأمین می‌کنند.
تأسیسات مکانیکی
تأسیسات مکانیکی نقش بسزایی در تامین آسایش و آرامش انسان در منزل و محل کار دارد. تأسیسات مکانیکی بخشی از تأسیسات ساختمان‌هایی است که افراد هر روز با آن سر و کار دارند. در واقع می‌توان گفت که تأسیسات مکانیکی کمک شایانی به حفظ آرامش و آسایش جسمی و روحی ساکنان ساختمان می‌کنند.به‌طور کلی، تأسیسات مکانیکی به دو نوع صنعتی و ساختمانی تقسیم می‌شوند. تأسیسات مکانیکی صنعتی شامل سیستم‌های آبرسانی و انتقال آب، فاضلاب و سیالات، تصفیه آن، و تولید انرژی از سیال می‌گردند.
تأسیسات مکانیکی ساختمانی عبارت‌اند از:
تأسیسات گرمایشی و سرمایشی
تأسیسات بهداشتی (آب و فاضلاب)
تأسیسات گازرسانی
تأسیسات استخر
تأسیسات آتش‌نشانی
تأسیسات و تهویه بیمارستان‌ها
تأسیسات سیستم‌های بخار
تأسیسات پله‌برقی و آسانسور
تأسیسات آب‌نما و فواره
تأسیسات گرمایشی و سرمایشی
این نوع تأسیسات اهمیت زیادی در صنعت ساختمان دارند و معمولاً گرما را از جسم گرم‌تر به جسم سردتر انتقال می‌دهند. تجهیزات گرمایشی با انتقال گرما به هوا، محیط را گرم می‌کنند. تجهیزات سرمایشی نیز به‌واسطه حذف گرمای هوا موجب ایجاد هوای خنک در محیط می‌شوند.
تأسیسات بهداشتی (آب و فاضلاب)
بشر از ابتدای خلقت نیاز حیاتی به آب داشته است. در گذشته، با توجه به کم بودن جمعیت کره زمین، همین که منابع آب شیرین کفاف کشاورزی و آشامیدن را می‌داد کافی بود. در حال حاضر اما برای تأمین آب، به تأسیسات آبرسانی شهری، سیستم‌های توزیع، مخزن‌های ذخیره‌سازی آب، سامانه‌های متعادل‌سازی جریان و فشار ورودی و خروجی، و تعادل فشار نیاز است.
نکته بعدی، بازگرداندن فاضلاب حاصل از مصرف روزانه به چرخه طبیعت است. در نتیجه، در کنار سیستم‌های آبرسانی، استفاده از تأسیسات فاضلاب نیز کاملاً ضروری است.
تأسیسات گازرسانی
تأسیسات گاز رسانی، مطابق با قوانین مقررات مربوطه، زیر نظر شرکت گاز و سازمان نظام‌مهندسی ساختمان طراحی و راه‌اندازی می‌شوند. اجزای تشکیل‌دهنده سیستم تأسیسات گازرسانی عبارت‌اند از علمک، رگولاتور، کنتور، بست، برچسب انرژی، شیر مصرف گاز، شیر ترموستات، و شیلنگ.
تأسیسات آتش‌نشانی
با توجه به رشد حوادث غیرمترقبه و آتش‌سوزی، سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری‌ها دست به اقداماتی جهت افزایش ایمنی در معماری، ساختار و دسترسی کاربری شهری زده است. مقررات ایمنی آتش‌نشانی در بخش ضوابط ایمنی تأسیسات مکانیکی و الکتریکی آمده‌اند. اجزای سیستم اطفای حریق طبق آیین‌نامه آتش‌نشانی شامل مخزن آب، پمپ آب، لوله‌کشی، اتصالات، و جعبه آب آتش‌نشانی در طبقات و پارکینگ‌ها می‌شوند.
کارشناس تأسیسات
بخش تأسیسات یکی از قسمت‌های کلیدی در ساختمان‌هاست که در ساختمان‌سازی کاملاً مورد توجه قرار می‌گیرد. اهمیت تاسیسات در این است که آسایش ساکنان ساختمان در گرو عملکرد مطلوب سیستم‌های تأسیساتی، اعظم از بهداشتی، سرمایشی، و گرمایشی است.حال که به اهمیت تأسیسات پی بردیم بهتر می‌توانیم متوجه اهمیت کارشناس تأسیسات، که مسئولیت طراحی، نصب و راه‌اندازی، و پشتیبانی از سیستم‌های تأسیساتی را برعهده دارد، شویم.
کارشناس تأسیسات باید فردی آموزش دیده، ماهر، و مجرب باشد. افراد علاقمند به فعالیت‌های تاسیساتی می‌توانند پس از گذراندن دوره‌های آموزشی فنی در زمینه طراحی، پیاده‌سازی، نصب و تعمیر تأسیسات بهداشتی، سرمایشی، گرمایشی، فاضلاب، گازرسانی و تهویه، و طی نمودن دوره‌های کارآموزی، در ساختمان‌ها مشغول به کار شده و به ارائه خدمات بپردازند.