آسفالت چیست؟
آسفالت به ترکیب قیر و سنگدانه گفته میشود که از آن در بخشهای مختلفی استفاده شده و بدون وجود آسفالت صنعت راه سازی با مشکل جدی روبهرو خواهد شد. بیشترین استفاده از آسفالت در ساخت جاده است که 70 درصد از موارد مصرف آن را تشکیل میدهد. اگرچه آسفالت عمدتاً برای جاده سازی استفاده میشود، ویژگیهای آن باعث شده که آسفالت به یک ماده پرکاربرد تبدیل شود و از آن برای اهداف مختلف دیگر مانند حمل و نقل، کشاورزی، صنعتی و ساختمان سازی نیز استفاده میکنند.
آسفالت به دلیل دوام، شهرت درخشانی پیدا کرده است و اولین استفاده از آن برای سطوح جاده است. تخمین زده شده است که مسیرهای روکش آسفالت می تواند بیش از 20 سال و بدون روکش مجدد کامل ادامه یابد، اگرچه روش های مختلفی وجود دارد که می تواند طول عمر را حتی بیشتر کند.
همچنین برای تولید آسفالت میتوان از انواع قیر معدنی، طبیعی و صنعتی استفاده کرد. همچنین برای تولید و استفاده از این ماده مهم و حیاتی به تجهیزات و ماشینآلات ویژهای نیاز است که باید توسط نیروهای حرفهای نیز زیرسازی و مراحل دیگر آن اجرا شود.
مواد تشکیل دهنده آسفالت چیست؟
آسفالت یک ماده مرکب از سنگدانه های معدنی و قیر است که برای جاده ها، پارکینگ ها و فرودگاه ها کاربرد دارد. در واقع دو ماده اساسی در آن وجود دارد. اولین آنها مصالح هستند. این ترکیبی از سنگهای خرد، شن و ماسه است. سنگدانه ها حدود 95 درصد از روسازی این ماده مخلوط گرم را تشکیل می دهند. 5 درصد دیگر قیر است. برای درک عمیق تر مواد تشکیل دهنده این ماده، اجزای عنصری اش شامل کربن، هیدروژن، گوگرد، اکسیژن، نیتروژن و مقادیر کمی آهن، نیکل و وانادیم است.
کاربرد آسفالت
آسفالت مخلوطی از مواد طبیعی، معدنی و پالایشگاهی است که با پوشش دادن سطح خیابان ها و جاده ها با هدف سهولت در تردد نقش بسزایی در ساماندهی فضای شهری و بین شهری دارد. برای ساخت و تولید آسفالت و همچنین اجرای آسفالت کاری تجهیزات و ماشین آلات خاصی مورد نیاز است تا این مراحل به درستی انجام شده و در بهبود حمل و نقل تاثیر مثبتی داشته باشد. اندازه، نوع و نسبت ترکیب مواد تشکیل دهنده ی آسفالت در شرایط مختلف یکسان نیست و با توجه به محل استفاده، شرایط آب و هوا و کاربرد آن متفاوت خواهد بود. در برخی موارد ممکن است از آسفالت هایی با ترکیبات مختلف به شکل لایه لایه روی هم استفاده شود و به این شکل مقاومت و طول عمر آسفالت افزایش یابد. آسفالت به طور کلی به دو نوع آسفالت گرم و آسفالت سرد دسته بندی می شود که تفاوت اصلی این دو در کاربرد آن هاست. از نوع آسفالت سرد برای روسازی و جاده های با ترافیک سبک و از آسفالت گرم برای زیرسازی و جاده های با ترافیک سنگین تر استفاده می شود. همچنین مواد تشکیل دهنده ی آسفالت سرد در دمای محیط با هم ترکیب شده و ترکیبات آسفالت گرم را در دمای بین 110 تا 165 درجه با هم مخلوط می کنند.
برخی از مهمترین کاربردهای انواع آسفالت را میتوان در موارد زیر خلاصه کرد:
1- ساخت جادهها:
به عنوان یکی از مواد اصلی ساخت جادهها به کار میرود. این ماده به علت استحکام بالا و مقاومت در برابر تغییرات دمایی و آب و هوایی، مناسبترین ماده برای ساخت جادههای پایدار است.
2- پارکینگها:
به عنوان یکی از مواد اصلی ساخت پارکینگها نیز به کار میرود. این ماده به علت ویژگیهای خاص خود، از جمله قابلیت مقاومت در برابر خرابیهای ناشی از راندگی و استحکام بالا، مناسبترین ماده برای ساخت پارکینگهای دائمی است.
3- فضاهای عمومی:
به عنوان یکی از مواد اصلی ساخت فضاهای عمومی، مانند پیادهروها و فضاهای سبز، به کار میرود. این ماده به علت ویژگیهای خاص خود، از جمله استحکام بالا و مقاومت در برابر تغییرات دمایی و آب و هوایی، به عنوان مادهای مناسب برای ساخت فضاهای عمومی در نظر گرفت.

4- فرودگاهها: به عنوان یکی از مواد اصلی ساخت فرودگاهها نیز به کار میرود. این ماده به علت قابلیت مقاومت در برابر بارهای سنگین و حرکت هوایی، مناسبترین ماده برای ساخت فرودگاههای پایدار است. 5- ساختمانهای صنعتی: به عنوان یکی از مواد اصلی ساختمانهای صنعتی نیز به کار میرود. این ماده به علت ویژگیهای خاص خود، از جمله مقاومت در برابر اشعههای ماوراء بنفش و تغییرات دمایی، مناسبترین ماده برای ساختمانهای صنعتی است. 6- ساخت ایستگاههای اتوبوس و مترو: به عنوان یکی از مواد اصلی ساخت ایستگاههای اتوبوس و مترو نیز به کار میرود. این ماده به علت ویژگیهای خاص خود، از جمله مقاومت در برابر ارتعاشات و استحکام بالا، مناسبترین ماده برای ساخت ایستگاههای دائمی است. 7- سدها و تونلها: به عنوان یکی از مواد اصلی ساخت سدها و تونلها نیز به کار میرود. این ماده به علت ویژگیهای خاص خود، از جمله مقاومت در برابر فشار آب و استحکام بالا، مناسبترین ماده برای ساخت سدها و تونلهای پایدار است. 8- ساخت و ساز در مناطق نفتی: به عنوان یکی از مواد اصلی ساخت و ساز در مناطق نفتی نیز به کار میرود. این ماده به علت ویژگیهای خاص خود، از جمله مقاومت در برابر تغییرات دمایی و شیمیایی، مناسبترترین ماده برای ساختمانهایی است که در معرض اسیدها و مواد شیمیایی قرار دارند.
قیر چیست؟
قیر ماده ای است که از طریق تقطیر نفت خام تشکیل می شود.خاصیت ضد آب بودن و چسبندگی دارد. اگر فکر می کردید آسفالت ارزان است، پس از شنیدن قیمت قیر صادراتی تعجب خواهید کرد. این امر عمدتا به دلیل روند تولید قیر خام است که بسیار ارزان و آسان است، از این رو هزینه خرید قیر صادراتی پایین است. قیر مانند سیمانی است که به عنوان ماده اتصال دهنده در راه سازی کار می کند و آسفالت مانند بتونی است که از مخلوط کردن قیر ، سنگدانه و شن و ماسه ساخته می شود.
انواع قیرهای به کار رفته در تولید آسفالت
برای تولید آسفالت در کارخانه یا در محل نصب، از قیرهایی با درجه روانروی متفاوت که با نام قیرهای زودگیر و قیرهای دیرگیر شناخته میشود، استفاده میشود. قیر پس از ترکیب با مواد مایع مثل بنزین و نفت یا گازوئیل، شکلی روان به خود میگیرد تا بتوان آن را با سنگریزهها و شنها مخلوط کرد، پس از تبخیر مادهی جانبی استفاده شده در قیر، آسفالت به شکل شبه جامد در میآید. به همین دلیل لازم است تا پس از اجرای آسفالت بسته به نوع قیر تا چند ساعت از عبور و مرور روی آن خودداری شود.
مراحل اجرای آسفالت کاری
زیرسازی برای اجرای آسفالت کاری ابتدا باید زیرسازی انجام گیرد ، زیرا زیرسازی به معنای آماده کردن زیر ساخت خیابان ها و یا جاده ها می باشد، از عوامل مهم آسفالت کاری زیر سازی می باشد. با توجه به شیب خیابان ها باید با زیرسازی تمامی شیب ها را برطرف کرد و استحکام بخشید، در صورتی که جدول بندی و پل گذاری دقیقی برای خیابان ها و جاده ها انجام نشود کیفیت کار پایین می آید و مشکل ساز می شود. برای زیر سازی معمولا از سنگ ریزه ها و شن مخصوص جاده سازی از نوع استاندارد استفاده می کنند، در ادامه پخش کردن سنگ ریزه ها توسط گریدر صاف می شود و در نهایت باید آب پاشی و غلتک زنی انجام گیرد. باید زیر سازی بصورت کاملا استاندارد انجام شود. قیرپاشی پس از اجرای زیرسازی باید مرحله قیر پاشی انجام گیرد . قیر پاشی باعث می شود که منافذ سطح زیرسازی پر شوند و چسبندگی آسفالت بیشتر می شود . قیر پاشی باید در شرایط و دمای خاص و توسط دستگاه قیر پاش انجام گیرد. برای اجرای آسفالت کاری باید به استاندارد بودن و با تجربه بودن نصابان مخصوص قیرپاشی توجه داشت و اطمینان حاصل کرد.
عملیات آسفالت کاری بعد از انجام دادن زیرسازی و قیر پاشی به مرحله آسفالت کاری می رسیم ، اصولا آسفالت کاری در دو نوع است که بصورت آستر و روکش انجام می شود. آسفالتی که توسط نصابان حمل می شود از کارخانه های آسفالت کاری با توجه به دمای خاص بدست آمده است. آسفالت کاری معمولا توسط دستگاه پخش اسفالت انجام می شود که نام این دستگاه فینیشر است. آسفالت کاری بر روی سطح زیرسازی شده بصورت یکنواخت پخش می شود سپس کوبیدن آسفالت انجام می گیرد. غلتک زنی و کوبیدن آسفالت معمولا کوبیدن آسفالت باید با توجه به دمای خاص و توسط غلتک های مخصوص این کار انجام شود. غلتک ها مخصوص اجرای آسفالت کاری نیز انواع مختلفی دارند مانند: غلتک های فولادی، لاستیکی که هر کدام از این غلتک ها دارای وزن های استانداردی برای کوبیدن و فشرده سازی آسفالت ها بکار می روند و مورد استفاده قرار می گیرند.
انواع آسفالت
1. آسفالت گرم
● آسفالت رویه بخشی
● آسفالت آستر
● آسفالت قیری
● آسفالت ماکادام
2. آسفالت حفاظتی
3. آسفالت سرد
4. تراشه آسفالت



