درخت مثمر چیست؟
منظور از درخت مثمر فقط درختان میوه نیستند، مثلا درخت حنا نیز نوعی درخت مثمر محسوب میشود چرا که ثمره آن گیاهی دارویی است، این نوع درختان در فضای سبز شهری کاربرد زیادی ندارند چرا که باید برای مراقبت و نظافت آن برنامه ی مدونی داشت.
انواع نهال مثمر
نهال گیلاس
آلبالو
گوجه سبز
نهال گلابی
نهال گردو
هلو
شلیل
آلو
نهال انگور
توت
زردآلو
انار
سیب
زیتون
پسته
نهال بادام
انواع درختان مثمر
انواع درختان مثمر بسیار زیاد میباشند و از نظر نوع میوه، شکل درخت، شرایط آب و هوایی و خاک متناسب با هر منطقه متفاوت هستند. برخی از انواع درختان مثمر عبارتند از:
درختان میوه هسته دار: این شامل درختانی مانند گیلاس، آلبالو، شلیل و زردآلو است.
درختان میوه گلدار: این شامل درختانی مانند سیب، گلابی، آلبالو، هلو، شلیل، زردآلو، گردو، بادام، و بسیاری از درختان دیگر میشود.
درختان مرکبات: این شامل درختانی مانند پرتقال، لیمو، نارنجی، گریپفروت، لیموترش و ماندارین است.
درختان میوه خشک: این شامل درختانی مانند بادام، فندق، گردو و پسته است.
درختان میوه خوراکی: این شامل درختانی مانند انجیر، انار، آلو، خرمالو، انگور، فیسالیس، توت و تمشک است.
درختان توتی: این شامل درختانی مانند توت، توت فرنگی، توت سیاه، توت زغالی و توت نو است.
درختان گردهآگین: این شامل درختانی مانند بادام، بادام زمینی، فندق و کاج است.
درختان خوراکی دیگر: این شامل درختانی مانند زیتون، خرما، هندوانه، خیار، انبه و انواع میوه اکالیپتوس است.
درختان غیر مثمر چیست؟
درختان غیر مثمر اغلب درختان زینتی هستند که میوه ای ندارند و برای زیباسازی فضای سبز، باغ ها و جنگل ها بکار برده میشود و این درختان خود انواع مختلفی دارند.
انواع درختان غیر مثمر
درختانی که برگها یا گلهای زیبایی دارند اما میوهای تولید نمیکنند به عنوان درختان غیر مثمر شناخته میشوند. برخی از انواع این درختان عبارت هستند از:
سرو صنوبر: درختی با برگهای سوزنی و بلندی که به عنوان درخت تزئینی در پارکها و باغها کاربرد دارد.
کاج: درختی با برگهای سوزنی و بلندی که در مناطق خشک و اقلیم سرد معمولاً کشت میشود.
قرهباغ: درختی با برگهای بزرگ و پهن که به عنوان درخت تزئینی و همچنین برای تولید چوب استفاده میشود.
سرو آبی: درختی با برگهای سوزنی و رنگ آبی که به عنوان درخت تزئینی استفاده میشود.
بید: درختی با برگهای بزرگ و پهن که در مناطق گرم و خشک رشد میکند و به عنوان درخت تزئینی و همچنین برای تولید چوب استفاده میشود.
سرو ژاپنی: درختی با برگهای سوزنی و شاخههای پهن که به عنوان درخت تزئینی و همچنین برای ساخت برخی از مبلمانها و صنایع چوبی استفاده میشود.
غازنبی: درختی با برگهای بزرگ و شکل پهن که به عنوان درخت تزئینی و همچنین برای تولید چوب استفاده میشود.
تفاوت نهال مثمر و نهال غیر مثمر
درختان میوهدار یا همان مثمر بیشتر از درختان غیر مثمر اکسیژن تولید میکنند، همچنین به علت این که از طریق جذب دیاکسید کربن غذاسازی میکنند، میتوانند کمک شایانی به پاکیزهسازی هوای محیط داشته باشند.
ذخیره آلاینده های هوا از ویژگی های درختان مثمر است، به این ترتیب که این گونه درختان، ابتدا آلودگیهای هوایی را در خود ذخیره میکنند و پس از تبدیل آنها به قند ساده، میوه یا همان محصول را تولید میکنند.
خاک اطراف درختان مثمر بطور مرتب در حال افزایش است، زیرا این گیاهان ترکیبات گازی موجود در هوا را دریافت کرده و آن را به حالت جامد یعنی خاک، تبدیل میکنند.
درختان مثمر تاثیر زیادی در کاهش سستی خاک و جلوگیری از گرد و خاک یا ریزگردها دارند، زیرا اجازه ی رویش سایر گیاهان مرتعی و نهال مثمر را در کنار خود میدهند، لذا فضای خالی برای خاک باقی نمیماند که با وزش باد خاکی بخواهد جابهجا شود.
درختان غیرمثمر تولید هیدروکربن دارند و بخشی از خاک را تجزیه و به هوا منتشر میکنند. درختان غیر مثمر بیشتر در فضاهای سبز و عمومی مثل پارکها و بلوارها کاشته میشوند، همچنین برخی از گونههای این قبیل گیاهان به طور طبیعی و بدون دخالت انسان دچار آتشسوزی و تولید آلودگی می شوند.
نکات موثر در کاشت درختان مثمر
باید توجه داشت که انواع درختان میوه از نظر زیستی باید با خاک و وضع جوی موجود تناسب داشته باشند
۱. آب و هوای مورد نیاز درختان مثمر
پسته در نواحی گرم و معتدل نتیجه مطلوب را می دهد و اراضی شنی را میطلبد که قابل نفوذ اند،
مرکبات در مناطق نسبتا گرم و مرطوب بعمل می آیند.
انار و انجیر در دشتهای نسبتا گرم و گیلاس در مناطق کوهستانی و سردسیر رشد خوبی دارند.
انگور به اشعه زیاد احتیاج دارد. در صورتیکه گیلاس به اشعه کمتری نیاز دارد.
۲. خاک مناسب درختان مثمر
جنس خاك نیز در حفظ و سلامت گیاه اثر بسزایی دارد. مثلا اگر خاک دارای گچ باشد، کشت را دچار نابسامانی خواهد کرد و درختان از رشد طبیعی باز خواهند ماند، یا اگر در زمین های سنگلاخی اقدام به کاشت درختان کنیم، در اثر وجود سنگ ها در عمق زمین ریشه های موئی با برخورد به سنگ ها بعلت عدم دسترسی به مواد غذایی رشدشان متوقف شده و در نهایت به درختان صدمه وارد می گردد.
کاشت و تکثیر درختان غیر مثمر
استفاده از چوب
تزئین گردشگاه ها و منازل
جلوگیری از بادهای تند
جلوگیری از فرسایش خاک
روش های تکثیر درختان غیر مثمر
بعضی از این درختان می توانند بوسیله قلمه زیاد شوند، مانند کبوده، سپیدار، بید و چنار.
برخی دیگر، مانند اقاقیا، افرا، سرو و کاج را بوسیله بذر زیاد می نمایند.
تعداد کمی از آنها نیز بوسیله پاجوش ازدیاد می شوند که چندان معمول نیست.
کود مورد نیاز درختان غیر مثمر
خاك باید برای نهال های غیر مثمر مناسب باشد، اگر خاك رسی باشد باید آنرا با ماسه و کود حیوانی مخلوط نمود تا از سفتی آن کاسته شود و یا برعکس. اگر خاك شنی باشد باید آن را با خاك رس و کود حیوانی مخلوط کرد تا مناسب کاشت شود، برای رشد این گیاهان، علاوه بر کود حیوانی میتوان از کود زباله یا خاکروبه و کود شیمیایی استفاده کرد.
زمان کاشت درختان غیر مثمر
بذر درختان سرو، کاج، زبان گنجشك ، افرا را در اسفند یا فروردین ماه می کارند و بذر نارون را که هنگام بهار می رسد همان موقع کاشته و بذر اقاقیا را در اوایل اردیبهشت ماه می کارند؛ بعضی از بذر نهال های نامبرده چنانچه بیش از یکسال بماند، توان رویش خود را از دست می دهد. بذر درختانی مانند کاج، یا سرو می تواند تا چهار سال قدرت رویش خود را حفظ کند.
