شهر اصفهان به عنوان یکی از قطبهای اصلی فرهنگ و هنر در کشور، محل تولید بسیاری از محصولات صنایع دستی باکیفیت و مثالزدنی است. فیروزه کوبی در مس یک فرایند تخصصی و مخصوص هنرمندان این استان است که با کاربردهای فراوان در تولید آثار تزئینی و دکوراتیو، یک هنر نهچندان قدیمی بهشمار میرود. خرید ظروف مسی فیروزهکوب شده، طرفداران بسیاری دارد و بسیاری از خریداران داخلی و خارجی، از این ظروف بهعنوان نمادی از هویت و فرهنگ ایرانی یاد میکنند.
فیروزه کوبی در مس چیست؟
فیروزه کوبی در ظروف مسی نوعی هنر تقریبا صدساله از هنرمندان اصفهان است که با استفاده از سنگهای فیروزهای غیر قابل استفاده انجام میشود. این سنگها طی فرایندهایی مخصوص جلا داده شده و با تکنیکهایی منحصربهفرد بر روی ظروف مسی و با کمک چسب مخصوص فیروزه کوبی چسبانده میشوند. صنایع دستی تولید شده از این فرایند، زیبایی و جلوه زیبایی داشته و ظرافت بهکاررفته در آنها در محصولات کمتری وجود دارد.
هنر فیروزه کوبی با کنار هم قراردادن سنگهای فیروزه بر متریالهای مختلفی مانند مس، برنج، نقره، سفال و چوب برای تولید انواع اشیای تزئینی، ظروف مسی، اکسسوریهای زیبا و محصولات دکوراتیو مورد استفاده قرار میگیرد. هرچه کیفیت و مرغوبیت سنگ فیروزه و مس به کار رفته بیشتر باشد، هزینه این صنایع دستی نیز بیشتر میشود.
کاربردهای فیروزه کوبی در ظروف مسی برای ساخت صنایع دستی
استفاده از هنر فیروزه کوبی در مس برای ساخت انواع صنایع دستی و محصولات دکوراتیو دکوراسیون داخلی بسیار پررونق است. آیتمهای دکوری ساختهشده با استفاده از این هنر محبوبیت بسیاری در چیدمان انواع واحدهای مسکونی، تجاری و اداری دارند. هنرمندان اصفهانی برای تولید محصولاتی لوکس و ظریفی مانند: گلدانهای مسی فیروزه کوبی، سماورهای مسی فیروزهکوب، سنبلدانهای فیروزه کوبی و … از این هنر استفاده میکنند.
بر همین اساس مهمترین کاربردهای فیروزه کوبی در مس برای ساخت صنایعدستی عبارتاند از:
ساخت آجیلخوری، شکلاتخوری، شیرینیخوری و چایخوری
تولید قندان، کاسه، بشقاب، گلابپاش، سنگاب، گلدان و کشکول
به کارگیری فیروزه در تولید آینه، شمعدان، سینی، گالش و سماور
مراحل فیروزه کوبی در مس
برای تولید محصولات مسی فیروزه کوبی شده، فرایندهای تخصصی و دقیقی انجام میشود. ظرافت هنر بهکاررفته و اندازه و کیفیت سنگ فیروزه در ارزش و قیمت این محصولات تاثیرگذار هستند. صنایع دستی مسی فیروزهکوب شده در اصفهان از فیروزه نیشابور استفاده میکنند که رنگی کمی تیره و نزدیک به آبی آسمان دارد. به همین دلیل بدون تغییر رنگ در برابر نور آفتاب و با مقاومت بالا در برابر خراش، از مهمترین صنایع دستی مورد استفاده در چیدمان داخلی بهشمار میروند. در ادامه به مراحل اصولی فیروزه کوبی در مس اشاره میکنیم.
ویژگیهای سنگهای اصل در فرایند ساخت ظروف مسی فیروزه کوب شده عبارتاند از:
سنگهای اصل رنگی متمایل به سبز و آبی آسمانی تیره دارند
فیروزههای دارای رگه ارزش بالاتری دارند
فیروزه نیشابور مرغوبترین فیروزه ایران است
اصول نگهداری ظروف مسی فیروزهکوب شده
ظرافت فرایند فیروزه کوبی در مس باعث شده است تا نگهداری این محصولات، به دقت و توجه بیشتری نیاز داشته باشد. مراقبت از این محصولات لوکس در افزایش طول عمر آنها و حفظ ارزش مادی و معنوی آنها تاثیرگذار است.
بر همین اساس اصول نگهداری ظروف مسی فیروزه کوب شده عبارتاند از:
جلوگیری از تابش مستقیم نور خورشید به مدت طولانی
جلوگیری از باقی ماندن چربی بر روی محصولات پذیرایی مسی فیروزهکوب شده
استفاده از آب ولرم بدون کلر و مواد شوینده با قدرت تخریب کمتر برای افزایش طول عمر این ظروف