وکیل کیست؟
وکیل به فردی گویند که از سوی موکل به موجب سند رسمی، نمایندگی پیدا میکند که در امور اداری، حقوقی و قضایی اقدام نماید.
این نمایندگی میتواند شامل طرح دعوی، دفاع از حقوق موکل، انجام معاملات، و یا حتی امور شخصی باشد. وکیل میتواند در دادگاهها، سازمانهای اداری و یا هر نهاد دیگری که به نوعی با قانون و حقوق در ارتباط است، به نمایندگی از موکل خود حضور یابد.
انواع وکیل پایه یک دادگستری
🔸 وکیل ملکی: فردیست که در دعاوی مربوط به املاک و مستغلات فعالیت مستمر دارد. 🔸 وکیل خانواده: فردیست که در دعاوی مربوط به خانواده فعالیت مستمر دارد. 🔸 وکیل قرارداد: فردی با تجربه است که در مواردی همچون: تنظیم، بررسی و اجرا و همچنین حلوفصل اختلافات مربوط به قراردادها فعالیت مستمر دارد. 🔸 وکیل کیفری: به وکیلی گویند که در زمینه دعاوی و جرایم کیفری همچون: فروش مال غیر، کلاهبرداری، جرایم اقتصادی، جرایم سایبری فعالیت مستمر دارد. همچنین دو اصطلاح دیگر که در این حوزه زیاد میشنویم وکیل پایه یک و وکیل پایه دو هستند. به سطح تجربه و صلاحیت وکلا در ایران اشاره دارند.
انواع دیگر وکیل
🔸 وکیل تسخیری: یکی از انواع وکلایی که در کشورمان ایران در حال فعالیت هستند، وکیل تسخیری است. وکیل تسخیری در پرونده های کیفری ورود پیدا کرده و برای محاکمه و دادرسی عده ای انتخاب می گردد که توان مالی استخدام یک وکیل را ندارند. این وکیل به صورت رایگان، از متهم دفاع می کند. 🔸 وکیل انتخابی: وکیل انتخابی از جمله وکلایی است که افراد به هنگام درگیر شدن با یک پرونده قضایی، انتخاب کرده و از او درخواست راهنمایی و مشاوره می کنند. این وکیل یکی از رایج ترین وکلا در پرونده های دعاوی است. 🔸وکیل سازمانی: نوع دیگری از وکلا، وکیل سازمانی است. این وکیل نیز بر اساس قانون حمایت از کارمندان نیروهای مسلح و یا دولتی در اختیار این گروه قرار داده می شود. این وکلا توانایی بالایی در حمایت از حقوق کارمندان سازمان های دولتی دارند.
موکل کیست؟
موکل فردی است که به وکیل خود اختیار میدهد تا به نمایندگی از او در امور خاصی اقدام کند. موکل میتواند یک شخص حقیقی یا حقوقی باشد. انتخاب وکیل از سوی موکل نیازمند طی مراحل قانونی خاصی است که در ادامه به آن میپردازیم.
وکالت چیست؟
قانون مدنی وکالت را اینگونه تعریف نموده است «وکالت عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین طرف دیگر را برای انجام امری نایب خود می کند» بنابراین طبق تعریف قانونی اولا وکالت عقد است، بدین معنی که نیازمند اراده دو جانبه و ایجاب و قبول بوده و یک طرف عقد موکل و طرف دیگر وکیل است. ثانیاً وکالت ممکن است مجانی باشد یا با اجرت. ثالثاً وکالت باید در انجام امری داده شود که خود موکل قادر به انجام آن باشد.
انواع وکالت
وکالت نامه دارای انواع و اقسام مختلفی است که هریک دارای شرایط و مقررات خاص خود می باشد. ☑️ وکالت رسمی و عادی اولین تقسیمی که از وکالت می توان داشت عبارت است از وکالت رسمی و وکالت عادی. تفاوت این دو وکالت در مرجع تنظیم وکالت است که در اولین دفتر اسناد رسمی می باشد و دومی توسط خود وکیل و موکل تنظیم می شود. شایان ذکر است وکالت عادی در عموم سازمان ها و ادارات قابل پذیرش نبوده و چنانچه وکیلی بخواهد به این مراکز برای انجام امری مراجعه نماید حتماً لازم است وکالتنامه رسمی با خود به همراه داشته باشد.
☑️ وکالت مدنی و وکالت دادگستری تقسیم دیگری که در وکالت وجود دارد وکالت مدنی و وکالت دادگستری است. وکالت مدنی همان وکالت است که در دفتر اسناد رسمی تنظیم می گردد، اما وکالت دادگستری شخص وکیل از کارآموزان یا وکیل پایه یک دادگستری می باشد که دارای پروانه وکالت از کانون وکلا با مرکز وکلای قوه قضاییه است. آنچه در اینجا لازم است تأکید گردد این است که وکالت مدنی در مراجع قضایی قابل قبول نبوده و اگر موکل بخواهد وکیلی را از سوی خود به مرجع قضایی معرفی نماید وکیل وی می بایست حتماً دارای پروانه وکالت دادگستری باشد و دارای وکالتنامه مخصوص که در حال حاضر به صورت الکترونیکی تنظیم می شود باشد.
☑️ وکالت بلاعزل نوع دیگر وکالت را می توان وکالت قابل عزل و غیرقابل عزل معرفی نمود. عقد وکالت اصولاً هم از طرف موکل و هم از طرف وکیل قابل فسخ می باشد. یعنی موکل هر موقع بخواهد می تواند بدون نیاز به رضایت وکیل او را از ادامه کار منع کند و وی را عزل نماید. اما گاهاً بنا به دلایلی موکل این حق عزل را از خود ساقط می کند و دیگر حق عزل وکیل را نخواهد داشت. وکالت بلاعزل عموماً در جایی کاربرد دارد که پس از انعقاد عقدی همچون بیع اعطا می شود.
☑️ وکالت کاری یکی دیگر از وکالت های کاربردی در جامعه، وکالت کاری می باشد که اکثراً به صورت تام الاختیار می باشد. این نوع وکالت که در دفاتر اسناد رسمی دارای فرمتی ثابت و یک شکل می باشد برای جایی کاربرد دارد که شخص موکل به دلایلی همچون دوری راه، ناتوانی، بیماری جسمی، کهولت سن قادر به مراجعه به ادارات، سازمانها، وزارتخانه نمی باشد و به همین دلیل انجام کار و امورات خود را به شخص دیگری (مثلاً فرزند خود) می سپارد تا از طرف وی این اقدامات و مراجعات انجام شود. هرچند وکیل در این نوع وکالت تام الاختیار است اما وکیل طبق قانون می بایست در تمامی امورات مصلحت موکل را رعایت نماید و اگر اقدامی خلاف مصلحت انجام شود این اقدام نافذ نخواهد بود و توسط موکل قابل رد کردن است.
◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️
دفتر وکالت اسفندیار بسحاق در اندیمشک خوزستان
👤اسفندیار بسحاق
