انواع سبزی خشک، جزو مهمترین مواد اولیه برای غذاهای مختلف محسوب میشوند. از طرفی، آنها دارای خواص دارویی هستند و در صنعت داروسازی نیز مورد استفاده قرار میگیرند. با توجه به مزایا و عطر و طعم هر سبزی، شما میتوانید انواع سبزی های خشک را در غذاهای خاصی به کار ببرید. در این صورت نه تنها فواید آنها به بدن شما میرسد، بلکه باعث بهبود طعم غذا میشوند.
فواید و کاربرد انواع سبزی خشک معطر
با وجود انواع سبزی خشک معطر، ما در این بخش قصد داریم رایج ترین سبزیهایی را معرفی کنیم که به طور روزمره میتوانید در پخت و پز یا تهیه انواع نوشیدنی دارویی از آنها استفاده کنید. برخی از مهمترین آنها شامل موارد زیر میشوند:
1. جعفری خشک
جعفری خشک را میتوان یکی از پر مصرفترین انواع سبزیجات خشک دانست که در بسیاری از غذاهای ایرانی و خارجی مورد استفاده قرار میگیرد. جعفری در ایران، شمال آفریقا و جنوب اروپا کشت و تولید میشود. این یک گیاه علفی است که تا ارتفاع 70 سانتیمتر رشد میکند. برگهای آن به رنگ تیره است و بریدگیهای لوزی با مثلث شکل دارد.
جعفری یکی از سبزی های خشک معطر است که از ویتامین C و ویتامین A، ویتامین K و بسیاری از مواد معدنی مانند کلسیم و پتاسیم تشکیل میشود. با توجه به ویتامین و مواد معدنی فراوان، جعفری برای جوانسازی پوست، سلامت قلب و خواص ضد باکتریایی، استفاده میشود. در ضمن، این گیاه سبز دارای طعم کمی تلخ است؛ ولی با انواع غذا به خوبی هماهنگ میشود و طعم و عطر آنها را بهبود میدهد.
2. نعنا خشک
نعناع یکی از انواع سبزهای خشک معطر است که از سالهای دور در تمامی جهان استفاده میشود. نعناع گونههای زیادی دارد که شامل نعناع کوهی، فلفلی، هندی، گربهای و قمی میشوند. این گیاه به دلیل عطر قوی، طعم تند و بوی مطبوع، از دیرباز در آشپزی مورد استفاده قرار گرفته است. در ضمن، نعنا خشک حاوی بسیاری از ترکیبات دارویی بالقوه مانند پلی فنولها و فلاوانولها است. بنابراین خواص ضد قارچی، ضد ویروسی، ضد سرطان و آنتی اکسیدان دارد. به همین دلیل این گیاه در صنعت داروسازی و گیاهان دارویی مصرف میشود.
3. شوید خشک
شوید خشک یکی از گیاهان درمانی و خوراکی است که از قدیم بیشتر در نواحی جنوب غربی و مرکزی آسیا یافت میشد. این گیاه به مرور به اروپا و آمریکا نیز منتقل شده است و ایران هم از زمان گذشته یکی از مراکز اصلی کشت آن به حساب میآید. شوید نه تنها رایحهای خاص دارد و میتواند برای طعم دادن به غذاها استفاده شود؛ بلکه به دلیل خواص دارویی زیاد، جهت موارد دارویی هم به کار میرود. از خواص آن میتوان به درمان سو هاضمه، نفخ معده و روده و اسپاسم، اشاره کرد.
4. آویشن خشک
آویشن خشک، نوعی گیاهی کوهی است که بوی تند و خاکی دارد. اکثر افراد آویشن را با خواص فراوان آن میشناسند، زیرا این گیاه معمولا برای درمان سرماخوردگی و گرفتگی راههای تنفسی استفاده میشود. در ضمن، آویشن خاصیت آنتیاکسیدانی دارد و میتواند به تسکین عفونتهای باکتریایی و قارچی کمک کند. علاوه بر موارد دارویی، آویشن خشک به دلیل طعم متمایز خود در بسیاری از غذاها استفاده میشود. طعم و رایحه آویشن به قدری خوب است که بسیاری از افراد عسل آویشن را به انواع عسل دیگر ترجیح میدهند.
5. گشنیز خشک
گشنیز، گیاه بومی با منشا جنوب اروپا و مناطق مدیترانه است و در بسیاری از نقاط ایران هم کشت میشود. این سبزی خشک حاوی ویتامین آ، ویتامین ث، ویتامین ب۶، آهن، منیزیم است و میتواند برای موارد دارویی به کار رود. گشنیز خشک به عنوان دارویی گیاهی برای معده و بهبود دهنده عملکرد گوارش و هضم غذا شناخته میشود.
به همین دلیل، این گیاه کاربردهای دارویی زیادی دارد. ولی با تمام خواص آن، نمیتوان از عطر خاص گشنیز چشمپوشی کرد. این گیاه عطری قویتر و تندتر از جعفری دارد و در آشپزی ایرانی و بین الملل استفاده میشود. بوی گشنیز تازه معمولا خیلی مطبوع نیست؛ ولی پس از خشک کردن، بوی خوب و متعادلی میگیرد.
6. ترخون خشک
ترخون از خانواده سبزیجات بومی قاره آسیا است و جزو انواع سبزی های خشک معطر محسوب میشود. این گیاه طبع گرم و خشک دارد و بسیار اشتهاآور است. ترخون در بسیاری از مواد پزشکی استفاده میشود. مصرف ترخون خشک در حفظ سلامت قلب و عروق نیز بسیار مفید بوده و احتمال حمله قلبی، بیماریهای کبدی، سکته مغزی و مشکلات کلیه را کاهش میدهد. در طب سنتی پیشنهاد میشود که ترخون خشک را بسایید و به جای نمک در غذا بریزید. با این کار، هم طعم نمک را احساس میکنید هم فشار خون شما تنظیم میشود. علاوه بر موارد دارویی، ترخون خشک در آشپزی و پخت و پز نیز کاربردهای فراوانی دارد.
7. رزماری خشک
رزماری، یک گیاه علفی است که در مناطق جنوب اروپا، آسیا و آفریقا رشد میکند. رزماری یکی از انواع سبزی های پرکابرد است که به صورت تازه، خشک و روغن استفاده میشود. رزماری به عنوان یک گیاه دارویی معروف است و برای درمان بسیاری از بیماریها و مشکلات سلامتی به کار میرود. در طب سنتی ایران، طبع رزماری گرم و خشک است. این گیاه خواص ضد التهابی و آرامشبخش دارد و برای درمان مشکلات گوارشی، درمان سردرد و کمک به بهبود حافظه و تمرکز نیز مفید است.
8. ریحان خشک
ریحان گیاهی معطر و خوشبو است که از تیره نعناعیان محسوب میشود. این گیاه معمولا به صورت تازه برای سبزی خوردن یا تزئین غذاها کاربرد دارد و در انواع ریحان سبز و ریحان بنفش یافت میشود. ریحان خشک نیز عطر ریحان تازه را حفظ میکند و میتواند در غذاهای زیادی استفاده شود. از طرفی، ریحان برای کاهش استرس، بهبود سلامت قلب و عروق، درمان اسهال و سردرد مفید است. از نظر طب سنتی، ریحان طبعی گرم و خشک دارد و استفاده از آن در غذاهای سرد توصیه میشود.
9. پونه کوهی خشک
پونه کوهی گیاهی بسیار معطر از خانواده نعناعیان است که در کوهپایههای ایران به وفور میروید. در طب سنتی ایران، پونه کوهی طبع گرم و خشک دارد و سرشار از ویتامینها و مواد معدنی مانند کلسیم، منیزیم و پتاسیم است. به دلیل خواص فراوان، پونه کوهی به عنوان یک داروی گیاهی فوقالعاده شناخته میشود و برای کنترل فشار خون، خاصیت ضد استرس، هضم غذا و درمان اسهال، مورد استفاده قرار میگیرد. پونه خشک جزو گیاهان بپرکاربردی است که هم به عنوان دارو و هم برای آشپزی به کار میرود.
10. برگ بو خشک
برگ بو، جزو گیاهانی است که شاید کمتر مورد استفاده قرار بگیرد. ولی این گیاه فواید زیادی دارد و نباید از آن چشمپوشی کرد. برگ بو به جز استفاده خوراکی، استفادههای دارویی و باغبانی هم دارد و یک گیاه بسیار زیبا برای منازل محسوب میشود. در واقع برگ بو گیاه بومی مدیتراته است و در ابتدا که وارد ایران شد، بیشتر جنبه تزیینی داشت و در باغها و معابر استفاده میشد. ولی بعد از آن به دلیل بوی خوشایند و معطر آن، کمکم به دنیای آشپزی راه پیدا کرد. برگ بو دارای خواص ضد باکتری، ضد ویروس و آنتی اکسیدانی است و استفاده از آن میتواند به بهبود زخم کمک کند. طعم برگ بو لطیف، خاکی و کمی گلی است و باعث بهبود طعم بسیاری از غذاها میشود.
11. شنبلیله خشک
شنبلیله گیاهی شبیه نخود است و به صورت نخود در زمین میروید. این گیاه را میتوانید به روشهای مختلف در رژیم غذایی خود بگنجانید. شنبلیله معمولا طعمی شبیه کرفس دارد و ممکن است طعم آن چندان مطبوع نباشد. اما بعد از خشک شدن، عطر فوق العادهای میدهد و طعم آن هم بسیار خوشایند میشود.
شنبلیله خشک معمولا به عنوان یک گیاه دارویی در غذاها و دمنوشها به کار میرود. البته از عصاره شنبلیله در صابونها و مواد شوینده نیز استفاده میشود که نشان از اهمیت بالای این گیاه دارویی دارد. این گیاه دارای خواص درمانی بسیاری است که از مهمترین آنها میتوان به کاهش مشکلات قاعدگی، افزایش شیر مادر در زنان شیرده، کنترل دیابت و کاهش مشکلات گوارشی اشاره کرد.
12. مرزه خشک
مرزه گیاهی سالانه است که به خانواده نعناعیان تعلق دارد و دارای بیش از 30 گونه است. این گیاه به کمک تکیهگاه، میتواند بین 20 تا 30 سانتیمتر رشد کند. مرزه خشک معمولا به عنوان چاشنی در آشپزی استفاده میشود؛ ولی به دلیل خواص فراوان خود، موارد استفاده دارویی هم دارد. این گیاه دارای خواص ضد درد و ضد التهاب بوده و غنی از آنتی اکسیدانهای مفید برای بدن است. طعم مرزه، به شکل گرم، تند و فلفلی توصیف میشود.
13. تره خشک
تره یکی از گیاهان پرکاربردی است که از خانواده سیر و پیاز محسوب میشود. طعم آن شبیه به پیاز، ولی ملایمتر از آن است. تره خشک را از پاک کردن و خشک کردن ساقههای تره به دست میآورند. این گیاه به دلیل طعم و عطر فوقالعاده خود، در بسیاری از غذاها استفاده میکنند. جدای از طعم عالی، تره خشک از نظر تغذیهای و درمانی هم فواید زیادی دارد. تره خشک از پتاسیم و کلسیم زیادی تشکیل شده است و به همین دلیل پیشنهاد میشود در تغذیه کودکان گنجانده شود. در ضمن، تره خشک برای کاهش علائم فشار خون و کلسترول بد خون بسیار مفید است.
14. اسفناج خشک
اسفناج یکی از اعضای خانوادهی گیاهی تاجخروسیان است که شامل گیاهانی مثل برگ چغندر میشود. این گیاه، بومی آسیای جنوب غربی است که هزاران سال در این منطقه رشد میکند. اعتقاد بر آن است که اسفناج امروزی، نخستین بار در بخشهایی از ایران و هند رشد کرده است.
سپس مسافران آن را به منطقه مدیترانه بردند و امروزه پای ثابت غذاهای فرانسوی، ایتالیایی و یونانی به شمار میرود. زیرا اسفناج با طعم ملایم خود میتواند مکمل بسیاری از غذاهای اصلی و پیشغذاها باشد. کاهش قند خون، کمک به حفظ سلامت استخوانها، بهبود سلامت بینایی و کاهش فشار خون، تنها برخی از خواص اسفناج محسوب میشوند. شما میتوانید با افزودن اسفناج به انواع غذاها، از فواید آن هم بهره ببرید.
