آب بندی بتن یکی از موضوعات اساسی و حیاتی در صنعت ساخت و ساز میباشد که اهمیت بسزایی در حفظ دوام و استحکام سازهها دارد. بتن به دلیل ویژگیهای شیمیایی و فیزیکی خود، در معرض نفوذ آب و مواد مخرب قرار دارد که ممکن است به تخریب و کاهش عمر سازه منجر شود. انجام آب بندی بتن به منظور جلوگیری از نفوذ آب و مواد آلوده به داخل سازهها ضروری است. این فرآیند از طریق استفاده از مواد و تکنیکهای متنوعی انجام میشود که به بهبود مقاومت و استحکام بتن کمک میکند.
نحوه آب بندی بتن
برای آب بندی کردن بتن میتوان از روشهای مختلفی استفاده کرد. در روش اول میتوان بتن را از طریق سطح خارجی آن آب بندی کرد. در روش دوم میتوان از طریق سطح داخلی اقدام به آب بندی نمود و در روش سوم نیز میتوان آب بندی بتن را از طریق ذرات بتن انجام داد. استفاده از روش سوم از سال ۱۹۸۰ تاکنون رواج بالایی داشته است و از افزودنیهای کریستالی برای این منظور استفاده میشود. در حقیقت در این روش ذرات بتن میتوانند مانع از عبور آب و رطوبت از جهات مختلف شوند. به صورت کلی روشهای اصلی آب بندی به شرح زیر هستند:
سیستم آب بندی بتن به وسیله ورقه
این روش یکی از معمولترین راههای آب بندی است هرچند که محدودیتهای بسیار و هزینه بالایی دارد. ورقههای آب بندی در اصل به ورقهایی گفته میشوند که از مواد پلیمری، قیر و پلیاتیلن ساخته شدهاند. ترکیب این مواد باعث میشود که ورقهای آب بندی در برابر تغییرات دمایی کمتر دچار تغییر شکل و حساسیت شوند. ورقههای آب بندی از نزدیک شدن مواد و سموم شیمیایی خطرناک به بتن جلوگیری کرده و موجب افزایش مقاومت کششی، افزایش مقاومت در برابر خاکهای اسیدی، انعطافپذیری، خود ترمیمی و افزایش توانایی پیوند بتن خواهند شد. در مقالهای تحت عنوان یونولیت دیواری از سایت مادفوم به بررسی کامل یونولیتهای دیواری، ویژگیها و کاربردهای آنها پرداخته شده که میتواند اطلاعات مفیدی در اختیار خواننده قرار بدهد.
سیستم آب بندی بتن به روش پوستههای مایع
در این روش نیز میتوان از موادی مانند اورتان، آسفالت پلیمریک و … استفاده کرده و با استفاده از یک قلمو سطح بتن را پوشش داد. این روش معمولاً برای آب بندی سطوح خارجی بتنها به کار میرود هرچند که امروزه با پیشرفت تکنولوژیهای مختلف میتوان از آن برای آب بندی سطح داخلی بتنها نیز استفاده نمود. میزان موفقیتآمیز بودن آب بندی توسط پوستههای مایع بستگی به ضخامت و نحوهی وضع آنها دارد و استفاده از این روش تنها زمانی کاربردی خواهد بود که استفاده از ورقهای پیشساخته میسر نباشد.
آب بندی بتن با استفاده از افزودنیهای بتن
روش جدید و مدرن آب بندی استفاده از افزودنیهای مختلف در مخلوط آن است. این افزودنی در حقیقت در زمان بتنریزی به مخلوط بتن اضافه میشوند و باعث میشوند که خود بتن به یک مانع برای عبور آب تبدیل شود. این افزودنیها میتوانند انواع مختلفی همچون افزودنیهای هوا دهنده بتن، افزودنیهای دافع آب و افزودنیهای کریستال داشته باشند. بتنهایی که با استفاده از این افزودنیها ساخته میشوند همانند دیوارهای تری دی پانل مورد توجه قرار گرفته و استفادههای متعددی دارند.
اصول آب بندی در سازههای بتنی
همانطور که گفته شد آب بندی میتواند به روشهای مختلفی انجام شود و هرکدام از این روشها میتواند مزیتها و ایرادات خاص خود را داشته باشد. به صورت کلی آب بندی در سازههای مختلف بتنی باید بر اساس اصول خاصی انجام شود که به شرح زیر میباشند:
آب بندی اولیه به روشی گفته میشود که در آن بتن در حین تولید و ساخت آب بندی میشود. این روش میتواند از نظر کارایی، صرفه اقتصادی و … بهترین روش باشد.
آب بندی ثانویه نیز روشی است که بعد از تولید بتن انجام میشود و اساس آن آب بندی غشایی است که میتواند با مواد مختلفی انجام شود.
چرا باید از افزودنی بتن جهت اب بندی استفاده کنیم؟
1.بتن خوب و متراکم با نسبت آب به سیمان کمتر از ۰٫۵ اگر خوب ریخته و لرزانده گردد و به طور صحیح از آن مراقبت شده باشد، معمولا آب بند می باشد .
2.برای جلوگیری از مواد عبور آب از بین یک لایه ی بتن به خارج و یا از خاک مجاور به درون بتن از آب بندکننده دو جزئی مورد استفاده قرار می دهندو
3.سال های زیادی است که استفاده از افزودنی آب بندکننده دو جزئی به هدف آب بندی درزهای اجرایی و محل قطع بتن رایج شده است .
4.تمامی کشورهای پیشرفته در سازه ها از آب بندهای هیدروفیلیک و یا بنتونیتی برای آب بندی درزهای اجرایی استفاده مینمایند .
5.زنگ زدگی لوله های موئین ناشی از تبخیر آب بتن بر اثر استفاده نکردن از افزودنی بتن منجر به ترک خوردگی میگردد .
6.این اتفاق منجر به تشدید نفوذ پذیری و کاهش شدید طول عمر سازه بتنی می شود .
