طرح هادی چیست؟
زمانی که بحث خرید زمین مطرح میشود، با اصطلاح طرح هادی زیاد روبرو خواهید شد. طرح هادی روستایی، یک طرح مصوب در تاریخ 12 دی 1378 است. این طرح وضعیت زمین را از لحاظ داخل یا خارج بافت بودن مشخص میکند. در صورتی که زمین مورد نظر در داخل بافت قرار داشته باشد، یعنی زمین از طرح هادی برخوردار است و درون طرح هادی روستایی قرار دارد. خرید این زمین برای ساخت و ساز مناسب بوده و میتوان جهت ساخت ویلا یا خانه در آن مجوزهای لازم را از نهادهای مربوطه دریافت کرد. در واقع تنها در زمینهایی میتوان به ساخت و ساز پرداخت که در محدوده مجاز طرح هادی روستایی قرار داشته باشند. بنابراین هنگام خرید زمین جهت ساخت، باید به این مورد توجه زیادی کرده و حتما در این رابطه تحقیقات لازم را به عمل آورد. طرح هادی حامی محیط زیست است و در جهت حفظ محیط زیست و جلوگیری از نابودی اراضی کشور تصویب شده است.
چگونه میتوان زمین در داخل بافت مسکونی را تشخیص داد؟
حال که با طرح هادی روستایی و اهمیت آن در زمان خرید زمین آشنا شدید، این سوال مطرح است که چگونه میتوان از شرایط زمین و بافت آن اطلاع پیدا کرد. تنها راهی که در حال حاضر برای استعلام زمین مورد نظر وجود دارد، مراجعه به بنیاد مسکن شهر یا دهیاری و شهرداریهای مربوطه است. با مراجعه به این مراکز و تهیه نقشه طرح هادی، میتوان به این پی برد که آیا زمین در داخل بافت مسکونی وجود دارد یا خیر. همچنین برای خرید زمین موقوفه، باید به اداره وقف و سپس شهرداری مراجعه کرده و در این مورد سوال کرد. البته برخی افراد به جای این کار، به گفته افراد محلی اکتفا میکنند و در این زمینه از اطرافیان پرسوجو میکنند. شاید این کار کمی در نحوه تشخیص بافت زمین کمککننده باشد؛ اما بهتر است حتما به شورای روستا یا دهیاری و در نهایت شهرداری مراجعه کرده و به یک جواب قطعی و کامل رسید.
نحوه دسترسی به نقشههای طرح هادی
طرح هادی روستایی برای اولین بار توسط بنیاد مسکن انقلاب اسلامی تصویب شد. هدف از تصویب این طرح، جلوگیری از هرج و مرج در ساخت و ساز، نظم بخشیدن به صنعت ویلاسازی و حفظ سیمای شهر بوده است. مصوبان طرح هادی بر این باور بودند که با اجرای آن از کوچ روستاییان به شهرها جلوگیری شده و مناطق روستایی منسجمتر میشوند. برای همین نقشههایی برای طرح هادی تهیه شد و در اختیار شهرداریها و دهیاریها قرار گرفت. نقشههای طرح هادی در دسترس عموم افراد هستند و هر فردی میتواند از طریق شهرداری یا دهیاری به آن دسترسی پیدا کند. با دسترسی به نقشه طرح هادی میتوان به کاربری زمین پی برده و تشخیص داد که آیا زمین از نوع مسکونی است یا از نوع تجاری و کشاورزی. همچنین با بررسی نقشه طرح هادی میتوان به قابلیت استفاده از زمین به خوبی پی برده و به این نتیجه رسید که زمین مورد نظر در چه زمینههایی قابل استفاده است. توجه داشته باشید طرح هادی همواره به روز میشود و طبق استانداردهای ملی و جهانی مورد بازنگری و تغییر قرار میگیرد.
نحوه خواندن نقشه طرح هادی و کسب اطلاعات از آن
زمانی که نقشه طرح هادی را دریافت نمایید، با یک نقشه رنگارنگ مواجه میشوید. معمولا در کنار نقشه طرح هادی، یک راهنما وجود دارد که با استفاده از آن میتوان به اطلاعات مورد نظر دست پیدا کرد. برای مثال در نقشه طرح هادی، مناطق مسکونی و بافت شهری یا روستایی با رنگ زرد مشخص میشوند. در واقع هر بخشی از نقشه که به رنگ زرد باشد، نشانگر بافت مسکونی زمین و قابلیت ساخت و ساز در آن است. حال بافت زرد مسکونی خود شامل چند قسمت است که در زیر به آن اشاره میکنیم:
- در صورتی که بافت مسکونی دارای تراکم کم باشد، به رنگ زرد روشن مشخص میشود.
- در صورتی که بافت مسکونی دارای تراکم متوسط باشد، به رنگ زرد تیره مشخص میشود.
- در صورتی که بافت مسکونی تراکم زیاد داشته باشد، به رنگ قهوهای روشن مشخص میشود.
- در صورتی که بافت مسکونی از نوع ویژه باشد، به رنگ قهوهای تیره نمایش داده میشود.
بنابراین با بررسی محدوده زمین میتوانید به نوع بافت مسکونی آن پی ببرید. اگر علاقمند به ساخت و ساز در مناطق کم تراکم و کم جمعیت باشید، میتوانید محدوده آن را به خوبی مشخص کرده و برای خرید زمین به سراغ آن بروید.
آیا طرح هادی روستایی قابل تغییر است؟
یکی دیگر از ابهامات و سوالات مرتبط با طرح هادی روستایی، تغییر پذیری یا غیر قابل تغییر بودن آن است. در این مورد باید بگوییم که طرح هادی روستایی غیر قابل تغییر نیست؛ یعنی دارندگان زمین در این طرح میتوانند درخواست تغییر کاربری زمین روستایی را داشته باشند. تغییر کاربری اراضی داخل طرح هادی، باید مورد موافقت سازمان امور اراضی کشور قرار بگیرد. بنابراین اگر از یک زمین در طرح هادی برخوردار هستید و خواستار تغییر کاربری برای آن هستید، باید به این سازمان مراجعه نمایید.
جمع بندی
برای تشخیص بافت مسکونی زمین، باید به سازمان بنیاد مسکن شهر یا دهیاری و شهرداری مراجعه کرد. در شهرداری یا دهیاری میتوان نقشه طرح هادی را تهیه کرده و بر اساس آن به بافت زمین مورد نظر پی برد. در صورتی که زمین در داخل بافت مسکونی قرار داشته باشد، با رنگ زرد بر روی نقشه مشخص میشود.
مهندس سهراب گلی چناری
۰۹۱۱۷۴۸۸۱۴۳