امروزه با رشد سریع ساختمان سازی در سطح کلان، شناخت مصالح و انتخاب مصالح متناسب با شرایط ساخت وساز، به یکی از مهم ترین موضوعات تبدیل شده است. به اقلام ساختمانی که از آن ها در ساخت و تولید سازه های مختلف استفاده می شود، مصالح ساختمانی می گویند. در احداث یک ساختمان یا سازه، از مصالح مختلفی استفاده می شود که هرکدام دارای ویژگی هایی هستند. در اختیار داشتن شناخت کافی از این مصالح برای ترسیم نقشه های ساختمانی و اجرای هرچه بهتر آن ها، امری ضروری است. به همین دلیل افراد شاغل در حوزه ساختمان سازی باید شناخت کافی از مواد و مصالح ساختمان سازی داشته باشند تا بتوانند سازه ای بهینه و مطابق با اصول استاندارد احداث کنند.
دسته بندی مصالح ساختمانی بر اساس جنس
مصالح مرکب: مصالح مرکب، مصالح مصنوعی یا طبیعی هستند که در ساخت و تولید آن ها از چندین ماده مختلف استفاده شده باشد. از این دسته می توان به انواع ملات، بتن و ایزوگام اشاره کرد.
مصالح ساده: مصالح ساده، مصالح مصنوعی یا طبیعی هستند که ترکیبی نبوده و از ماده یکسانی در تولیدشان استفاده شده باشد. مصالحی مانند شن، آجر، سیمان و بلوک در این دسته قرار می گیرند.
مصالح ساختمانی و ویژگی های آن ها
خاک رس
به طورکلی خاک ها در دودسته ی چسبنده و غیر چسبنده قرار می گیرند؛ خاک رس که یکی از پرکاربردترین مصالح ساختمانی است، در دسته خاک های چسبنده جای دارد. یکی از مهم ترین ویژگی های خاک رس، مناسب بودن آن برای کنترل دمای ساختمان می باشد. ازآنجایی که امروزه حفظ دمای داخل ساختمان در فصول تابستان و زمستان از اهمیت بالایی برخوردار است، استفاده از خاک رس می تواند تا حد زیادی در تثبیت هوای ساختمان مؤثر بوده و باعث صرفه جویی در مصرف انرژی شود.
خاک رس برای تولید مصالح متنوعی نظیر کاشی، سرامیک، ملات گچ وخاک، آجر، کاه گل و سفال کاربرد دارد. از دلایل اصلی پرکاربرد بودن این ماده در تولید مصالح می توان به مناسب بودن قیمت، سهولت استفاده و کندگیر بودن آن اشاره کرد.
سنگ
یکی از پرکاربردترین مصالح ساختمانی از زمان انسان های نخستین تا به امروز، سنگ می باشد. سنگ ها به طورکلی مواد جامد و سختی هستند که از پیوند یک یا چند کانی به وجود آمده اند و در سه دسته ی سنگ های رسوبی، سنگ های آذرین و سنگ های دگرگون جای می گیرند. یکی از اصلی ترین دلایل پرکاربرد بودن سنگ در ساختمان سازی، در دسترس بودن آن است.
آجر
یکی دیگر از پرکاربردترین مصالح ساختمانی، آجر است. آجرها یکی از قدیمی ترین انواع مصالح ساختمانی هستند که درگذشته آن ها را با پختن خشت در کوره تولید می کردند. امروزه با پیشرفت تکنولوژی، آجرهای متنوع با ویژگی های مختلف تولید می شود.آجرها بسیار متنوع و با ویژگی های مختلف تولید می شوند. از متداول ترین انواع آجر می توان آجر معمولی، آجر سفالی، آجر جوش، آجرنسوز و آجر سنگفرش را نام برد.
آهن
معمولاً از آلیاژهای آهن در ساختمان سازی استفاده می شود. شناخته شده ترین آلیاژهای آهن در کاربردهای ساختمانی فولاد، مس، چدن و آلومینیوم می باشد. مقاومت بالا و شکل پذیر بودن، دو مورد از بارزترین ویژگی های این دسته از مصالح ساختمانی می باشد. بزرگ ترین ایراد آهن، مقاومت پایین در برابر خوردگی و زنگ زدگی می باشد که به منظور برطرف کردن این ایراد، انواع روکش برای آن به کار گرفته می شود.
سیمان
یکی دیگر از پرمصرف ترین مصالح ساختمانی، سیمان است. سیمان از ترکیب مواد آهکی نظیر آلومینیوم اکسید و سیلیسیم ساخته می شود. این ماده به عنوان پودری نرم تولید می شود که ترکیب آن با سیمان، ماده ای مستحکم به نام بتن را به وجود می آورد؛ ماده ای که همه از نقش پررنگ آن در مقاوم سازی ساختمان ها آگاه هستند. استفاده از سیمان در ساخت قطعات پیش ساخته، پل ها، تونل ها و راه سازی متداول است.
با افزایش میزان ساخت وساز در کشور و همچنین تولید مصالح ساختمانی جدید و به روز، فعالان صنعت ساختمان سازی باید شناخت کافی از مصالح موجود داشته باشند تا مناسب ترین موارد را برای استفاده در پروژه هایشان انتخاب کنند.