🔶 چرخ دنده چیست؟
چرخ دنده معادل انگلیسی آن Gear، قطعه ای پرکاربرد جهت انتقال توان دورانی و گردشی از یک محور به محور دیگر می باشد که در اکثر ابزارهای مکانیکی کوچک و بزرگ (از ساعت مچی تا انواع گیربکس) کاربرد و وظایف مختلفی را ایفا می کند. چرخ دنده یکی از مهم ترین وسایل در ساخت انواع ماشین آلات است که باعث می شود موتور ها یا دیگر قطعات به طور مدوام و منظم به کار خود ادامه دهند. در واقع چرخ دنده وسیله ایست که برای انتقال توان دورانی از یک محور به محور دیگر که طی آن، مقدار گشتاور یا سرعت دورانی یا جهت چرخش یا راستای محوری می تواند تغییر کند.
🔶 انواع چرخ دنده ها
انواع چرخ دنده ها قطعاتی هستند که برای انتقال یا تغییر جهت نیرو بین دو محور به کار می روند . روی محیط چرخ دنده ، دندانه هایی با فاصله مساوی ایجاد شده است . این دندانه ها پس از درگیر شدن با دندانه های چرخ دنده مجاور ، نیرو را بین یکدیگر منتقل می کنند . چرخ دنده ها (Gears) را می توان به صورت های مختلف دسته بندی کرد .
براساس شکل ظاهری ، چرخدنده ها به انواع گستران (Involute)، سیکلوئیدی (Cycloidal) و تروکوئیدی (Trochoidal) تقسیم می شوند . از نظر موقعیت محور (Shaft)، می توان آن ها را در دسته های محور موازی ، محور متقاطع ، محور غیر موازی و محور غیر متقاطع قرار داد . قدمت چرخ دنده بسیار طولانی است. آن طور که در نوشته های ارشمیدس یافت شده است، استفاده از آن در یونان باستان به دوره پیش از میلاد مسیح بر می گردد .
رایج ترین انواع چرخ دنده در ادامه معرفی می شوند:
🔶 ساده 🔶 مارپیچ 🔶 مخروطی 🔶 حلزونی🔶 اساس طراحی و ساخت چرخ دنده ها
اصول طراحی چرخ دنده ها با توجه به نوع و قطعات مصرفی آنها متفاوت است اما به طور کلی چرخ دنده ها ماشین های ساده ای هستند که در عین ساده بودن بسیار پر کاربرد هستند. اساس طراحی و ساخت چرخ دنده ها، وظیفه و عملکرد آن در انواع قطعات، صنایع و... است. چرخ دنده ها معمولاً در موقعیت های بار زیاد استفاده می شوند زیرا دندانه های چرخ دنده کنترل دقیق تر و محتاطانه تری دارند و این موضوع باعث سهولت در حرکت شافت می شود. این مزیتی است که چرخ دنده ها نسبت به اکثر سیستم های قرقره دارند و کاربرد زیاد آن حتی در زندگی روزمره هم به چشم می خورد.
🔶 کاربرد چرخ دنده
1- تغییر سرعت گردش
2- تغییر گشتاور یا تغییر جهت نیرو
◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️◾️ تکنوصنعت، ساخت و فروش چرخ دنده و هزارخاری در تهران چرخدنده ها؛ کاربرد و کارکرد، روشهای ساخت و انواع
👤 آقای هاشمی
