تابلو برق صنعتی چیست؟
تابلوهای برق صنعتی به صورت محفظه هایی هستند که درون آن ها قطعات و تجهیزات کنترل برق نصب می شود. این محفظه در برابر عوامل محیطی از تجهیزات و قطعات خود محافظت کرده و مانع برق گرفتگی افراد نیز می شود. معمولا این تابلوها از جنس های مختلفی مثل فلز، پلی کربنات و کامپوزیت ساخته شده اند و تجهیزات داخلی آن ها بسته به کاربرد تابلو برق متفاوت هستند.
در داخل محفظه تابلوی برق صنعتی تجهیزات الکتریکی یا الکترونیکی مانند سوئیچها، دستگیره ها و نمایشگرها به صورت منظم در ردیف های عایق بندی شده قرار می گیرند؛ بنابراین اپراتور به آسانی می تواند آن ها را کنترل، تعمیر و تعویض نماید.
کاربردهای تابلو برق صنعتی
جلوگیری از شوک الکتریکی و برق گرفتگی افراد
محافظت از تجهیزات و قطعات داخلی خود در برابر عوامل جوی مانند باد، باران و برف
تقسیم مساوی برق بین تجهیزات و قطعات
تولید و توزیع و تبدیل انرژی برق بین تجهیزات مختلف
به دلیل داشتن فیوزها و قطعکنندههای مدار از نشتی جریان برق جلوگیری می کند.
تأمینکننده انرژیها الکتریکی
انواع تابلو برق صنعتی
تابلو های Metal Enclosed: این تابلوها دارای یک محفظه فلزی هستند که در داخل آن ها تمام تجهیزات الکتریکی شامل کليدها، ترانس هاي جريان و ولتاژ، لوازم اندازه گيري، شينه ها نصب می شود. تابلو های Metal Enclosed به دو دسته تابلوهاي Metal Clad و تابلوهای Compartment Type تقسیم می شوند.
تابلو های Metal Clad: در تابلو برق صنعتی Metal Clad محفظه های مختلف به صورت جداگانه وجود دارند تا هنگام ایجاد خطا در یک محفظه، سایر محفظه ها آسیب نبینند و دچار خطا نشوند.
تابلو های Compartment Type: این تابلوها نوعی دیگری از تابلو برق های Metal Enclose هستند که بر خلاف تابلو برق صنعتی Metal Clad محفظه ها در آن ها ب هم متصل هستند و از یکدیگر جدا نیستند.
تابلو برق کشویی (Withdrawable): تابلو برق صنعتی کشویی معمولا به منظور کنترل موتورها به کار می روند و از ایمنی بیشتر و سرویس راحت تر برخوردار هستند.
تابلو برق های رک (Rack): شکل محفظه تابلو برق رک به صورت قفسه بوده و محل نصب انواع محفظه های کنترل، مخابراتی، اندازه گیری و الکترونیکی روی این تابلو برق است.
تابلو برق Swing: این مدل تابلو برق صنعتی از نوع تابلو برق رک است و به دلیل داشتن درب شیشه ای متحرک قیمت بالایی دارد. در تابلو برق Swing پشت تجهیزات قابل مشاهده بوده و دسترسی به آن ها راحت است.
انواع تابلو برق از نظر محل نصب
در انواع تابلو برق صنعتی، تابلو برق فشار ضعیف و تابلو برق خانگی محل نصب از اهمیت بالایی برخوردار است و تاثیر زیادی روی نحوه ساخت تابلو برق دارد. از لحاظ محل نصب انواع تابلو برق صنعتی و خانگی به دو دسته داخلی و بیرونی تقسیم می شوند.
داخلی (Indoor): محل نصب نوع داخلی تابلو برق در محیط بسته شامل داخل سالن، سوله، کارگاه است.
فضای باز (Outdoor): تابلو برق های بیرونی یا فضای باز به صورتی طراحی و ساخته شده اند که می توان آن ها در محیط باز نصب کرد.
انواع تابلو برق بر اساس ولتاژ
تابلو برقHV یا فشار قوی: ولتاژ مصرفی بین ۳۶ هزار تا ۴۰ هزار ولت که نگهداری این گروه از تابلو بسیار حائز اهمیت بوده و برای نگهداری آن ها از گاز SF6 (به علت عدم واکنش پذیری) استفاده می شود.
تابلو برقMV یا فشار متوسط: ولتاژ مصرفی بین هزار تا ۳۶ هزار ولت که خود به انواع مختلفی از جمله تابلو برق صنعتی فشار متوسط زیر سطحی، متال اینکلودز، پد شده ، کشویی، عایق گاز، متال چلد و.. تقسیم می شود.
تابلو برق LV یا فشار ضعیف: ولتاژ مصرفی کمتر از ۱۰۰۰ ولت که بر اساس نوع ساختمان به دسته بندی های متفاوتی از جمله تبالو برق صنعتی رک، دیواری، میزی و ایستاده تقسیم می شود.
جنس تابلو برق صنعتی چیست؟
جنس بدنه تابلو برق از مواد مختلفی چون فلز، کامپوزیت، پلاستیک، پلی کربنات و فایبرگلاس ساخته می شود که بسته به ویژگی هایی که دارند می توانند کاربردهای متفاوتی داشته و در محیط های مختلفی نصب شوند.
جنس بدنه تابلو برق برق صنعتی فلزی: بدنه فلزی این تابلو برق ها با رنگ الکترواستاتیک رنگ آمیزی می شوند و در ساخت بعضی دیگر از آن ها از ورقه گالوانیزه به کار می رود. لاین تابلوها برای نصب در محیط های بیرونی که تابلو در معرض عوامل جوی قرار دارد مناسب هستند. عیب تابلوهای برق صنعتی فلزی این است که به دلیل رسانا بودن فلز احتمال برق گرفتگی زیاد است. همچنین در زمان آتش سوزی از امنیت کمی برخوردار بوده و برای مدت طولانی مثلا 10 سال نمی تواند در برابر روبت دوام آورد. فلز انعطاف پذیر بوده و می توان محفظه تابلو برق را در اندازه های مختلف ساخت.
جنس بدنه تابلو برق کامپوزیت: جنس تابلو برق کامپوزیتی از ترکیب الیاف شیشه و رزین ترموست ساخته شده و همچنین ایمنی، استحکام و دوام بالایی دارد. از جمله مزایای این بدنه می توان به ضد اشعه UV بودن، ضد زنگ زدگی و خوردگی، استحکام بالا، ضد حریق بودن، با طول عمر بالا و عایق الکتریسیته بودن اشاره کرد. این تابلو برق عمری بیش از 30 سال دارد و برای محیط های بیرونی مناسب است؛ بنابراین یک جایگزین عالی برای تابلو برق با بدنه فلزی است.
تابلو های برق با بدنه ای از پلی کربنات: این تابلو برق ها از ترکیب رزین های ترموپلاستیک و الیاف کربن ساخته می شوند و به دلیل شکنندگی در برابر اشعه خورشید برای نصب در محیط های بیرون مناسب نیستند. همچنین تابلو برق صنعتی پلی کربناتی مقاومت خوبی در برابر حریق و آتش سوزی ندارد.
مشخصات تابلو برق صنعتی
ابعاد تابلو: ابعاد تابلو برق صنعتی بستگی به مقدار و نوع تجهیزات برقی و ماشین آلات دارد که در داخل آن قرار دارند. اما با توجه به اینکه این تجهیزات باید به راحتی کنترل شوند، از طراحی بهینه و مناسب برای آنها حتی در فضای کوچک نیز باید استفاده کرد.
مواد ساخت: مواد استفاده شده در ساخت تابلو برق صنعتی باید مقاوم و باکیفیت باشند. استفاده از مواد باکیفیت در ساخت تابلو برق صنعتی، می تواند خطرات برقی را به حداقل برساند و همچنین باعث بهبود عملکرد دستگاه های صنعتی شود.
سیستم خنک کننده: تابلو برق صنعتی به دلیل تولید حرارت، نیاز به سیستم خنک کننده دارد. سیستم خنک کننده باید طوری باشد که در همه شرایط، حرارت تابلو برق صنعتی را کنترل کند و برای طولانی مدت به دستگاه های صنعتی خدمت کند.
پوشش: یکی از عوامل مهم در طراحی تابلو برق صنعتی، پوشش آن است. پوشش باید قابلیت مقاومت در برابر خطرات مختلفی مانند آب، خاک، گرد و غبار، اشعه ماوراء بنفش و تغییرات دمایی را داشته باشد.
قابلیت دسترسی: برای کنترل تجهیزات و سیمهای برقی درون تابلو، نیاز به دسترسی سریع و راحت دارند. بنابراین، در طراحی تابلو برق صنعتی باید به این نکته توجه شود که کارشناسان برای تعمیر و نگهداری بتوانند به راحتی وارد تابلو شوند و با مشکلات موجود در آن روبرو شوند.
بهره وری انرژی: در طراحی تابلو برق صنعتی باید به بهره وری انرژی نیز توجه شود. با استفاده از تجهیزات الکترونیکی اصولی و برقرسانی مناسب، میتوان بهرهوری بالایی در استفاده از انرژی الکتریکی را داشت.
با توجه به این مشخصات، می توان به این نتیجه رسید که طراحی تابلو برق صنعتی باید به صورت شخصیسازی و با توجه به نیازهای هر شرکت و صنعتی خاص بوده و هر تابلو برق صنعتی می بایستی به طور دقیق و بر اساس استانداردهای مشخص شده در حوزه برق صنعتی ساخته شود. با توجه به این نکات، احتمال حوادث و مشکلات ناشی از خطرات برقی در دستگاه های صنعتی به حداقل ممکن میرسد و بهرهوری و عملکرد بهتر این دستگاهها تضمین می شود.
