میلگرد آلیاژی که از فولاد آلیاژی ساخته می شود، یکی از مهم ترین تولیدات صنعت فولاد است و در ساخت ساختمان و محصولات صنعتی کاربرد بسیاری دارد. میلگرد آلیاژی با روش های مختلفی تولید می شود و در نتیجه با مدل های متفاوتی در بازار موجود است. همچنین مشخصات فنی و ویژگی های میلگردهای آلیاژی با توجه به عناصر تشکیل دهنده آن ها متفاوت است. اما به طور کلی، میلگردهای آلیاژی، ترکیبی از آهن و کربن و دیگر عناصر مانند روی، نیکل، وانادیم، مولیبدن، منگنز و سیلسیوم با درصدهای مختلف هستند.
استانداردهای تولیدی میلگرد آلیاژی
برای تولید میلگرد، استانداردهای مختلفی در سطح جهان وجود دارد که مهم ترین آن ها عبارتند از استانداردهای AISI، SAE، ASTM ،DIN ، BS، JIS، Gost که هر کدام در کشورهای خاصی مورد استفاده قرار میگیرند.
برای نمونه می توان گفت استاندارد JIS مربوط به کشور ژاپن است. در ایران نیز معمولا از استاندارد روسی Gost و استاندارد ملی ایران استفاده می شود.
انواع میلگرد آلیاژی کدامند؟
۱- انواع میلگرد آلیاژی بر اساس درصد کربن
میلگردهای آلیاژی با توجه به میزان کربنی که در ترکیب آن ها استفاده میشود به ۲ دسته کم آلیاژ و پر آلیاژ تقسیم بندی می شوند. این دسته بندی به دلیل ساخت میلگرد از فولاد کم آلیاژ و فولاد با آلیاژ بالا می باشد. جالب است بدانید تفاوت میان فولاد کم آلیاژ و پرآلیاژ، قراردادی است؛ به طوری که برخی منابع، تفاوت این دو فولاد را ۴% می دانند و بعضی دیگر آن را ۸% دانسته اند (به این معنی که فولاد کم آلیاژ تا ۸% آلیاژ دارد و فولادهای پر آلیاژ بیش از ۸ درصد آلیاژ دارند). اما باید بدانید در حالت کلی، منظور از میلگرد آلیاژی، میلگرد کم آلیاژ است.
۲- انواع میلگرد آلیاژی بر اساس عناصر تشکیل دهنده (نوع آلیاژ)
این دستهبندی به درصد آلیاژ میلگرد بستگی دارد. با توجه به نوع آلیاژی که در تولید میلگرد فولاد های آلیاژی استفاده شده، میتوان آن ها را به دستههای زیر تقسیم کرد :
- فولاد آلیاژی وانادیوم دار
- فولاد آلیاژی تنگستن دار
- فولاد آلیاژی کروم دار
- فولاد آلیاژی نیکل دار
- فولاد آلیاژی منگنز دار
- فولاد آلیاژی مولیبدن دار
- فولاد آلیاژی کبالت دار
۳- انواع میلگرد آلیاژی بر اساس نام گذاری
میلگردها را بر اساس نامی که دارند می توان به میلگردM040 ، ۷۰CR2 ، CK45 و CK15 دسته بندی کرد که هرکدام ویژگیهای زیر را دارند:
✨ میلگرد آلیاژی CK45: یکی از رایج ترین میلگردهای کربن متوسط در صنعت ساختوساز است که با نام میلگرد سیکا ۴۵ نیز معرفی می شود. (حدود ۰.۴۵ درصد کربن در این فولاد استفاده شده است) از خصوصیات آن می توان به مقاومت بالا در برابر ضربه، اصطکاک و بهطور کلی استحکام زیاد اشاره کرد.
✨ میلگرد آلیاژی M040 : یکی دیگر از آلیاژهای فولاد که با نام فولاد ۱.۷۲۲۵ نیز شناخته میشود، آلیاژ M040 است. میلگرد ساخته شده از آن نیز میلگرد آلیاژی M040 نام دارد. این میلگرد آلیاژی از ترکیب فولاد با نیکل و کروم ساخته شده است. ترکیب این دو عنصر، مقاومت میلگرد در برابر سایش را چندین برابر افزایش می دهد. توجه داشته باشید که این میلگردها برای جوشکاری مناسب نیستند.
از تفاوت های میلگرد آلیاژی M040 با میلگرد سیکا ۴۵ می توان به شکل پذیری و چکش خواری بیشتر و قیمت بالاتر اشاره کرد.
✨ میلگرد آلیاژی ۷۰CR2 : از ویژگی های این میلگرد آلیاژی می توان به مقاومت در برابر خوردگی، قابلیت ماشین کاری بالا و ثبات ابعادی آن به دلیل خاصیت عدم جذب رطوبت اشاره کرد. این نوع میلگرد آلیاژی، کاربرد بسیاری در صنعت دارد. از آن برای ساخت مواردی مانند بلبرینگ، پیچ و مهره، بوش، چرخ دنده، سنبه و همچنین چوب ماهیگیری و چاقو نیز استفاده می شود.
✨ میلگرد آلیاژی CK15 : در ترکیبات این نوع میلگرد، کربن زیادی دیده میشود. از این رو باید گفت استحکام و سختیپذیری آن متوسط است. در مقابل، مقاومت زیادی در برابر سایش دارد.
کاربرد میلگرد آلیاژی
از میلگردهای آلیاژی در صنایع مختلف استفاده میشود و این موضوع، کاملا به ترکیبات و روش تولید آن ها بستگی دارد. برای مثال باید گفت میلگرد آلیاژی CK45 و CK15 را می توان در صنعت ساختوساز مورد استفاده قرار داد. همچنین برای مخازن ذخیرهسازی، خطوط انتقال مایع فشار بالا و گاز نیز کاربرد دارند. در مقابل، میلگرد M040 در ساخت غلتک های صنایع فولاد و میله های اتصال مورد استفاده قرار میگیرد.