روش‌های ساخت صنایع دستی چوبی ایرانی

1- منبت کاری

منبت نوعی از صنایع دستی چوبی است که نقوش به صورت برجسته روی سطح کار ایجاد می‌شوند. منبت کاری به معنای ایجاد طرح ها و نقش های مختلف در چوب به کمک ابزاری ساده است. این نقوش و طرح ها با تورفتگی ها و برجستگی هایی همراه است که هنر منبت کاری را از سایر هنرها متمایز می کند. در بین شهرهای ایران، منبت اصفهان به دلیل تردد گردشگران خارجی و بناهای مربوط به گذشته، بیش از سایر نقاط کشور در دنیا شهرت دارد.

منبت کاری یا با استفاده از دستگاه cnc یا با روش دستی انجام می‌شود. اغلب منبت کاری با دستگاه مزیت هایی نسبت به روش سنتی دارد مانند سرعت عمل بیشتر و صرفه جویی در وقت است. از سوی دیگر، دقت بالای دستگاه که می‌تواند جزئیات کوچک و ریزکاری‌های نقش‌ها را انجام بدهد.

2- معرق کاری

عرق نوعی از صنایع دستی چوبی است که در آن قطعات کوچک چوب، فلز، پارچه به شکل های مختلف به زیبایی در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. معرق کاری هنر چیدمان چوب‌های رنگی ریز در کنار یکدیگر است، اما این قطعات کوچک به تنهایی نمی توانند استحکام لازم را داشته باشند، بلکه باید روی سطحی قرار گیرند، سطحی که معرق کاری روی آن ایجاد می شود پس زمینه نامیده می شود. پس از انتخاب نقش و طرح و جداسازی اجزای آن نقشه را بر روی تخته سه لا انتقال می‌دهند سپس قطعاتی که از جنس چوب و فلزات می تواند باشد با اره بریده و بر روی تخنته سه لا انقال می‌دهند. معرق چوب گاهی علاوه بر قطعات چوب از فلزات نیز استفاده می شود، فلزات در کارگاه معرق بیشتر به صورت صفحات با ضخامت 1 تا 3 میلی متر و معمولاً فلزاتی مانند مس، آلومینیوم و گاهی نقره استفاده می شود.

3- خاتم کاری

کی از هنر های اصیل و زیبای قدیمی و یکی از صنایع دستی با چوب است که پیشینه ای طولانی دارد و به گونه ای جز هنر های ترکیبی در صنایع دستی به حساب می آید، صنایع دستی ترکیبی، صنایعی هستند که در ساخت آن از چندین ماده اصلی استفاده می کنند، به عنوان مثال در هنر فیروزه کوبی از مس و فیروزه استفاده می شود اما در منبت کاری فقط از چوب استفاده می شود، حال خاتم کاری نیز اینگونه است از چند ماده اصلی برای تهیه و تولید آن استفاده می شود. خاتم کاری بر روی مس یا چوب انجام می‌شود. در اصفهان خاتم کاری به عنوان یک هنر اصیل شناخته می‌شود. خاتم هنر تزیین سطح اجسام با مثلث‌های کوچک است که طرح‌های گوناگون آن‌ها به شکل اشکال هندسی منظمی که با ردیف کردن مثلث کوچک در کنار هم ایجاد می‌شوند.

4- خراطی

خراطی یکی از صنایع دستی ایران است که بیشتر در مناطقی که در آن چوب یافت میشود انجام می‌گردد. هنر خراطی از تراش و شکل بخشیدن به چوب در اثر حرکت دورانی است. چوب‌هایی که برای خراطی استفاده می‌شوند دارای بافت و تراکم یکنواختی هستند.

5- نازک کاری

نازک کاری و ریزه کاری چوب یکی از انواع قدیمی صنایع دستی است. شیوه کار در این صنعت بدین صورت است که قطعات چوب را به اشکال دلخواه برش زده و بر روی قطعه اصلی چوبی مورد نظر می چسبانند. نازک کاری چوب، روشی از ساخت آثار چوبی می باشد و ساخت آثار چوبی را می توان ساخت وسایل کاربردی و خوش نقش و رنگ دانست.