داربست فلزی و کفراژ هر دو سازههای موقتی هستند که در زمان ساخت سازههای مختلف مانند ساختمان و پل استفاده میشوند. در هنگام نصب هر دو، باید نکات ایمنی و استانداردها رعایت گردد و عملیات اجرای آنها با دقت انجام شود. در این بخش از مقاله تفاوت کفراژ و داربست مورد بررسی قرارگرفته است.
به طور کلی داربست نوعی سازه موقتی است که برای دسترسی به نقاطی از ساختمان در ارتفاع تقریباً بیش از 1.5 متر استفاده میشود. این سازه موقت، بسیار نزدیک به دیوارهای ساختمان قرار میگیرد. داربست باید به اندازه کافی قوی باشد تا بتواند کارگران و سایر موادی را که روی آن قرار میگیرند، نگه دارد.
اما کفراژ نوعی سازه موقتی است که به عنوان قالب برای اجزاء مختلف ساختمان مانند ستون، تیر، دال، پله و غیره استفاده میگردد. در کفراژ بتن ریزی میشود و پس از سخت شدن و پخت بتن، باز میگردد. بنابراین اصلیترین تفاوت کفراژ و داربست از نظر ساختار است.
تفاوت کفراژ و داربست از نظر زمان باز کردن
هنگامی که هدف داربست محقق شد، داربست جمع میشود. اما کفراژ را میتوان به عنوان قالبگیری یا پوشش موقت استفاده کرد که گاهی اوقات به صورت دائمی نیز از آن استفاده میشود. به عبارت دیگر به محض اتمام کار، میتوان کفراژ را حذف کرد.
تفاوت کفراژ و داربست از نظر زمان باز کردن بسیار قابل ملاحظه است. به عنوان مثال کفراژ را میتوان بسته به نوع قالب، بعد از 36 ساعت یا 6 روز یا 28 روز برداشت. اگر کفراژ خیلی زود برداشته شود، ممکن است بتن فرو بریزد. بنابراین چند روز زمان لازم است تا بتن داخل قالب، گیر کند.
تفاوت کفراژ و داربست از نظر عملکرد
از کفراژ اغلب در کارهای ساختمانی پیچیده و در طیف وسیعی از کارهای ساختمانی که مصالح اصلی آن بتن است، استفاده میشود. بهعنوان مثال، از آن برای ایجاد شکل متمایز برای ستونها در پلها و ساخت ستونهای بتنی، تیرها، دالها و غیره استفاده میگردد. در واقع، بتن ریزی ستونها انجام میشود و بتن با استفاده از قالب، شکل میگیرد.
بنابراین مهمترین تفاوت کفراژ و داربست این است که کفراژ بخشی از ساختمان در نظر گرفته میشود، اما داربست به جای اینکه به عنوان بخشی از ساختمان باشد به طور معمول در اطراف ساختمان یا سازه برای انجام کارهای مختلفی مانند نقاشی، سفیدکاری، گچ بری و غیره در ارتفاعات بالا که کارگران به آنها دسترسی ندارند، نصب میشود.
تفاوت کفراژ و داربست از نظر استحکام
دیگر تفاوت کفراژ و داربست از نظر استحکام است. کفراژ باید محکم و بادوام باشد که در هنگام بتنریزی حرکت نکند. همچنین کفراژ باید بدون سوراخ باشد که در هنگام بتنریزی، مخلوط آب و سیمان از آن نشت نکند. اما داربست به گونهای طراحی شده است که سبکتر و متحرکتر و در عین حال محکم و قوی باشد. داربست به گونهای طراحی شده است که مستحکم باشد اما فقط مقدار محدودی بار زنده را برای مدت کوتاهی تحمل میکند.
تفاوت کفراژ و داربست از نظر متریال
تفاوت کفراژ و داربست از نظر متریال نیز قابل توجه است. اکثر داربستها از فولاد یا آلومینیوم همراه با سکوهای چوبی ساخته میشوند. البته در برخی از نقاط جهان از بامبو نیز اغلب به عنوان گزینهای ارزان و سازگار با محیط زیست استفاده میگردد. اما کفراژ را میتوان از چوب، تخته سه لا، فولاد، فولاد و چوب به صورت ترکیبی، بتن مسلح و بتن ساده ساخت.
تفاوت کفراژ و داربست از نظر اندازه و شکل
دیگر تفاوت کفراژ و داربست در اندازه و شکل آنهاست. به عنوان مثال برای ایجاد یک ستون یا یک دال افقی در یک زمان کفراژ به صورت تکههای کوچک اجرا میشود. اما داربست دارای اجزاء بزرگتری است که برای ساختن سکوهای بزرگتر استفاده میشود تا به کارگران اجازه انجام کارهایشان را دهد.