کفراژ چیست؟
کفراژ نوعی قالب بندی سازهای موقت است که در هنگام ریختن بتن به عنوان قالب استفاده میشود. این قالب بندی، یک آرایش عمودی یا افقی است که بتن را تا زمانی که محکم شود و شکل موردنظر را به خود بگیرد در موقعیت خود نگه میدارد. کفراژها برای سازههایی مانند ستونها، دیوارها و دالهای بتنی ارائه میشود.
آنها میتوانند از چوب، تخته سه لا، فولاد، ترکیب چوب و فولاد، بتن مسلح و بتن ساده ساخته شوند. کفراژبندی در ساخت و ساز به هزینه زیادی احتیاج دارد و مرحلهای زمان بر است. علاوه بر این، هزینههای آن در پروژه ساخت یک سازه عظیم مانند سد، مخزن و پل بیشتر میشود.
کفراژ با کیفیت چه ویژگیهایی دارد؟
- به اندازه کافی قوی باشد تا در برابر بارهای مختلف مانند بار مرده بتن و بار زنده در حین و پس از ریختهگری بتن مقاومت کند
- ضد نشت و ضد آب باشد
- به اندازه کافی سفت باشد تا از انحراف آن جلوگیری شود
- تا حد امکان سبک باشد
- مواد مورد استفاده برای ساخت آن باید در برابر تاب خوردگی، حجیم شدن و آب و هوا مقاوم باشند
- مواد مورد استفاده برای ساخت آن باید به راحتی در دسترس، ارزان و قابل استفاده مجدد باشند.
معرفی انواع کفراژ
انواع کفراژ بر اساس جنس متریال به کار گرفته در ساخت آن طبقه بندی شده و دارای مدلهای متنوعی دارند. انواع آن شامل کفراژ چوبی، کفراژ فلزی، کفراژ پلاستیکی، کفراژ فایبرگلاس و پلیمری، کفراژهای لغزنده یا متحرک و کفراژ ماندگار است. در این بخش از مقاله توضیحاتی در مورد هر یک از آنها ارائه شده است.
کفراژبندی با استفاده از قالب چوبی
در این نوع کفراژ از چوب نئوپان و تختههای سه لایه برای ساخت قالب به کار گرفته شده است. قالبهای ساخته شده در این مدل بسیار ساده هستند و کار کردن با آنها بسیار آسان است. همچنین امکان تغییر اندازه قالبهای چوبی وجود دارد، زیرا با میخ و پیچ به هم متصل شدهاند. این نوع کفراژ در برابر حرارت نسبتاً مقاوم است و دارای وزن کم است.
از ایرادات این نوع کفراژ، زمانبر بودن آن در پروژههای بزرگ است. همچنین این مدل به دلیل استفاده زیاد از چوب، دوستدار طبیعت نیست و میتواند آسیب زیادی به محیط زیست وارد کند. از طرف دیگر، هنگام ساخت این قالبها باید اندازه و شکل تختههای چوب توجه شود. زیرا ممکن است درزهای قالب به خوبی با هم جفت نشوند و هنگام بتنریزی مواد از آن به بیرون نشت کند.
قالب چوبی کفراژ
کفراژبندی با استفاده از قالب فلزی
یکی از پرکاربردترین انواع کفراژ مدلهای با استفاده از قالب فلزی هستند. این مدلها برخلاف قالب چوبی سرعت اجرای پروژه را تا حدودی افزایش میدهند. همچنین قالبهای فلزی را میتوان به راحتی جا به جا کرد. استفاده از آنها بسیار راحت است و سطح صافی را برای قالببندی فراهم میکنند. اگرچه قالبهای فلزی از مقاومت و استحکام بالا برخوردار هستند و برای چندین مرتبه میتوان از آنها استفاده کرد، اما سنگین هستند و هزینه بالایی دارند.
کفراژ بندی با استفاده از قالب پلاستیکی
قالبهای پلاستیکی معمولاً برای ساختمانهای ساده و کوچک استفاده میشوند. این مدل کفراژ بسیار سبک و ارزان است و اگر با دقت جابجا شود میتوان از آن برای پروژه دیگر نیز استفاده کرد.
کفراژبندی با استفاده از قالب فایبرگلاس و پلیمری
قالبهای فایبرگلاس معمولاً در بتن ریزی سقف به کار گرفته میشوند. دلیل به کارگیری این گونه قالبها، سبک سازی سقف و پیهای گسترده بتنی است. مشخصه کفراژ فایبرگلاس داشتن ضریب امنیتی بالا است و همچنین استفاده از آنها، باعث کاهش وزن سازه میشود. به علاوه، این مدل در زمان کوتاهی اجرا میگردد و میزان نفوذپذیری را در ساختمان به حداقل میرساند.
کفراژبندی با استفاده از قالب لغزنده یا متحرک
عموماً کفراژ لغزنده به صورت هیدرولیک است و زمانی که بتن ریزی یکنواخت موردنیاز باشد، از آن استفاده میگردد. این مدل قالبها هم به صورت افقی و هم به صورت عمودی ساخته میشوند. مدلهای افقی برای ساخت تونل، کانال آب و کانالهای زهکشی استفاده میگردد. مدلهای عمودی برای ساخت سیلوها و انبارهای بزرگ، برجهای مخابراتی و تأسیسات ذخیره سازی مواد به کار گرفته میشوند.
کفراژبندی با استفاده از قالب ماندگار
این مدل، از نوع کفراژ ثابت است، بنابراین، برخلاف سازههای موقت، باید از دوام بالایی برخوردار باشد. کفراژبندی با استفاده از قالب ماندگار به عنوان بخشی از مصالح ساختمان در نظر گرفته میشود. بنابراین عدم جابجایی آن و عدم ایجاد هرگونه تغییر در آن در مراحل ساخت و ساز، بسیار حائز اهمیت می باشد.
کفراژ داربستی
کفراژ داربستی نوعی دیگری از قالب بندی است که بیش تر از چهار پایه دارد. استفاده از این مدل باعث افزایش سطح ایمنی اجرای عملیات میشود. همچنین این مدل برای کارهایی که روی سقف انجام میگردد، مناسب است و باعث پایداری نما میشود.
