انواع مخزن استیل از جمله پرکاربردترین و پراستفادهترین متریالها در صنایع غذایی، شیمیایی و بهداشتی هستند که به عنوان محفظه و تانکر مایعات مورد استفاده قرار میگیرند. در واقع به هر مخزنی که از آلیاژهای فولاد ساخته شده باشد، مخزن استیل گفته میشود. استنلس استیل یکی از بهترین و مقاومترینها آلیاژهای فولاد در مقابل خوردگی، فشار، ضربه و حتی حرارت است. به همین دلیل میتواند گستره عظیمی از مواد را در خود نگه دارد و در شرایط مختلف آبوهوایی و رطوبت بیشتر مورد استفاده قرار گیرد. در این مقاله سعی شده اطلاعاتی درباره انواع مخزن استیل و موارد کاربردی آن داده شود.
آشنایی با انواع مخزن استیل
مخازن استیل کاربردهای بسیار زیادی دارند و میتوان گفت محدودیت خاصی در استفاده و کاربردهای انواع مخزن استیل وجود ندارد. میتوان از آن برای صنایع غذایی، لبنی، داروسازی، پتروشیمی، نفت و گاز، عرقیات گیاهی، صنایع شیمیایی و متریالهای جابهجایی فرآوردهها استفاده کرد. به علت کاربردهای بسیار زیاد این مخازن، دستهبندیهای متفاوتی نیز برای آنها ارائه شده است که چهار دسته اصلی آن عبارتاند از:
دستهبندی مخازن بر اساس شکل ظاهری
دستهبندی مخزن استیل بر اساس جنس ورق
دستهبندی مخازن استیل بر اساس جداره
انواع مخزن استیل بر اساس شکل ظاهری
انواع مخزن استیل در اشکال مختلف موجود هستند. شما میتوانید آنها را بهصورت کروی، مخروطی، استوانهای، مخروطی و ته قیفی، مکعبی و یا تانکرهای حمل مایعات بسته به نوع نیازتان خریداری کنید. در بین شکلهای مخزن استیل، مخزنهای استوانه ای بیشترین کاربرد را دارند و به صورت افقی و عمودی مورد استفاده قرار میگیرند. این مخزنها با طراحی خاص میتوانند به عنوان تانکر حمل مایعات نیز استفاده شوند.
مخزنهای استیل مکعبی معمولا برای مکانهای خاص که فضا کم است و کاربریهای خاصی مورد نظر است به کار برده میشوند و به صورت سفارشی ساخته میشوند. مخزنهای کروی پیچیده ترین نوع مخزنهای استیل هستند که توانایی تحمل فشارهای بالایی را دارند به همین دلیل کاربری خاص خود را دارند.
انواع مخزن استیل بر اساس جداره
باتوجهبه نوع استفاده میتوان مخزن استیل را در مدلهای مختلف و با ابعاد و حجمهای وسیع تهیه کرد. مخازن استیل معمولاً بسته به نیاز مشتری سفارشیسازی نیز میشوند و در مدلهای تک، دو و سه جداره عرضه میشوند که هر چه تعداد جدارهها بیشتر میشود، قیمت آنها نیز افزایش خواهد یافت.
مخزن استیل تک جداره
این نوع مخزن پرمصرفترین نوع مخزن استیل است که هم به صورت افقی و هم به صورت عمودی در صنایع مختلف مورد استفاده قرار میگیرد. به طور معمول مخزن تک جداره برای محافظت از مواد غذایی، دارویی و مواد شیمیایی که PH آنها به صورت خنثی است مورد استفاده قرار میگیرد. معمولا برای ساخت مخازن تک جداره از ورقهای استیل 304 و 316 استفاده میشود. اما بر مبنای نیاز مشتری امکان تولید آنها از سایر آلیاژهای فولادی نیز وجود دارد. مخزنهای تک جداره بیشتر شکلی استوانه ای دارند و در ظرفیتها 500 لیتر تا 150 هزار لیتر تولید میشوند.
مخزن استیل دو جداره
زمانهایی که نیاز است مخزن استیل قابلیت حفظ گرما یا سرما یا قابلیتهای خاصی را داشته باشد از مخزنهای دوجداره یا 3 جداره استفاده میشود. در واقع لایه دوم تاثیری در میزان فشار و یا مقاومتی که مخزن استیل می تواند تحمل کند، ندارد و بیشتر حالت روکش دارد. به همین علت در طراحی مخزن استیل معمولا ضخامت جداره دوم 1.5 میلیمتر در نظر گرفته میشود. اما ضخامت لایه داخلی که وظیفه اصلی را برعهده دارد، بر اساس میزان فشار و وزن سیال و… طراحی میشود و معمولا بیش از 2 میلیمتر است. ممکن است در بین دو جداره از پشم شیشه، پشم سنگ و سایر عایقهای حرارتی استفاده شود.
بهطورکلی نباید در هنگام استفاده از مخزن استیل دوجداره بهصورت مداوم دمای آنها تغییر کند. شکل ظاهری این مخازن معمولاً در اثر استفاده مداوم ممکن است به دلیل تغییرات جوی و اتمسفری دچار جمعشدگی شود. تا زمانی که این تغییر شکل فقط در لایه بیرونی است، تاثیر بر عملکرد مخزن استیل نخواهد داشت. بدنه مخزن استیل دوجداره از هر دو ورق استیل 304 یا 316 یا سایر آلیاژها به صورت ترکیبی یا تکی قابل تولید است. مخزن استیل دوجداره بیشتر به عنوان مخزن استیل صنعتی شناخته میشود و در ظرفیتهای 500 تا 150 هزار لیتری به کار برده میشود.
مخزن استیل سه جداره یا پروسس تانک استیل
این مدل نیز یکی از پیچیدهترین، حرفهایترین و بهترین گزینهها برای حمل مواد است. معمولاً از سهلایه با آلیاژهای همسان یا غیر همسان ساخته شدهاند. این آلیاژها از مدلهای 304 و 316 هستند که از پرکاربردترین استیلها در دنیا بهحساب میآیند. ظرفیت این مخازن حتی به 500 لیتر نیز میرسد. ضمن این که بسته به نیاز کارفرما میتوان مدلهای 10 هزار لیتری نیز خریداری کرد. به مخزن استیل سه جداره، پروسس تانک نیز میگویند زیرا برای نگهداری و ذخیره محصولات بهصورت طولانیمدت، فرآوری مخلوطسازی و همینطور تغییر دما و تبادل حرارتی نیز استفاده میشود.
عمدهترین استفاده از این محصول در صنایع لبنی است. در این صنایع انواع مخزن استیل سه جداره برای نگهداری کره و خامه مورد بهرهبرداری قرار میگیرد و همینطور به جهت تولید کره یا خامه از شیر خام، بلورسازی و خامهزنی بر این پایه استفاده میشود. این مخزنها همینطور امکان نصب لوازم دیگر، ابزارها و همینطور اکسسوریهای جانبی را نیز دارا هستند. میتوانید گیج فشارسنج، دماسنج، همزن، حجمسنج و حتی درب منحول نیز روی آنها قرارداد. ضمن این که تجهیزات مدرنی نظیر PH متر، ژاکتهای تخممرغی و سیستم دیجیتال انتقال گرما نیز معمولاً برای آنها استفاده میشود.
انواع مخزن استیل بر اساس جنس ورق
مخازن استیل، مخازنی هستند که از آلیاژهای مختلف فولاد تولید میشوند. یکی از مهم ترین آلیاژهایی که در ساخت این نوع مخازن به کار میرود، آلیاژ استنلس استیل است. اصلیترین و مهمترین ماده در ساخت این آلیاژ کروم و نیکل است، در ترکیب این آلیاژ کروم 18 تا 20، نیکل 8 تا 10، سیلیسیوم یک درصد، سولفور کمتر از 0.03 درصد، فسفر 0.045، منگنز 2 و کربن 0.08 درصد استفاده میشود. این مقدار کروم باعث ایجاد لایه ای محافظ بر روی فولاد میشود و از خوردگی بخشهای زیرین آن جلوگیری میکند. آلیاژ استنلس استیل در گریدهای مختلفی تولید میشود که ورقهای تولید شده در گریدهای 304 و 316 آن بیشترین کاربرد را در تولید مخازن استیل دارند.
مخزن استیل 304
انواع مخزن استیل 304 بهعنوان مخزن ضد زنگ در بازار موجود هستند که دارای 18 درصد کروم، 8 درصد نیکل و حداکثر 0.08 کربن هستند. گرید فولادی 304 معمولاً بهعنوان فلز کمکربن استفاده میشوند. ضمن که شما نمیتوانید در مرحله طراحی آن را با گرمکردن سخت کنید. از آنجایی که ورق فولادی 304 مقاومت فوقالعاده بالایی در مقابل خوردگی دارند، بههیچعنوان در شرایط معمول اکسید نمیشوند و ضمن این که در مقابل اسیدهای میانی نیز مقاومت دارند. یعنی اگر قصد جابهجایی مواد شیمیایی را با آن دارید معمولاً در بیشتر شرایط میتواند انتخاب فوقالعادهای باشد. ضمن این که نیکل موجود در این آلیاژ باعث میشود که خواص متالوژی آن چند برابر شود.
بهطورکلی از این مخزنهای استیل در ساخت انواع محصولات تانکر سازی، متریالهای نگهداری مواد شیمیایی و یا عامل مواد، تولید مواد غذایی، کارخانه تولید روغن نبات و چلیکها استفاده میشود. ممکن است برای شما هم پیشآمده باشد که تانکرهای حامل سوخت را ببینید و این سوال مطرح میشود که چگونه در مقابل تغییرات دمایی و یا شیمیایی مقاومت دارند. در این متریالها از کربن و نیکل استفاده شده است.
مخزن ضد اسید یا مخزنهای استیل 316
پرکاربردترین گرید برای تولید مخزنهای ضد اسید، ورقهای فولادی گرید 316 هستند. این ورقها با داشتن مقادیر بالای مولیبدن در ترکیب آلیاژ خود، مقاومت بسیار بالایی در برابر خوردگی بخصوص خوردگیهای سطحی دارند. به همین دلیل برای کاربریهای مرتبط با اسیدهای قوی و دماهای بالا که نیاز به مقاومت بالایی دارند، مورد استفاده قرار میگیرند.
این مدل در صنایع مختلف داروسازی، صنایع مواد غذایی، صنایع نظامی، شیمیایی و… استفاده میشود. البته به غیر از ورق استیل 316 متریالهای دیگری مانند پلی اتیلنی و پلی پروپیلن را نیز میتوان برای ساخت مخزن ضد اسید به کار برد. اما مخازن ضداسید استیل قابلیت نصب تجهیزات جانبی مانند همزن یا میکسر، کویل جهت سرمایش یا گرمایش و… را دارند. درحالیکه در مخازن ضداسید ساختهشده از سایر متریالها چنین امکانی وجود ندارد.
