تیرچه خرپایی قطعه پیش ساخته ای است، متشکل از بتن و شبکه پیش ساخته خرپایی فولادی که پس از اجرای کامل سقف، تیرهای فرعی T شکل ایجاد می کند. تیرچه ها در سه مرحله تحت بارگذاری قرار می گیرند.
در مرحله اول بار ناشی از حمل و نقل را تحمل می کند. در مرحله دوم بار ناشی از اجزاء بتن ریزی سقف، که وزن مرده سقف (وزن تیرچه بلوک و بتن درجا و بارهای در حین اجراء در حد فاصل تکیه گاه های اصلی به تیرچه است را تحمل می کنند، و در مرحله سوم تحمل بار برآیند حاصل از بارهای مرده و زنده پس از عمل آوری بتن پوششی و کسب مقاومت کافی می باشد، که در اینجا نیز به عنوان عضو خمشی سقف عمل می کند.
این تیرچه ها را می توان در کارگاه تولید کرد یا به صورت پیش ساخته استفاده کرد یا به طور صنعتی در کارخانه تولید کرد. تیرچه های خرپایی از یک پاشنه بتنی و یک خرپای فولادی تشکیل شده اند که قسمت خرپای تیرچه از میلگردهایی به صورت کششی زیرین، بالایی و عرضی (به صورت زیگزاگ) می باشند. خرپا در واقع یک سازه مثلثی شکل است که به دلیل شکل و فرمی که دارد، می تواند فشار و کشش زیادی را تحمل کند. استفاده از این خرپاها به ایستادگی ساختمان تیرچه کمک می کند.
شماره و نمره میلگردهای کششی زیرین حداقل ۸ و حداکثر ۱۶ است و نمره میلگردهای عرضی که به صورت زیگزاگ هستند ۵.۶ یا ۸ است که توسط جوشکاری به هم متصل می شوند. معمولاً در تیرچه خرپایی، قسمت پاشنه موقتی است و پس از بتن ریزی از قالب جدا می شود. به همین علت است که جزو تیرچه های بدون قالب ماندگار قرار می گیرد.
ویژگی های ظاهری تیرچه خرپایی
🔸قسمت نشیمنگاه بلوک ها باید حداقل 15 میلی متر بوده و به صورت سالم و صاف باشد. به این قسمت بخش بتنی نیز گفته می شود.
🔸سر میلگرد تقویتی باید از قسمت سطحی بتن پاشنه دیده شود.
🔸خیز منفی تیرچه خرپایی نباید بیشتر از 1 سانتی متر در طول باشد و پیچیدگی جانبی آن نیز همینطور.
🔸برای جابجایی تیرچه ها بعد از بتن ریزی در حین انجام عملیات تولید باید 72 ساعت صبر کرد. در صورتی که از روش هایی که به عملیات سرعت می بخشند استفاده شود، می توانید این زمان را کاهش دهید.