محیط کشت چیست؟
محیط کشت یا محیط رشد، مایعی یا ژلی است که به منظور رشد میکروارگانیسمها، سلولها و یا گیاهان کوچک طراحی میشود. محیط کشتِ سلولی به طور کلی منبع مناسبی از انرژی و ترکیباتی است که چرخه سلول را تنظیم میکنند. یک محیط کشت معمولی ترکیبات مختلفی از جمله آمینواسیدها، ویتامینها، نمکهای معدنی، گلوکز، سرم و هورمونها را برای رشد ارگانیسمها در خود دارد.
محیط کشت طبیعی چیست؟محیط کشتهای طبیعی، مایعات بیولوژیکی هستند که برای رشد طیف وسیعی از سلولهای جانوری بسیار مفید هستند. این محیطها به علت مشخص نبودن ترکیبات تشکیل دهنده، قابلیت تولید مجدد ندارند و این یکی از معایب استفاده از آنها در کشت سلول است. انواع محیط کشتهای طبیعی شامل مایعات بیولوژیک، عصارههای بافتی و پلاسما هستند.
محیط کشت مصنوعی چیست؟محیط کشتهای مصنوعی (سنتزی) از ترکیب کردن مواد مغذی (مواد آلی و غیرآلی) شامل ویتامینها، نمکها، گازهای اکسیژن و کربندیاکسید، پروتئینهای سرم، کربوهیدراتها و کوفاکتورها تشکیل میشوند. محیط کشتهای مصنوعی مختلفی برای اهداف متفاوتی از جمله موارد زیر ساخته شدهاند:
انواع محیط کشت بر اساس حالت فیزیکی کدامها هستند؟
محیطِ کشتها بر اساس قوام و حالت فیزیکی آنها به سه دسته اصلی جامد، نیمه جامد و مایع تقسیم میشوند که از آنها به منظور کاربردهای ویژهای از جمله شناسایی و تشخیص میکروارگانیسمها، بررسی تغییرات سویهها در محیط رشد، بررسی حرکت میکروارگانیسم و انجام تستهای بیوشیمیایی در آزمایشگاههای تشخیصی و تحقیقاتی استفاده میشوند.
محیط کشت جامد
«محیط کشت جامد» (Solid Culture Media) برای شناسایی و تشخیص بسیاری از باکتریها و پاتوژنها به کار میرود. همچنین برای مشاهده و بررسی شکل ظاهری کلنیهای باکتریایی و بررسی تغییرات در حین کشت از این نوع محیط استفاده میشود. این نوع از محیطها معمولا حاوی ۱ تا ۲ درصد آگار هستند و عمدتا در ظروف پتریدیش ساخته میشوند. همچنین از آنها برای انجام کشت عمیق در داخل لولههای آزمایش نیز استفاده میشود. مثالهایی از این مورد شامل نوترینت آگار و بلاد آگار هستند.
محیط کشت نیمه جامد چیست؟
«محیط کشت نیمه جامد» (Semisolid Culture Media) با اضافه کردن ۰/۲ تا ۰/۵ درصد آگار به محیط مایع تهیه میشود و از آن عمدتا به عنوان محیط انتقالی و بررسی تحرک سویه استفاده میشود. به طور مثال «کَریبلیر» (Cary - Blair) یکی از انواع محیطهای نیمهجامد است.
محیط کشت مایع
به «محیط کشت مایع» (Fluid Culture Media) آگار اضافه نمیشود و در تهیه محیطهای غنیشده و انجام تستهای بیوشیمی کاربرد دارد. میزان رشد باکتریها در این نوع محیط رشد، از طریق بررسی کدورت محلول قابل مشاهده است.