از عملیات مهم ساختمان های بتنی، بتن ریزی است و از موارد مهم در بتن ریزی، قالب بندی بتن می باشد که باعث فرم دادن و سفت شدن بتن می شود، در واقع عملیاتی موقت است که در یک بازه زمانی از پیش مشخص شده در بخش خاصی از ساختمان اجرا میشود. قالب بندی عملیات ساختمانی است که در مراحل اجرای فونداسیون ساختمان ،تیر و ستون های بتنی استفاده می شود.
از قالب بتنی استفاده های متنوعی در اجرای کلیه سازه های بتنی از قبیل شالوده، ستون، دیوار، تیر، دال و … می شود. قالب بندی فونداسیون سازه از مهم ترین بخش های اجرایی سازه به شمار می رود چرا که فونداسیون ساختمان پایه و اساس سازه است و باید در اجرای قالب بندی پی تمامی نکات و استانداردهای مربوط به قالب بندی رعایت شود.
اصطلاحات در قالب بندی
• سه گوش
قطعه چوب باریک با مقطع مثلثی است که برای پخ نمودن گوشههای عضو بتنی در گوشههای قالب به کار برده میشود. گوشههای تیز آسیب پذیر هستند.
• زبانه آزاد
نوار باریک با جنس چوب است که در شکاف عرضی موجود در محل درز دو قطعه مجاور چوبی قرار داده میشود و موجب چفت شدن آنها به یکدیگر میشود.
• روکش قالب
ورقههای نازکی از جنس پلاستیک چوب یا فیبر هستند که در رویه قالب یعنی سطحی که با بتن در تماس است کوبیده میشود و سطح بتن را صاف و یکدست میکند.
• تخته کوبی رویه قالب
آن قسمت از قالب که مستقیماً با بتن تماس دارد.
• کلاف قالب
سیم یا پیچی است که دو قطعه مقابل را به یکدیگر متصل نموده تاز باز شدن آنها جلوگیری کند.
• پشتبند
قطعه چوبی است که به صورت افقی و یا قائم برای سخت کردن قالب به پشت آن کوبیده میشود.
• دریچه نظافت
برای تمیز کردن کف قالب ستون، دریچهای در پایین آن نصب میکنند که به دریچه نظافت موسوم است.
• پشتبند قائم
به اعضای قائمی اطلاق میشود که در پشت قالب وجود دارند و کلافهای قالب از دور یا میان آنها عبور میکنند. مهارهای مایل نگهدارنده قالب دیوار نیز به این اعضا تکیه میکنند.
• کمرکش
به چهار تراشهای گفته میشود که به صورت افقی در پشتبندهای قائم نصب میشوند و مهارهای مایل را به آنها تکیه میکنند. سختی طولی قالب نیز توسط کمر کشها زیادتر میشود.
• تکیه گاه مهار یا پابند
به قطعه چوبی گفته میشود که برای تامین نقطه اتکا بر روی قطعه اصلی نصب میشود.