تفاوت یاتاقان و بلبرینگ در چیست؟
دنیای مدرن نیازمند استفاده از انواع مختلفی از ماشینهاست. بیشتر ماشینها برای انجام وظیفه خود نیازمند قطعات متحرک هستند. در صورت وجود حرکت اصطکاک نیز به وجود میآید که باعث هدر رفت انرژی و آسیب رسیدن به قطعات متحرک میشود. برای کاهش اصطکاک میان قطعات متحرک از قطعاتی استفاده میکنند که حرکت را راحتتر و روانتر میسازد. به این قطعات یاتاقان گفته میشود. یاتاقان بهصورت کلی به هر تکیهگاهی که باعث راحتتر شدن حرکت و کاهش اصطکاک شود گفته میشود. یاتاقانها انواع مختلفی دارند و بر اساس فاکتورهای مختلف از جمله ساختار و نوع حرکت دسته بندی میشوند.
یکی از این دستهها بلبرینگ است. معمولا از لفظ یاتاقان برای اشاره به یاتاقانهای لغزشی استفاده میشود و منظور از تفاوت یاتاقان و بلبرینگ، تفاوت یاتاقان لغزشی و بلبرینگ است که در ساختار آنها است. در بلبرینگها تعدادی گوی برای لغزش بر روی یک سطح صیقلی قرار دادهشده است درحالیکه در یاتاقانهای لغزشی دو سطح مستقیما بر روی یکدیگر میلغزند و حرکت توسط مایع روانساز آسانتر میشود.
یاتاقان چیست؟
معمولا برای جلوگیری از هدر رفت انرژی و همچنین کاهش آسیب وارده به قطعات متحرک در زمان کار، از یاتاقانها که تکیهگاههایی برای کاهش اصطکاک هستند، استفاده میشود. یاتاقانهای لغزشی سادهترین ساختار را در میان انواع دیگر دارند. این نوع یاتاقانها شامل دو حلقه داخل هم میشوند. یک حلقه به تکیهگاه متصل میشود و حلقه دوم به جسم متحرک وصل میشود. برای کاهش اصطکاک میان این دو حلقه از یک لایه نازک روانساز استفاده میشود. این لایه نازک که از آن با نام فیلم نازک روانساز نیز یاد میشود علاوه بر کاهش اصطکاک با جذب گرمای قطعات باعث خنک کاری نیز میشود.
مزایای استفاده از یاتاقان لغزشی
همانند هر وسیله دیگری استفاده از یاتاقان لغزشی هم مزایا و معایبی به همراه دارد. یکی از مزایای مهم استفاده از یاتاقانهای لغزشی ایجاد سروصدای بسیار کم است. در این نوع اتصالها به دلیل نبود قطعات متحرک اضافی هیچ صدای اضافهای به گوش نمیرسد. ویژگی دیگر استفاده از یاتاقان لغزشی، قابلیت تحمل بار بیشتر نسبت به بلبرینگ است. این نوع از یاتاقانها به دلیل ساختاری که دارا هستند، توانایی کار کردن در داخل آب را هم دارند. از نظر اقتصادی برای شفتهایی با قطر بزرگ استفاده از این نوع یاتاقانها بسیار مقرونبهصرفه است.
مهمترین ویژگی این یاتاقانها این است که به دلیل ساختارشان توانایی تحمل بارهای بزرگ لرزشی و ضربهای را دارند. به دلیل وجود همین ویژگیهاست که استفاده از یاتاقان در موتور خودروها به ویژه موتورهای احتراق داخلی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. اجزای این نوع یاتاقانها به سادگی قابل جدا شدن هستند و انجام تعمیرات بر روی آنها امکان پذیر است.
بلبرینگ چیست؟
دسته دیگر یاتاقانها، یاتاقان غلتشی است که خود شامل بلبرینگها و رولبرینگها میشود. در سالهای بسیار دور بشر به این نکته پی برد که غلتش دو جسم بر روی یکدیگر بسیار راحتتر نسبت به لغزش آنها اتفاق میافتد. این نکته اساس اختراع بلبرینگ بود. در بلبرینگها، تعدادی گوی فلزی در میان دو صفحه متحرک قرار گرفته که باعث میشود برای ایجاد حرکت، صفحات به جای لغزش بر روی یکدیگر، با غلتش گویها به حرکت در بیایند.
مزایای استفاده از بلبرینگها
بلبرینگها نیاز کمتری به روانسازی دارند. از بلبرینگها در مواردی استفاده میشود که فشار و بار کمی به محور متحرک وارد میشود. ویژگی اصلی بلبرینگها اصطکاک بسیار ناچیز و حرکت بسیار روان آنهاست. بلبرینگها به مراقبت خاصی نیاز ندارند و در مقایسه با یاتاقانهای لغزشی مشابه خود ابعاد کوچکتری دارند.
