کلاً به قطعات سفالین متشکل از یک بدنه و یک لایه لعابی را کاشی و یا سرامیک میگویند. این قطعات میتواند در سایز های خاص مربعی، مستطیلی و یا چند ضلعی های خاص باشند. کاشی و سرامیک را می توان از لحاظ مقاومت فیزیکی،نوع بدنه، نوع لعاب و کابرد آنها کلاس بندی کرد
به صورت کلی کاشی از اجزایی با نام های:
- سفال که همان جزء اصلی کاشی است در اطلاحات به این قسمت استخوان بندی کاشی نیز گفته می شد.
- لعاب کاشی که قسمت رویی آن را می پوشاند جنسی شیشه ای دارد و این قسمت همان رنگ و زیباسازی کاشی است و همان چیزی است که شما در ظاهر یک کاشی مشاهده می کنید.
به مواد غیر معدنی نیز سرامیک گفته می شود. منظور از مواد غیر معدنی همان مواد غیر آلی است. لعاب روی کاشی می تواند از جنس سرامیک هم باشد، که به آن کاشی سرامیکی یا سرامیک گفته میشود.
تعریف کاشی:
در واقع کلمه کاشی برگرفته از شهر کاشان و ریشه در صنعت کاشی کاری آن شهر در چند قرن پیش دارد. در زمانهای دور این صنعت در نوعی لعاب کاری، رنگ آمیزی و حتی خطاطی برروی خشت های خام خلاصه میشد. ولی بعداً مصری ها فهمیدن با پختن این خشت مقاومت آن بالا می رود و اسم آن را سفال گذاشتند. در آن زمان کاربرد این سفال ها درساخت ظرف های غذا خوری خلاصه می شدند. ولی امروزه با پیشرفت تکنولوژی کاشی ها بوفور در تمامی ساختمانها مخصوصاً محیط های بهداشتی، آشپزخانه ها و سایر مکانهای مشابه بروی دیوار نصب و مورد استفاده قرار میگیرند. معادل کلمه کاشی در انگلیسی تایل (Tile) می باشد که خود ریشه در ادبیات فرانسوی دارد.
کاشی به قطعه سنگی مصنوعی گفته می شود که ضخامت آن چیزی در حدود چند میلی متر است. یک طرف کاشی، سمت سفالی و استخوان بندی آن است و طرف دیگر یا روی کاشی که لعاب دارد، دارای سطح صیقلی و براق است. کاشی های سفالی و سرامیکی در بخش های مختلف منزل، مثل حمام، توالت و آشپزخانه به کار برده می شوند. کاشی به انواع مختلفی تقسیم می شود که معمولا بر حسب استفاده یا عدم استفاده از لعاب صورت می گیرد. در واقع، این لعاب است که موجب تمایز انواع کاشی از یکدیگر می شود. دیگر موردی که در رابطه با کاشی اهمیت دارد، میزان تخلخل است. رنگ در کاشی های لعاب خورده بعد از پخت بدنه روی سطح اعمال می شود. تنوع طرح، رنگ و بافت در میان کاشی های لعاب خورده بیش تر از انواع لعاب نخورده است. اگر کاشی دارای لعاب سرامیکی باشد، سرامیک نام خواهد داشت.
تعریف سرامیک :
سرامیک برعکس کاشی کاملاً کلمه انگلیسی- یونانی می باشد و تعریف کلی تری نسبت به کاشی دارد. در اصل به مواد جامد غیر فلزی و غیر آلی که با ترکیب چند مواد معدنی و پخت در دمای بالای بدست میآید سرامیک گفته می شود. این قطعات به گروه های مختلفی همچون صنعتی ، خانگی و آزمایشگاهی تقسیم می شوند. سرامیک ها تحمل بسیار بالای در برابر حرارت، مواد شمیایی و رادیو اکتیو دارند و عایق بسیار قوی در مقابل جریان برق محسوب می شوند. ولی در صنعت ساختمان سازی به قطعات لعاب دار سرامیکی همان سرامیک گفته می شود.
از نگاه دیگر از نظر ساختار شیمیایی به تمامی موادی که از مخلوط خاک رس با ماسه و فلدسپار در دمای بالا بدست میآیند و توسط توده شیشه مانندی انسجام پیدا میکنند، سخت و غیر قابل حل در حلالها میشوند و تقریبا گداز ناپذیر میشوند، سرامیک میگویند. خاک رسی که در تولید سرامیک به کار برده می شود، باعث نرمی و انعطاف آن می گردد. ماسه در نقش جلوگیری کننده از چین خوردگی پس از خشک شدن به کار می رود. فلدسپار نیز برای کاهش دمای پخت و تشکیل توده ای که به آن اشاره شده در جهت چسباندن ذرات بلوری سرامیک کاربرد دارد. سرامیک ها بسته به میزان خلوص، افزودنی ها، لعاب، مدت زمان حرارت دیدن، اکسنده ها و کاهنده ها متفاوت هستند. کاربرد سرامیک در صنایع مختلف بسیار زیاد است. هنگامی که از این به عنوان لعاب کاشی استفاده شود به محصول نهایی اصطلاحاً سرامیک گویند.
تفاوت های کلی کاشی با سرامیک
- دمای پخت برای سرامیک در کوره بیشتر هست.
- معمولا پروسه تولید کاشی ها دو بار پخت و سرامیک ها تک پخت می باشند.
- سرامیک ها معمولاً ضخیم تر و ابعاد های بزرگتر دارند.
- مقاومت خمشی و فشاری کاشی کمتر است در واقع سرامیک ترد تر و سخت تر است.
- جذب آب سرامیک کمتر است. بنابرین در مقابل سرما و گرما و یخ ضدگی نسبت به کاشی مقاومت بیشتری دارند. بطوریکه نوعی از آنها برای نمای ساختمان در مناطق سردسیر هم استفاده می شود. نوعِ خاصی از سرامیک به نام پرسلان وجود دارد که بسیار در برابر سرما، گرما، نم، رطوبت و فشار مقاوم هستند از این رو میتوان آنها را علاوه بر استفاده در پارکینگ و حیاط و دیگر مکانهای مشابه، در محیطهای بازی همچون نمای ساختمان بِکار برد.
- کاشی ها از نظر رنگ و طرح متنوع تر هستند و لعاب آنها نیز براق تر می باشد.
- بخاطر همین دلایل (ظرافت و زیبایی و جذب آب پایین و تنوع رنگ ) کاشی بروی دیوار نصب و سرامیک ها بخاطر مقاومت بالا در برابر فشار و سایش معمولا برای کف و مکان های پر تنش استفاده میشود. البته در بعضی مواقع نمیتوان از سرامیک برای اجرا بر روی دیوارها و ارتفاع استفاده کرد زیرا قدرت جذب آب سرامیک بسیار کم است که همین امر موجب شده تا در صورت استفاده ، اجرای آن بسیار دشوار باشد البته در صورت استفاده میتوان جهت سهولت در کار از اسکپ کردن استفاده کرد.
تفاوت ظاهری کاشی با سرامیک :
- طرح کاشیها به دلیل کمتر پخته شدن کمرنگتر هستند.
- ضخامت سرامیکها بیشتر از کاشیها است.
- سرامیکها با گذشت زمان تغییر رنگ نمیدهند و در مقابل اشعه خورشید مقاوم هستند.
- تنوع طرح و رنگ کاشی بیشتر از سرامیک است.
- در گذشته ابعاد کاشیها هم کوچکتر از سرامیک بود، اما الان کاشیها هم در ابعاد گوناگون و متنوعی تولید میشوند.
تفاوت ساختاری کاشی با سرامیک :
- کاشی از نظر ساختاری از دو قسمت تشکیل شده است. کاشی که از جنس سفال بوده و لعابی که قسمت رویی آن را تشکیل میدهد.
- سرامیک از مواد غیرآلی و غیرفلزی و از مخلوط خاک رس و ماسه و فلدسپار تشکیل میشود.
- سرامیکها به دلیل ساختاری که دارند راحتر تمیز میشوند.