آسانسور یا بالابر، اتاقک متحرکی است که به وسیله آن می توان از طبقه ای به طبقات بالاتر رفت یا به پایین فرود آمد. درواقع می توان آسانسور را ازجمله تجهیزات حمل ونقل عمودی دانست که حرکت مردم و یا تجهیزات رابین طبقات تسهیل می بخشد. آسانسور معمولاً به کمک موتور الکتریکی باعث حرکت عمودی کابین می شود. به طورکلی در ساختمان سازی فعلی که بیشتر به سمت چندطبقه سازی و مجتمع های بزرگ مسکونی تمایل پیداکرده است کاربرد آسانسورها بسیار گسترده و بعضاً ضروری هست به حدی که آپارتمان های فاقد آسانسور از اقبال کمتری برای جذب مشتری برخوردارند. امروزه حتی برای ساختمان های دوطبقه نیز به جهت لوکس سازی و افزایش امکانات آسانسور تعبیه می شود. در همین راستا لازم به ذکر است که واژه بالابر بیشتر برای اطلاق به دسته ماشین هایی که به عنوان مثال در ساختمان سازی به منظور حمل بار و نفر به ارتفاع و یا در خطوط تولید جهت انتقال بار و هم سطح سازی به کار می روند، گفته شده و آنچه امروزه در فضای یک ساختمان به کار می رود آسانسور نامیده می شود.
تاریخچه مختصر آسانسورها
آسانسور در ابتدا وسیله ای متشکل از یک کابین بود که به وسیله طناب توسط انسان و یا حیوان کشیده می شد. این ابزار که حدود ۲۳۶ سال پیش از میلاد مسیح توسط ارشمیدس ساخته شد کاربری ابتدایی داشت، ولی بعدها و با توجه به کاربردی بودن آن از این نوع سیستم ها در کاخ ها نیز استفاده شد. پس ازاین دوره می توان اذعان نمود که اولین آسانسور مخصوص مسافر در سال ۱۷۴۳ به دستور لویی شانزدهم ساخته شد و بعدها در انقلاب صنعتی شکل آن نیز پیشرفته تر و درعین حال کاربردی تر گشت. در راستای کنجکاوی بیشتر نیز می توان مطرح کرد که این وسیله اولین بار توسط ناصرالدین شاه در سفر به فرنگ دیده و سپس پسندیده شد و پس از بازگشت به ایران، این پادشاه دستور به ساخت اولین آسانسور در کاخ گلستان داد و این گونه بود که اولین آسانسور در ایران متولد شد.