طلا و جواهر سازی از جمله شغل هایی است که به ظرافت و سلیقه بسیار زیادی احتیاج دارد. صنف طلا و جواهر سازی یکی از مشاغلی است که با ورود به این حوزه و یادگیری مهارت های آن می توان به درآمد بسیار بالایی دست یافت.
صنعت طلا و جواهر سازی علاوه بر اینکه سبب سرگرمی و کسب لذت می گردد، فرصت های شغلی بسیاری را نیز فراهم می نماید. طلا سازی از جمله هنرهای مدرن است که یکی از مهم ترین فاکتورهای آن داشتن خلاقیت می باشد.
یکی از دلایلی که این شغل می تواند درآمدزا باشد اینست که برای جواهرات با کیفیت و طلای متفاوت ، منحصربه فرد و گران بها، تقاضای بسیار زیادی وجود دارد.
افرادی که در رشته طلا سازی فعالیت دارند، علاوه بر لزوم آشنایی با فلز طلا، باید از دیگر فلزات از قبیل نقره، پلاتین نیز اطلاعات داشته باشند چرا که از این فلزات نیز در طلا سازی استفاده می شود.
لزوم آشنایی با سنگ های قیمتی و نحوه به کار گیری آن ها در انواع طلا و جواهرات نیز از دیگر موارد مورد نیاز طلا ساز می باشد.
طلاساز با مهارت های فنی از قبیل برش، چکش کاری، خم کردن فلز، ریخته گری نیز باید آشنایی داشته باشد.
یکی از اساسی ترین مهارت های طلا و جواهر ساز، مهارت اره کاری می باشد. فراگیری این مهارت نیاز به تکنیک های دقیقی می باشد. نحوه کار با اره و برش یک خط صاف و یا منحنی از موارد پر کاربرد می باشد. چکش کاری و خم کردن فلز نیز در مراحل بعدی کار طلاسازی قرار می گیرد.
روش های بسیاری برای انجام ریخته گری طلا وجود دارد از قبیل ریخته گری با موم، ریخته گری ماسه ای، ریخته گری به روش القایی و..
مراحل آماده سازی طلا
ذوب طلا
یکی از مهم ترین و اصلی ترین مراحل آماده سازی طلا، ذوب طلا می باشد. به منظور انجام ذوب طلا تجهیزاتی مورد نیاز است از قبیل:
ریژه یا قالب
دسته بوته
بوته که در ابعاد و سایزهای مختلف وجود دارد
مشعل کوره یا سرپیک
همزن به منظور یک دست کردن مذاب در موارد خاص که از جنس کربن میباشد
استفاده از عینک و محافظ صورت
پودر تنه کار
اسید بوریک
موم برای روان کردن ریژه
نورد کاری
به منظور شکل و حالت دهی طلاو یا نقره، نورد کاری با چرخ نورد یکی از رایج ترین روش ها می باشد. نورد کاری در جواهر سازی کاربردهای بسیار زیادی دارد. یکی از این کاربردها، تبدیل شمش به مفتول یا ورق می باشد.
نورد کاری از لحاظ دمای عملیات به دو نوع نورد کاری گرم و نورد کاری سرد تقسیم می گردد. در نورد گرم قابلیت تغییر شکل بسیار بالاست. در نورد سرد یک سطح تمام شده مطلوب حاصل می شود.
اره کاری، سوهان و سنباده
در مرحله نهایی ساخت طلا، اره کاری های مورد نیاز انجام می شود، سوهان کاری و سنباده نیز در صورت نیاز توسط طلا ساز با دقت کامل صورت می گیرد و در صورتی که خطوط ریزی بر روی سطح طلا ایجاد شده باشد، از طریق روش پرداخت، جلا کاری انجام می شود.
مهارت های طلا سازی
قلم زنی طلا و جواهر
قلم زنی طلا و انواع زیور آلات در واقع هنر تزیین و کندن نقش و نگارهای مختلف و زیبا بر روی فلزات به ویژه طلا می باشد. فرآیند قلم زنی به کمک قلم و ضربه چکش انجام می گیرد. ابزارهایی که در مرحله قلم زنی مورد استفاده قرار می گیرد شامل دستگاه قیر آب کنی، پرگار، انواع سمبه، چکش می باشد.
قلم زنی سبک ها و روش های مختلفی دارد که هر کدام شرایط ویژه ای دارد. این سبک ها عبارتند از
برجسته کاری
نیمه برجسته کاری
ریزه قلم زنی
حکاکی
مشبک کاری
مخراج کاری طلا و جواهر
مخراج کاری یا مرصع کاری از تخصص های ویژه در ساخت زیور آلات است. پروسه نشاندن سنگ قیمتی روی فلز گرانبها نیاز به دقت و حساسیت بالایی دارد. در واقع مخراج کاری به آخرین مرحله از ساخت زیورآلاتی که از ترکیب سنگ و فلز ساخته میشوند گفته میشود.
مخراج کاری مخصوص زیور آلاتی است که از ترکیب سنگ و فلز ساخته شده اند. بعد از اینکه پایه کار آماده شد و جواهر تراش خورد، زمان اتصال سنگ به پایه می باشد.
مخراج کاری بسیار کار زیبا و ظریفی است که نیازمند دقت، مهارت و صبر فراوان است.
گوهرتراشی طلا
گوهر تراشی هنر تراشیدن سنگ های قیمتی، نیمه قیمتی و سپس سوار کردن آن ها بر روی طلا می باشد. گوهر تراشی انواع مختلفی دارد از قبیل تراش هندسی ( فست)، تراش کابوشن و تراش دامله.
انواع ابزار و تجهیزاتی که برای گوهر تراشی مورد استفاده قرار می گیرد :
دستگاه برش سنگ
دستگاه تراش الماسه
دستگاه پرداخت
دستگاه سنباده
دستگاه براق کننده
دستگاه فرز
مته الماسه جهت ایجاد طرح روی سنگ
تجهیزات حفاظتی نظیر: گوشی و عینک
انواع مختلف سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی
