بر اساس جهت جریان دو سیال گرم و سرد
مبدل های جریان مخالف: سیال سرد و گرم در این نوع مبدل حرارتی، موازی اما در جهت های مخالف هم هستند. در این مبدل ها امکان افزایش دمای سیال سرد خروجی نسبت به سیال گرم خروجی وجود دارد. مبدل های فوق در حالت کلی از سطح تماس کمتری نسبت به دیگر مبدل های همسو برخوردار هستند.
مبدل های با جریان موازی و یا هم جهت: جریان های سرد و گرم در این مبدل ها بصورت موازی و موافق با یکدیگر می باشند؛ بدین معنی که در یک جهت بوده و از یک سمت وارد مبدل شده و از سمت دیگر خارج می شوند. نکته مهم و قابل ذکر این که دمای سیال سرد خارج شده از مبدل به هیچ وجه هم دما با سیال گرم نمی شود.
مبدل های جریان متقاطع: با توجه به نام این مبدل، جریان های سرد و گرم در آن عمود بر هم هستند. بارزترین مثال در مورد این مبدل ها مربوط به رادیاتور ماشین می شود.
بر اساس ساختمان مکانیکی و ساختار
مبدل های حرارتی صفحه ای (Plate Heat Exchanger)
این مبدل ها تشکیل شده از چندین صفحه یا پلیت متصل به هم هستند. خود این مبدل در دو مدل جوشی و واشردار طراحی شده است. از مبدل هایی صفحه ای که جوشی هستند، در ظرفیت های پایین و از مدل های واشردار در ظرفیت های بالاتر استفاده می کنند. جنس پلیت در مبدل های صفحه ای از استیل ضدزنگ بوده و متشکل از کانال هایی است که سیال از میان آنها عبور می کند. استیل باعث تبادل حرارتی بهتر شده و در برابر خوردگی و رسوب مقاومت بالایی دارد. در مبدل های صفحه ای واشردار در بین پلیت ها از واشرهایی استفاده شده است که لاستیک طبیعی و یا EPDM است که باعث درزبندی کامل آن شده است. از این مبدل در پکیج های استخری به منظور انتقال حرارت به آب استخر استفاده می شود.
مبدل های لوله ای
مبدل حرارتی لوله ای، ساده ترین نوع از مبدل های حرارتی است که در صنایع مختلف کاربرد دارد. این مبدل از دو لوله هم مرکز تشکیل شده که سیال سرد یا گرم در داخل آن در جریان است و سیال دیگر در فضای بین دو لوله حرکت می کند. این حالت باعث تبادل حرارت در بین لوله ها می شود. مبدل فوق نیز از نظر نوع جریان به دو دسته جریان مخالف یا ناهمسو و یا جریان موافق و همسو، تقسیم می شود. در سیستم های حرارتی مانند پکیج ها از این مبدل ها استفاده شده و عامل اصلی در انتقال حرارت به شوفاژها می باشند.
مبدل های حرارتی با سطح پره دار یا هوا خنک
رادیاتور ماشین، نمونه ای عالی از مبدل های هوا خنک است. طرز کار این مبدل بدین صورت است که در آن هوا با سرعت زیادی از اطراف لوله های فین دار و یا پره دار، عبور کرده و سیالی که در داخل لوله ها در جریان است، گرمای خود را به هوای محیط می دهد. فین باعث می گردد که سطح انتقال حرارت افزایش یابد. این مبدل ها خود به سه نوع V شکل، افقی و عمودی تقسیم بندی می شوند.
