دیگ بخار یا بویلر یک سیستم گرمایشی است که با استفاده از انرژی حرارتی، آب را به بخار تبدیل میکند. در واقع دیگ بخار یک مبدل حرارتی است که بخار را برای مصارف خارجی تولید میکند و دارای محفظه احتراق و مخزن آب است. دیگ بخار سوخت را برای گرم کردن آب میسوزاند و آن را به بخار تبدیل میکند. این سیستم گرمایشی از یک مخزن بسته تشکیل شده که در آن بخار آب به وسیله گرمای ناشی از احتراق تولید میشود و حرارت را با خود به سایر بخشها منتقل میکند.
شرکت مهتاب گستر تولید کننده انواع دیگ بخار از ظرفیت 100 کیلوگرم تا 5 تن در روز است. قیمت این دستگاه علاوه بر ظرفیت، تابعی از تجهیزات و قطعات استفاده شده در ساخت و سیستمهای کنترلی آن است.
اصول کلی عملکرد دیگ بخار
اساساً يک بویلر بخار با دريافت انرژی حاصل از سوخت در قسمت كوره يا محفظه احتراق و انتقال آن به سيال درون پوسته، باعث افزايش تدريجی دما و انرژی داخلی سيال مورد نظر میشود. ولی باید به این نکته توجه کرد كه در برخی از بویلرهای بخار از جمله بويلرهای نيروگاهی، ساختار فنی كمی متفاوت است و پوسته تنها در قسمتهای معینی مانند درامها، موجود است و همچنين ديگر بویلرها مانند (بويلر فولادی – بويلر آبگرم) و ديگهای روغن داغ نيز از شکل ويژهای برخوردارند.
جداره یا پوسته در بويلرهای ساده همانند دیگ بخار و بویلر روغن داغ از اهميت ويژهای برخوردار است؛ چرا كه اصولاً باید از قدرت تحمل فشارهای داخلی برخوردار باشد. در اكثر بويلرهای گرمايشی، سوخت را به وسیله تجهيزات احتراقی دستگاه در محیط احتراق يا كوره ديگ میسوزانند و گرمای حاصل از آن به نحوی به قسمت جذب كننده منتقل میشود.
برای درک بهتر از عملکرد بویلر بخار باید از جزئیات تبدیل شدن آب به بخار اطلاع کامل داشته باشید تا بتوانید در هنگام کار با این دستگاه حداقل خطا را داشته باشید. ابتدا باید شرایط آب ورودی را سنجید؛ زیرا اگر آب ورودی دارای سختی زیاد باشد سبب خوردگی و رسوب گرفتی میشود. این دو مورد از عوامل اصلی انفجار دیگ بخار به حساب میآیند. برای جلوگیری از این اتفاق باید شرایط آب مناسب برای ورود به بویلر را مهیا کرد.
برای جلوگیری از رسوب و خوردگی میتوان از دستگاه دی اریتور یا هوا زدای دیگ بخار استفاده کرد. استفاده از دی اریتور گازهای اکسیژن و دی اکسید کربن را از آب حذف میکند. اگر باز هم کمی اکسیژن در آب بویلر باقی بماند، آن را به روشهای شیمیایی و استفاده از مواد شیمیایی تصفیه آب از بین میبرند. پس از تکمیل فرآیند هوا زدایی، آب ورودی بویلر آب توسط پمپ به مخزن بخار تزریق میشود. در بعضی از بویلرها آب اول به اکونومـایزر وارد میشود. سپس آب به درام بخار بویلر صنعتی وارد میشود.