شرایط پرورش ماهی گرمابی
از جمله ماهیان گروه گرمابی که در ایران پرورش داده می شود انواع ماهی کپور را می توان نام برد مانند ماهی کپور معمولی ، کپور نقره ای ، آمور و ماهی بیگ هد یا سرگنده.
چگونگی احداث استخرهای پرورشی ماهیان گرمابی:
الف) مشخص ساختن نوع سیستم پرورشی از لحاظ تراکم(متراکم،نیمه متراکم،فوق تراکم)
ب) مشخص کردن ظرفیت کارگاه براساس مقدار آب ورودی ونوع سیستم پرورشی.
ج) طراحی وبرنامه ریزی کارگاه پرورشی وتاسیسات جنبی آن با توجه به موارد یاد شده وسرمایه.
استخرهای پرورشی ماهیان گرم آبی به طور معمول مستطیل شکل بوده و مساحتی برابر نیم تا پنج هکتار را دربر می گیرند، اما مناسب ترین اندازه برای ساخت این نوع استخر ها، استخرهای یک هکتاری می باشد. کنترل این گونه از استخر ها راحت تر است و عملیات غذا دهی، کود دهی،سم پاشی،صید،نمونه برداری،کنترل رشد ماهی ها در آن ساده تر صورت می گیرد. عمق این استخرها در شرایط گرم و معتدل ۵/۱ تا ۲ متر در نظر گرفته می شود و دارای شیب طولی۱:۲۰۰هستند، ضمن اینکه یک شیب عرضی از دیوار تا وسط استخر نیز دارند. دیواره استخرها مقطعی ذوذنقه ای شکل دارد و از آن جا که فشار آب را دیواره تحمل می کند، ساخت آن از اهمیت بالایی برخوردار است.
۸ نکته مهم در مورد شرایط پرورش ماهی گرمابی :
ماهیان گرمابی بسته به نوع آنها ممکن است علف خوار و یا گیاه خوار باشند. ماهیان گرمابی اکثرا مقدار زیادی از غذای خود را به طور طبیعی تامین می کنند و مقدار دیگری را با غذاهای دستی (ذرات، گندم و غلات و …) تامین می شود. آب و هوا به عنوان یکی از عوامل اساسی در زمینه پرورش ماهیان گرم آبی است و این دسته از ماهیان به آب و هوای معتدل تا گرم عادت دارند، بنابراین منطقه مورد نظر باید درجه حرارتی در حدود ۱۷ تا ۲۵ درجه سانتی گراد داشته باشد. آبگیری استخرها تا عمق ۷۰ الی ۸۰ سانتی متری است که در خوزستان به دلیل گرما تا یک متر نیز می باشد و در مقابل ورودی آب یک جعبه قرار می دهند که دور تا دور آن با تور چشمه ریز ۱ الی ۲ میلیمتری پوشیده است تا آبزیان مزاحم وارد استخر نشود.
باید همواره به سیستم گردش آب در استخرها توجه ویژه داشته باشید. اگر مدیریت مناسب نباشد و به سیستم گردش آب توجه نشود خود می تواند باعث انتشار سریع بیماری از یک حوضچه به حوضچه های دیگر گردد. بسته به نوع استخر و مواد غذایی موجود در خاک آن، کودهی معمولا هر ۱۰ تا ۱۵ روز یکبار انجام می شود. ماهی شب و روز را باید احساس کند زیرا میزان تاریکی و روشنایی بر روی رسیدگی تخم ها تاثیر مستقیم دارد. شرایط اکسیژنی باید بسیار مناسب باشد و آب باید دارای اکسیژن فراوان باشد. در مولدین شرایط اکسیژنی باید عالی باشد. ولی برای ماهیان بازاری معمولی می باشد یعنی غذای زیادی، کود دهی زیادی و … که دچار کمبود اکسیژن نشود.
تراکمی که برای استخرهای پرورش در نظر می گیرند حداکثر ۵/۲ تن در استخرهای یک هکتاری « در هر یک هکتار ۵/۲ تن» به شرطی که مولدین بصورت تک گونه ای باشند اما اگر چند مولد داشته باشیم میتوان تراکم را به ۳ تن نیز رساند. در این شرایط یک گونه، گونه اصلی با تراکم بالا و بقیه گونه ها فرعی می باشند. ماهی در زمان لاروی دارای شنای عمودی است ولی بچه ماهیان نورس شنای افقی دارند. در واقع بچه ماهی نورس زمانی از رشد ماهی است که لارو به سطح آب آمده و کیسه شنای ماهی از هوا پر شده است. تغذیه لارو منحصراً از کیسه زرده است اما در بچه ماهیان نورس تغذیه خارجی شروع شده اما هنوز کیسه زرده دارد و از آن تغذیه میکند اما تغذیه فعال شروع شده است و حدود کیسه زرده در بچه ماهی نورس ابتدایی باقی مانده است.
شرایط پرورش ماهی گرمابی
دستیابی به حداکثر تولید با رعایت اصول زیر :
جانمایی دقیق و صحیح محل احداث پروژه
استفاده از طراحی استخرهای پرورش به شیوه مدار بسته
استفاده از آب برگشتی تا حداکثر ممکن
استفاده از حداقل مصرف انرژی
طراحی بر اساس ماژول های جداگانه (به دلیل امکان احداث چند مرحله ای ،مدیریت آسانتر ،عدم تسری بیماری احتمالی به تمام مزرعه و …)
هوادهی قبل از ورود آب به استخر
جلوگیری از ریز شده مواد جامد معلق در استخرها
جداسازی آب غلیظ و رقیق در خروجی هر استخر
استفاده از فیلتراسیون چند مرحله ای (هیدرولیکی-فیزیکی-بیولوژیکی_شیمیایی )
نزدیکی مزرعه پرورش ماهی به بازارهای مصرف
استفاده از آب چاه و دوری از آلودگی ها و استرس های رودخانه ای
