آیا تا به حال در حمام و یا زمان شستشوی ظرف ها از خود به خود بسته شدن شیر اهرمی دچار کلافگی شده اید؟! در چنین حالتی پس از باز کردن آب، دسته شیر اهرمی به آرامی به حالت اولیه خود یعنی حالت بسته بر می گردد و جریان آب به تدریج کم فشار و در نهایت قطع می شود. هرز شدن شیر آب یا شل شدن دسته اهرمی شیر علت های مختلفی دارد که از شل بودن مهره کارتریج و خرابی کارتریج تا اشکال در محفظه قرار گرفتن کارتریج گسترده است. در این مقاله انواع علت هرز شدن شیر آب و مراحل قدم به قدم تعمیر آن بررسی شده است.
هرز شدن شیر آب (شل شدن دسته اهرمی)
بعضی اوقات ممکن است دسته اهرمی شیرآلات بیش از حد روان و شل حرکت کند. در این حالت زمانی که آب را باز می کنید، دسته شیر کم کم به جای اولیه خود بر می گردد و شیر به صورت خودکار بسته می شود. چنین مشکلی اصطلاحاً هرز شدن شیر آب نام دارد و بسیار آزاردهنده است! خبر خوب اینکه با یافتن علت هرز شدن شیر آب، می توانید شیر اهرمی خود را تعمیر کنید.
علت هرز شدن شیر آب
هرز شدن شیر آب یکی از مشکلاتی است که ممکن است در شیرآلات اهرمی پیش بیاید. در صورتی که ابزار مناسب و کمی دقت و حوصله داشته باشید، می توانید خودتان این مشکل را در خانه حل کنید. علت هرز شدن شیر آب یا شل شدن دسته اهرمی می تواند یک یا تمام موارد زیر باشد:
- شل بسته شدن بیش از حد مهره کارتریج
- خرابی کارتریج
- اشکال در تراشکاری محل قرار گرفتن کارتریج در داخل شیرآلات
- دسته اهرمی بیش از حد سنگین و نامتعارف
هرز شدن شیر آب در اثر شل بودن بیش از حد مهره کارتریج
یکی از علت های هرز شدن شیر آب می تواند شل بودن مهره کارتریج باشد. در زمان مونتاژ شیرآلات بهداشتی و یا پس از تعمیرات ممکن است مهره کارتریج به اندازه کافی محکم در جای خود بسته نشود؛ در نتیجه باعث هرز شدن شیر آب شود.

نقش مهره کارتریج در شل شدن دسته شیر اهرمی
کارتریج شیر اهرمی در واقع مرکز تنظیم دما و فشار جریان آب خروجی است. این قطعه در ساختار خود دارای دو سطح سرامیکی صیقلی است که بر روی هم آب بند شده اند. هر یک از این دو سطح دارای سه مجرا (دو مجرای ورودی و یک مجرای خروجی) هستند که در حالت عادی بر روی یکدیگر منطبق نیستند و به جریان آب اجازه ورود و خروج نمی دهند. با باز کردن شیر و انطباق این مجراها آب سرد و یا گرم ابتدا از دو مجرای ورودی کارتریج وارد این قطعه می شود و سپس از مجرای سوم که مربوط به آب خروجی به سمت علمک یا شلنگ توالت است، از کارتریج خارج می شود.
دسته کارتریج به دسته شیر اهرمی متصل است و میزان ورودی هر یک از دو جریان آب سرد و گرم به واسطه حرکت دادن دسته اهرمی توسط کاربران تعیین می شود. طبیعتاً هر چه آب سرد و یا گرم ورودی به کارتریج به نسبت دیگری بیشتر باشد، جریان خروجی سردتر و یا گرم تر می شود.
شل بودن مهره کارتریج رایج ترین علت هرز شدن شیر آب است. مهره کارتریج قطعه ای است که بر روی کارتریج بسته می شود تا آن را در جای خود محکم کند. این مهره در واقع سفت شدن شیر اهرمی و یا هرز شدن شیر آب را تعیین می کند. در صورتی که فشار بستن مهره کارتریج بسیار کم باشد، دو سطح سرامیکی صیقلی در کارتریج به راحتی بر روی هم حرکت می کنند و دسته کارتریج نمی تواند وزن دسته شیر اهرمی را که به آن متصل است تحمل کند. در نتیجه، دسته شیر اهرمی شل به نظر می رسد و هرز شدن شیر آب رخ می دهد. اما اگر فشار بستن مهره کارتریج بیش از حد باشد، سطوح سرامیکی کارتریج، در اثر فشار، امکان حرکت بر روی یکدیگر را از دست می هند و دسته شیر اهرمی سفت می شود. فشار مناسب برای بستن مهره کارتریج 8 تا 12 نیوتن متر است که با ابزاری به نام تُرک مِتر سنجیده می شود.



