تفاوت جاجیم با گلیم

جاجیم چیست؟

جاجیم یکی از صنایع دستی اکثر مناطق ایران می باشد که پرز نداشته، نسبتاً ضخیم بوده و از دو طرف قابل استفاده است. همچنین جاجیم از پشم یا پنبه یا ترکیبی از هر دو ساخته می شود و در نواحی همدان و زنجان و طالقان که از مناطق مهم و مرکزی ایران هستند بافته می شوند. جاجیم بافی در سال 1348 در میان 43 روستای بلند و میانی طالقان رواج داشت و یکی از کارهای اصلی زنان روستایی آن نواحی به شماره می رفت. عرض هر دال جاجیم ساخته شده در طالقان حدود 25 سانتی متر بوده و طول آن ها بسته به نحوه کاربرد بین 2 تا 4 متر بوده است. دال ها را معمولاً به هم دوخته و سپس می بستند که طول و عرض محصول جاجیم یکسان باشد.
جاجیم در مناطق مختلف اسامی خاصی دارد، مثلاً در ایلام به جول معروف است به همین ترتیب به ماشینی که جول را با آن می بافند، جولایی یا ژولهی و به ژول بافی ژوله می گویند. برای بافت جاجیم از وسیله استفاده می کنند، اما بافت گلیم کاملاً متکی به دست بوده و هنری کاملاً دستی است. جاجیم را معمولاً در چهار تخته با طول زیاد و عرض کم می بافند سپس تخته ها را به هم می دوزند. جاجیم به صورت ماشینی نیز تولید می شود اما قطعا حس صمیمی و سنتی جاجیم دست ساز را نخواهد داشت. از وسایلی که جاجیم با آن ها بافته می شود می توان به دستگاه جاجیم بافی، بافندگی جولایی، بافندگی گیلان، میخ، دفه، تگ، شمشیره، سردار، کول، گورت، بابن و ماکو اشاره کرد. نقوش بافته شده در جاجیم های رنگارنگ و راه راه، پلکانی، کنگره ای و شطرنجی است.

گلیم چیست؟

گلیم دارای سطح صاف و یکنواخت بدون پرزی است که از تار و پود تشکیل شده است. در واقع گلیم در دسته فرش قرار می گیرد، هر چه تار و پود نازکتر و نرمتر باشد، یک تفاوت جاجیم با گلیم این است که کیفیت گلیم بیشتر است. به همین دلیل از پشم زیر گلو و زیر بغل گوسفندان برای گلیم بافی استفاده می شود. برای تولید و بافت گلیم از پشم استفاده می کنند زیرا فلیس علاوه بر ویژگی های رنگ پذیری از دوام بالایی برخوردار است. دستگاه گلیم بافی چهار نوع است: ساده بافی، ماشین بافی، جاجیم بافی (این دستگاه دو منظور است و برای بافت گلیم و جاجیم استفاده می شود) و گلیم سوزنی (سومک).

⭕️ نکاتی در مورد جاجیم و گلیم ⭕️

تفاوت جاجیم با گلیم در بافت است برخی از گلیم ها از رنگ های مصنوعی استفاده می شود. برای فهمیدن این موضوع ابتدا بر روی گلیم یک پارچه خیس بمالید، اگر پارچه رنگی شد یعنی از رنگ های مصنوعی استفاده کرده اند.
قبل از خرید جاجیم بهتر است فضایی را که می خواهید گلیم را پهن کنید مشخص کنید تا به اندازه همان مکان مشخص شده گلیم یا جاجیم را تهیه کنید.
اگر گرد و غبار و کثیفی به مدت طولانی در زیر و درون ریشه باقی بماند باعث می شود فرش کهنه به نظر برسد و زود فرسوده شود. شما می توانید با وجود جاروبرقی، این مشکل را حل کنید.
اگر می خواهید گلیم، جاجیم، گبه، زیلو و… خود را مدتی در کمد یا انباری نگه دارید، ابتدا حتماً کنار آن ها نفتالین یا تنباکو قرار دهید تا از پروانه خواری جلوگیری شود.

برای شستن گلیم های ظریف بهتر است ابتدا جاروبرقی بکشید سپس از شامپو فرش استفاده کنید و با دست بشویید. یا از مواد شوینده لباسشویی استفاده کنید، مهم ترین نکته در شستشو این صنایع دستی این است که آب باید زیر 30 درجه باشد.
مراقبت از ریشه های این صنایع دستی بسیار مهم است زیرا ریشه ها از ارزش و زیبایی گلیم و جاجیم شما می کاهد.بنابراین حتماً ریشه های این صنایع دستی زیبا را به خوبی تمیز کنید.