شمد نوعی پارچه نازك است كه در بافت آن نخ پنبه یا ابریشم مصنوعی ویسكوز به كار می رود و در فصل تابستان به عنوان « روانداز» از آن استفاده می كنند، از این رو طرفداران و مشتریان زیادی دارد.
شاید همه مردم نام شمد را نشناسند و یا اینکه در شهر و محل زندگی شان این محصول با نام دیگری خرید و فروش شود. شمد یک اصطلاح یزدی است که یکی از شاخه های منسوجات و پارچه بافی در استان یزد شمدبافی است و هنوز هم بافته میشود.
شمد معمولا دارای نقش های ساده چهار خانه است و در آن ابریشم مصنوعی به عنوان « پود » و از نخ پنبه ای نمره 20 دولا به عنوان « تار» استفاده می شود كه هم اكنون بیشتر توسط دستگاه های تك فاز بافته می شود.شمدها معمولا در اندازه های 150در 220 سانتی متر تولید و 27 چله دارد.
یزدی ها از شمد در شب های گرم به عنوان روانداز استفاده می كنند، هم خنك است و هم برای جلوگیری از گزش حشره ها كارساز است
موارد استفاده از شمد یزد :
روانداز
زیرسفره ای
زیرانداز مسافرتی
حوله ساحلی
این محصول به دلیل نخی بودنش استفاده های فراوانی دارد . چه در منزل چه در محل کار و یا مسافرت و غیره استفاده می شود. هر چه نخ به کار رفته در بافت شمد بیشتر باشد و در واقع شمد نخی تر باشد، کیفیت بهتری هم خواهد داشت و مرغوب تر خواهد بود. شمدهای ارزان قیمت هم کیفیت های خوبی می توانند داشته باشند و اینطور نیست که اصلا نخی نباشند بلکه شاید صددرصد نخ پنبه نباشد و درصد نخ کمتری در بافت به کار رفته باشد.
بسیاری از مردم از شمد به جای ملافه استفاده می کنند . کاربرد نخ پنبه برای پود و نخ ابریشم برای تار در صنعت شمد بافی می باشد . در شمد بافی از نقوش خاصی استفاده نمی گردد و معمولا دارای طرح های ساده است . کاربرد این نوع پارچه بیشتر در شهرهای گرم و کویری کشور مرسوم است و در میان عشایر نیز شمد بافی بسیار رواج داشته و آن ها از آن به عنوان وسیله ای جهت پوشاندن کمر زنان و یا رواندازهای سبک برای خود استفاده می نمایند.
متاسفانه امروزه با واردن کردن پارچه های نامرغوب مانند شمد ، کاربرد این هنر کهن سال ایرانی کم کم به فراموشی سپرده است . اما با یک مقایسه ی ساده می توان از کیفیت این پارچه ی دست بافت با نوع خارجی آن مطمئن شد . ماندگاری رنگ ها در بافت شمد بسیار زیاد است و هیچ گاه با شستشو رنگ های آن با هم ترکیب نمی شوند . نکته ی دیگری که درباره ی مقایسه ی این محصول با نوع خارجی و بی کیفیت آن وجود دارد ، این است که این محصول با شستشو تغییر اندازه نمی دهد.
